[Διαστάσεις] Πατρίς, θρησκεία, οικογένεια

Ο αγώνας της Εθνικής Νέων της Σερβίας εναντίον της αντίστοιχης της Αγγλίας είχε περιορισμένο ενδιαφέρον, καθώς την ίδια ώρα γινόταν στα Σκόπια ένας πολύ πιο κρίσιμος αγώνας, από τον οποίο θα κρινόταν η πρόκριση της Εθνικής Ανδρών στο Μουντιάλ. Το Κρούσεβατς, όπου διεξήχθη ο αγώνας των Νέων, είναι μια βαρετή πόλη, με πολλούς άνεργους αλλά λίγους χούλιγκαν (ο μόνος λόγος που είναι γνωστή είναι ότι περνάς από εκεί για να πας στο χιονοδρομικό κέντρο του Κοπάονικ). Ετσι κι αλλιώς, οι σέρβοι χούλιγκαν ενδιαφέρονταν ανέκαθεν περισσότερο για τον Ερυθρό Αστέρα και την Παρτίζαν παρά για την Εθνική τους. Πώς εξηγούνται λοιπόν οι ρατσιστικές επιθέσεις στις οποίες πρωταγωνίστησαν την περασμένη Τρίτη οι θεατές στο Κρούσεβατς – οικογενειάρχες που πήγαν στο γήπεδο με τα παιδιά τους – εναντίον των μαύρων παικτών και παραγόντων της Εθνικής Αγγλίας;

Ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς ανατράπηκε τον Οκτώβριο του 2000. Από τότε η Σερβία επιδιώκει να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ενωση, στην οποία θεωρεί ότι ανήκει τόσο πολιτιστικά όσο και γεωγραφικά. Πολλά έχει πετύχει όλα αυτά τα χρόνια. Οπως γράφει όμως στον «Ομπζέρβερ» ο σέρβος δημοσιογράφος Σλόμπονταν Γκεοργκίεφ, οι θεσμοί της χώρας δεν προσπάθησαν ποτέ να αντιμετωπίσουν τις βασικές αιτίες του χουλιγκανισμού και της βίας στις αθλητικές εκδηλώσεις. Και αυτό επειδή από τη δεκαετία του ’90 οι εθνικιστές χούλιγκαν διαπρέπουν σε διάφορους τομείς. Στη διάρκεια των πολέμων, οι Ultras του Ερυθρού Αστέρα, σε συνεργασία με τους Τίγρεις του Αρκάν, διέπραξαν εγκλήματα πολέμου στη Βοσνία. Μετά το τέλος των πολέμων στράφηκαν στο οργανωμένο έγκλημα. Σήμερα αποτελούν μια μεγάλη δεξαμενή της Ακροδεξιάς. Το 2004 πρωταγωνίστησαν σε ταραχές στο Βελιγράδι, όπου κάηκε ένα τζαμί. Το 2008, όταν το Κόσοβο κήρυξε την ανεξαρτησία του, έκαψαν την αμερικανική πρεσβεία. Το 2010 επιτέθηκαν στην Αστυνομία επειδή προσπαθούσε να εξασφαλίσει την ομαλή διεξαγωγή της Gay Pride.

Οι πολιτικοί θεσμοί δεν απέτυχαν όμως μόνο στην αντιμετώπιση του χουλιγκανισμού. Αρνήθηκαν να καταδικάσουν και τον ρατσισμό, μαζί με τη βία που τον συνοδεύει. Ενας από τους λόγους, γράφει ο Γκεοργκίεφ, είναι ότι δεν υπάρχουν πολλοί μετανάστες στη Σερβία, κατά συνέπεια ο ρατσισμός δεν θεωρείται κοινωνικό πρόβλημα. Ετσι, τα χυδαία συνθήματα που φώναζαν οι θεατές εναντίον του Ντάνι Ρόουζ χαρακτηρίστηκαν από τις αρχές «προκλητικά», όχι «ρατσιστικά». Η πολιτιστική αυτή ξενοφοβία έχει τις ρίζες της στην πρόσφατη ιστορία της Σερβίας, όπου η κυρίαρχη αφήγηση έχει ως εξής: εμείς δεν ξεκινήσαμε τίποτα, μας ενέπλεξαν σε έναν πόλεμο που δεν τον θέλαμε, σταματήστε λοιπόν να μας κατακρίνετε και θα δείτε ότι είμαστε καλοί και πολιτισμένοι. Προπαντός, όμως, μην τολμήσετε να πειράξετε την εθνική μας υπερηφάνεια.

Ορθόδοξη Εκκλησία, Κόσοβο και σερβική υπερηφάνεια: αυτές τις τρεις ιερές αξίες εξακολουθούν να υπερασπίζονται σήμερα οι νέοι της Σερβίας. Οι οιωνοί δεν είναι καλοί.