Βήμα – βήμα η τραπεζική εποπτεία

Ενα βήμα προς τη δημιουργία ενιαίας εποπτείας για τις τράπεζες έκαναν οι ευρωπαίοι ηγέτες στη Σύνοδο Κορυφής, που ολοκληρώθηκε χθες στις Βρυξέλλες. Ουσιαστικά οι αρχηγοί των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης δεν παρουσίασαν κάποιο καινούργιο μέτρο για την αντιμετώπιση της κρίσης, αλλά επικέντρωσαν την προσοχή τους στη δημιουργία χρονοδιαγράμματος για την εφαρμογή της εποπτείας των τραπεζών που είχαν συμφωνήσει στο παρελθόν.

Η εφαρμογή της εποπτείας για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που αναμένεται να αρχίσει σταδιακά από τους πρώτους μήνες του 2013, αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για να προχωρήσουν οι Ευρωπαίοι στο επόμενο βήμα του σχεδίου τους για την αντιμετώπιση της κρίσης: να δώσουν στο νέο ταμείο στήριξης, τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) τη δυνατότητα να «σώζει» απευθείας τράπεζες χορηγώντας τους κεφάλαια ώστε να μην αναγκάζονται οι κυβερνήσεις να δώσουν οι ίδιες τα χρήματα αυτά επιβαρύνοντας τους προϋπολογισμούς τους. Παρ’ όλα αυτά, το πότε ακριβώς θα μπορεί ο ESM να προβαίνει απευθείας σε ανακεφαλαιοποιήσεις τραπεζών παραμένει ερωτηματικό, εντείνοντας τις πιέσεις σε Ιταλία και Ισπανία.

Το τελευταίο διάστημα αυτές οι δύο χώρες πιέζουν ώστε να επιτραπεί στον ESM να δανείζει απευθείας τις τράπεζες επειδή τα χρηματοπιστωτικά τους ιδρύματα έχουν ανάγκη από ρευστό, το οποίο τώρα πρέπει να το παράσχουν Μαδρίτη και Ρώμη αυξάνοντας τα βάρη στους κρατικούς προϋπολογισμούς. Η Μαδρίτη μάλιστα
έχει χορηγήσει ήδη δεκάδες δισ. ευρώ στις τράπεζές της και ήλπιζε να σηκώσει το βάρος αυτό από τον προϋπολογισμό της, αλλά η Καγκελάριος της Γερμανίας Ανγκελα Μέρκελ παρενέβη λέγοντας ότι ο ESM δεν μπορεί να
δίνει χρήματα για προηγούμενες στηρίξεις τραπεζών παρά μόνο για νέες.

Ουσιαστικά η Μέρκελ θέλει να συνδέσει την παροχή μιας τέτοιας βοήθειας από τον ESM με πολύ αυστηρούς όρους και μόνο αφού θα έχει δημιουργηθεί ενιαία πανευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία με επικεφαλής την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Διεθνείς αναλυτές ανέφεραν ότι η Καγκελάριος το κάνει αυτό κυρίως για πολιτικούς λόγους ώστε να μη δοθούν απευθείας άλλα χρήματα γερμανών φορολογουμένων σε χώρες της ευρωζώνης πριν από τις επερχόμενες εθνικές εκλογές το 2013. Η ίδια η Ανγκελα Μέρκελ πάντως το αρνείται.

Η τραπεζική εποπτεία ως όπλο αντιμετώπισης της κρίσης στην ευρωζώνη είναι εξάλλου η βασική προτεραιότητα του Προέδρου της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ, ο οποίος μάλιστα ήθελε αυτή να λειτουργήσει από τις αρχές του επόμενου έτους. Επειτα από σκληρές διαπραγματεύσεις πριν και κατά τη διάρκεια της Συνόδου μεταξύ του Ολάντ και της Μέρκελ, οι ηγέτες των δύο πανίσχυρων χωρών συμφώνησαν να κάνουν αμοιβαίες υποχωρήσεις: η Γαλλία να δεχτεί σταδιακή εφαρμογή της τραπεζικής εποπτείας από τις αρχές του 2013 μέχρι τις αρχές του 2014 και η Γερμανία να καθοριστεί πιο αυστηρό χρονοδιάγραμμα.

Η απόφαση των Ευρωπαίων να επιταχύνουν τη δημιουργία ενιαίας τραπεζικής εποπτείας επηρέασε θετικά το κόστος δανεισμού χωρών που έχουν δεχτεί επίθεση από τις αγορές όπως είναι η Ισπανία και η Ιταλία.

Οι αποδόσεις των 10ετών ισπανικών και ιταλικών κρατικών ομολόγων υποχώρησαν στα χαμηλότερα επίπεδα του τελευταίου εξαμήνου.

Συγκεκριμένα, οι αποδόσεις των ισπανικών ομολόγων υποχώρησαν 0,5% και διαμορφώθηκαν σε 5,4%, ενώ τα αντίστοιχα ιταλικά ομόλογα υποχώρησαν κάτω από το 5% και διαμορφώνονταν σε 4,8%. Νευρικότητα επικράτησε ωστόσο στα χρηματιστήρια, ενώ το ευρώ διαμορφωνόταν σε 1,30 δολ.