«Απορεί που οι Ελληνες κατηγορούν μόνο το ΔΝΤ και τους Γερμανούς»
Ο Ερικ Νίλσεν, διοικητικό στέλεχος της Unicredit και επιστήθιος φίλος του Τόμσεν
«Λιγομίλητος και ευγενής». Με αυτές τις λέξεις περιέγραφαν τον Πολ Ματίας Τόμσεν το 2010 οι πρώτοι που τον είχαν συναντήσει στην πρεμιέρα του στην Αθήνα, ως εκπροσώπου του ΔΝΤ. Τα εγχώρια ΜΜΕ του έδωσαν γρήγορα το παρατσούκλι «ο κύριος Γαλάζια Μάτια», μιας και ήταν το πρόσωπο που αναλάμβανε να μιλήσει on camera εκ μέρους της τρόικας. Σήμερα, σχεδόν τρία χρόνια μετά – που στον πολιτικό χρόνο της χώρας βάρυναν σαν αιώνες – μερίδα του πολιτικού και δημοσιογραφικού κόσμου έχει βρει στο πρόσωπό του την ενσάρκωση του απόλυτου κακού.
Παρά τον θόρυβο πάντως, αυτός, ο αγαπημένος μας κακός, μας είναι ελάχιστα γνωστός. Ούτε καν οι συμπατριώτες του στη Δανία, σύμφωνα με τη δανική εφημερίδα της λαϊκής Δεξιάς «Ekstra Bladet», φαίνεται να τον γνωρίζουν καλύτερα.
Παλιά γνωριμία. Υπάρχει κάποιος ωστόσο που γνωρίζει τον 57χρονο Τόμσεν, πέρα από τη λογιστική της λιτότητας και πριν από τις «καταδρομές» των ευρωπαϊκών Μνημονίων. Είναι ο επί 30 χρόνια φίλος του, επίσης δανός οικονομολόγος Ερικ Νίλσεν, ο οποίος μίλησε στα «ΝΕΑ» για τον Πολ. Γνωρίστηκαν στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης στα φοιτητικά τους χρόνια, ενώ για λίγο ήταν και συνάδελφοι στο ΔΝΤ. Ο Νίλσεν όμως έφυγε για την Παγκόσμια Τράπεζα και έπειτα την Goldman Sachs. Σήμερα είναι μεγαλοστέλεχος της Unicredit στο Λονδίνο. Περιγράφει τον εαυτό του ως καλό φίλο του Τόμσεν και ισχυρίζεται ότι «είναι χονδροειδώς άδικο, αν όχι πέρα για πέρα ηλίθιο, να τον θεωρούν άκαρδο τεχνοκράτη». Ο Νίλσεν κατανοεί ότι πολλοί στη χώρα μας δεν συμπαθούν καθόλου τον Τόμσεν, επισημαίνει όμως ότι φρονεί ειλικρινά πως «η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να ελπίζει σε έναν καλύτερο άνθρωπο από το ΔΝΤ ή την τρόικα ως επικεφαλής της αντιπροσωπείας των δανειστών ως προς την ικανότητα, την εμπειρία και το καθαρό πάθος του να κάνει το σωστό για την Ελλάδα».
Ο Τόμσεν έχει πια τριάντα χρόνια προϋπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη, το Ταμείο. Το 1982, την ημέρα που το Μεξικό χρεοκοπούσε, χτύπησε για πρώτη φορά κάρτα ως οικονομικός αναλυτής στα γραφεία του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον. Ηταν μόλις 27 ετών. Σήμερα πια είναι υποδιευθυντής του Ευρωπαϊκού Τμήματος του Ταμείου. Και δεν διστάζει, ομολογουμένως κάπως αυτάρεσκα, να δηλώνει: «Είμαι πολλά χρόνια σε αυτή τη δουλειά για να περιμένω εκπλήξεις». Το απόσπασμα είναι από συνέντευξή του στην πορτογαλική εφημερίδα «Expresso» τον Νοέμβριο του 2011.
Ο Τόμσεν πέρασε από την πρώην Γιουγκοσλαβία, τη Σλοβενία και τα Σκόπια, όπου διετέλεσε επικεφαλής των αποστολών του ΔΝΤ από το 1992 έως το 1996. Ακολούθησε η Ρουμανία από το 1996 έως το 1998, όπου προώθησε μείωση μισθών 25% και απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων. Υπήρξε επικεφαλής του Γραφείου του ΔΝΤ στη Μόσχα από το 2001 μέχρι και το 2004. Σήμερα επιβλέπει τις ομάδες του Ταμείου σε Ισλανδία, Ρουμανία, Σερβία και Ουκρανία.
Στο επίκεντρο. Η αλήθεια είναι πάντως ότι πουθενά τα φώτα της δημοσιότητας δεν έπεσαν τόσο «απειλητικά» πάνω του όσο στην Ελλάδα. Ως επιστήθιος φίλος, ο Ερικ Νίλσεν επιμένει ότι πίσω από το κοστούμι του τεχνοκράτη κρύβεται κοινωνική ευαισθησία: «Εχουμε κάνει αναρίθμητες συζητήσεις με τον Πολ και μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι ελάχιστα πράγματα τον εξοργίζουν τόσο όσο η αδικία που συμβαίνει σε πολλές χώρες, με τα ιδιοτελή συμφέροντα συγκεκριμένων ομάδων και προστατευμένων τομέων που καταλήγουν να κάνουν πιο πλούσιες τις ευκατάστατες κοινωνικές ομάδες εις βάρος των λιγότερο τυχερών».
Για τον Νίλσεν – τακτικό καλεσμένο οικονομικών δικτύων όπως το Bloomberg και το CNBC – δεν υπάρχει απολύτως τίποτα σκληρό στον χαρακτήρα του Τόμσεν, «πρέπει να τον δείτε στην παιδική χαρά με τα παιδιά του». Απλώς, συμπληρώνει, «η δουλειά του είναι να θέτει στις Αρχές τις σκληρές ερωτήσεις, να επισημαίνει τους τομείς στους οποίους το ελληνικό σύστημα είναι πιο γενναιόδωρο από ό,τι άλλες χώρες σε συγκεκριμένες ομάδες».
Σύμφωνα πάντα με τον Νίλσεν, ο σκληρός του ΔΝΤ αν και πλέον έχει μια καλή ιδέα για το ελληνικό ταμπεραμέντο, «συνεχίζει να απορεί για το γεγονός ότι τόσο πολλοί Ελληνες κατηγορούν το Ταμείο , τον ίδιο, τους Γερμανούς και γενικώς τους ξένους και ξοδεύουν ελάχιστο χρόνο για να συζητήσουν ποιος θα ήταν ο κατάλληλος καταμερισμός βαρών και ευθυνών εντός της Ελλάδας».
Οπως και να έχει, η Ελλάδα εξελίσσεται στον σημαντικότερο σταθμό της σταδιοδρομίας του ξανθού Δανού. Πέρα όμως από το αποτέλεσμα της παρουσίας του εδώ, ο Πολ Τόμσεν έχει, όπως λέει ο Νίλσεν, αποκτήσει πια πολλούς έλληνες φίλους και εκτιμά βαθιά την ελληνική κουλτούρα. Και την κουζίνα.