Στο τραπέζι το μέλλον του ευρώ

Mε την Ελλάδα να βρίσκεται στα όρια της οικονομικής ασφυξίας, την Πορτογαλία να στενάζει υπό το άχθος των νέων φόρων και την Ισπανία να ετοιμάζεται να προσφύγει, έναντι Μνημονίου, στην ευρωπαϊκή βοήθεια, ο «μεγάλος ταμίας» της Ευρώπης, δηλαδή η Γερμανία, γνωρίζει πλέον πως πλησιάζει η ώρα των αποφάσεων.

Γνωρίζει δηλαδή ότι αν θέλει να δει το ευρώ να επιβιώνει θα πρέπει σταδιακώς να συμφιλιωθεί με την ιδέα πως σε περιπτώσεις ανάγκης θα καλύπτει οικονομικώς τα «αδύναμα» κράτη-μέλη της ευρωζώνης. Ταυτόχρονα τα «αδύναμα» κράτη θα πρέπει επίσης να συμφιλιωθούν με την ιδέα ότι εφεξής οι οικονομικές πολιτικές τους θα είναι διαρκώς υπό την επιτήρηση και την έγκριση των Βρυξελλών.

Τους βασικούς άξονες της διαμορφούμενης νέας τάξης πραγμάτων στα οικονομικά της ευρωζώνης αναμένεται να παρουσιάσει στους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων εκτενώς αύριο στις Βρυξέλλες ο πρόεδρος της ΕΕ Χέρμαν βαν Ρόμπαϊ. Με βάση τα κείμενα που έχουν ήδη δημοσιοποιηθεί ο κ. Ρόμπαϊ, χωρίς να μασάει τα λόγια του αλλά και χωρίς – για λόγους ευνόητους – να λέει τα πράγματα με το όνομά τους, προτείνει τόσο την έκδοση κάποιας μορφής ευρωομολόγων όσο και τους όρους της μελλοντικής κηδεμονίας των μελών της ευρωζώνης από τις Βρυξέλλες.

Επί της ουσίας, πρόκειται για τον βασικό πυρήνα των γερμανικών προτάσεων για την οικονομική διακυβέρνηση στην ευρωζώνη, έτσι όπως αυτές διαμορφώθηκαν τα τελευταία δύο χρόνια. Οι προτάσεις Ρόμπαϊ θα αποτελέσουν αντικείμενο των συζητήσεων αύριο και μεθαύριο στις Βρυξέλλες, αλλά οι τελικές αποφάσεις κατά πάσα πιθανότητα θα υιοθετηθούν τον Δεκέμβριο.

Ώς τον Δεκέμβριο όμως η Γερμανία γνωρίζει ότι θα πρέπει πολλά να συμβούν. Θα πρέπει να αποφασίσει τι θα κάνει με την Ελλάδα, τι με την Κύπρο και τι με την Ισπανία, ενώ παράλληλα θα πρέπει να αποφασίσει και για το ύψος της συμμετοχής της στις δαπάνες των κοινοτικών προϋπολογισμών από το 2013 ως το 2020. Η συζήτηση για το τελευταίο θέμα θα γίνει στη Σύνοδο Κορυφής του Νοεμβρίου, της οποίας οι συνεδριάσεις θα είναι σίγουρα μαραθώνιες.

Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, είναι πλέον σαφές ότι το (άτυπο) εμπάργκο πληρωμών που επέβαλε το Βερολίνο λόγω των διαδοχικών εκλογικών αναμετρήσεων πρέπει να τελειώσει το αργότερο ώς τα μέσα του Νοεμβρίου. Για να συμβεί όμως αυτό θα πρέπει η Γερμανία να αποφασίσει με ποιον τρόπο θα καλυφθεί η δημοσιονομική τρύπα που δημιουργήθηκε συνεπεία της διόγκωσης της οικονομικής ύφεσης στην Ελλάδα.

Επί του θέματος αυτού το ΔΝΤ έχει καταστήσει σαφές πως αναμένει συγκεκριμένες απαντήσεις. Θεωρεί αυτονόητο ότι η τρύπα αυτή δεν μπορεί να καλυφθεί με περαιτέρω στύψιμο της ελληνικής οικονομίας και αφήνει ευθέως να εννοηθεί ότι οι χώρες της ευρωζώνης, με πρώτη τη Γερμανία, θα πρέπει εκ νέου να βάλουν το χέρι στην τσέπη τους. Κάτι που άλλωστε επιθυμούν τόσο οι ΗΠΑ όσο και οι άλλες σημαντικές, μη ευρωπαϊκές, χώρες του ΔΝΤ.

Η δυστοκία της Γερμανίας στο θέμα αυτό έχει ώς έναν βαθμό επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις της Αθήνας με την τρόικα, οι οποίες εξελίσσονται σε ένα θέατρο του παραλόγου. Ενα θέατρο που, με δεδομένη την αδυναμία μεγάλου τμήματος της ελληνικής κοινής γνώμης να αντιληφθεί ότι στην πραγματικότητα η Ελλάδα είναι σε κατάσταση πτώχευσης αλλά και την αδυναμία ορισμένων «ευρωταλιμπάν» της λιτότητας να αλλάξουν ρότα, επιτείνει τη σύγχυση ως προς τη μελλοντική θέση της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ.