Ο υπόγειος πόλεμος Γερμανίας – ΔΝΤ φέρνει καθυστερήσεις
Συνοφρυωμένος ακούει τον συνομιλητή του ο Αντώνης Σαμαράς και κοιτάζει το κείμενο που του παρουσιάζει χθες το βράδυ, λίγα λεπτά μετά την ομιλία του στο συνέδριο που οργάνωσε η «International Herald Tribune». Το βέβαιο είναι πως δεν πρόκειται για την τελική συμφωνία με την τρόικα, στην οποία ο Πρωθυπουργός φρόντισε, από το βήμα του συνεδρίου, να διαμηνύσει ότι δεν θα έχει όφελος με τη μετατροπή της ελληνικής οικονομίας σε... έρημο!
Το ελληνικό πλάνο στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ (18-19 Οκτωβρίου), αλλά και ένα σχέδιο αντιμετώπισης της τρόικας, που «παίζει καθυστέρηση» στις διαπραγματεύσεις ανατρέποντας το κυβερνητικό χρονοδιάγραμμα, θα εξετάσουν το απόγευμα οι κ.κ. Σαμαράς, Βενιζέλος και Κουβέλης. Ο Πρωθυπουργός πριν από την αναχώρησή του για τις Βρυξέλλες – με ενδιάμεσο σταθμό το Βουκουρέστι και την αυριανή σύνοδο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος – έκρινε σκόπιμο να συναντηθεί με τους κυβερνητικούς εταίρους, στη σκιά του συνεχιζόμενου υπόγειου πολέμου ανάμεσα στο ΔΝΤ και την τρόικα, στο πεδίο της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους.
ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ. Η νέα σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών θα πραγματοποιηθεί στις 5 μ.μ. στη Βουλή και όχι στο Μέγαρο Μαξίμου, για πρώτη φορά από τη συγκρότηση της κυβέρνησης συνεργασίας. Η αλλαγή έδρας, όπως έλεγαν χθες το βράδυ συνεργάτες του Πρωθυπουργού, αποφασίστηκε επειδή οι τρεις αρχηγοί ήθελαν να εκπέμψουν το μήνυμα ότι η κρίσιμη μάχη – μετά τη συμφωνία με τους δανειστές – θα δοθεί πλέον στο Κοινοβούλιο.
Μπροστά στην παρατεταμένη διελκυστίνδα με τους ελεγκτές της τρόικας, ωστόσο, ουδείς από το κυβερνητικό επιτελείο ήταν χθες σε θέση να προσδιορίσει την ημέρα της ψηφοφορίας για το επώδυνο πακέτο των περικοπών, αλλά και των διαρθρωτικών αλλαγών που θέτει ως προαπαιτούμενα η τρόικα για την εκταμίευση της δόσης των 31,5 δισ. ευρώ. Ο υπουργός Οικονομικών Γιάννης Στουρνάρας πάντως, μετά τη χθεσινή συνάντησή του με τον Πρωθυπουργό, φρόντισε να διαμηνύσει ότι η κρίσιμη ψηφοφορία θα πρέπει να γίνει μετά τη συνεδρίαση του Eurogroup, στην οποία θα αποφασιστούν η καταβολή της δόσης-μαμούθ και η επιμήκυνση του ελληνικού προγράμματος. Με βάση το κυβερνητικό χρονοδιάγραμμα, η έκτακτη συνεδρίαση του Eurogroup θα πρέπει να πραγματοποιηθεί στα τέλη Οκτωβρίου ή το αργότερο τις πρώτες ημέρες του Νοεμβρίου, ώστε η δόση να έχει φτάσει στην Αθήνα έως τα μέσα Νοεμβρίου.
ΧΩΡΙΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑ. Είναι χαρακτηριστικό ότι συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις με την τρόικα, τόσο για τα εργασιακά όσο και για τη δημόσια διοίκηση. Σε κάθε περίπτωση, οι εκκρεμότητες με την τρόικα αναγκάζουν τον Αντώνη Σαμαρά να συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών χωρίς τελική συμφωνία.
Η συνεχής παράταση στις διαπραγματεύσεις με τους εκπροσώπους της τρόικας, ωστόσο, προκαλεί νευρική κρίση στην κυβέρνηση και δοκιμάζει τις αντοχές των κυβερνητικών εταίρων. Χθες, τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και η ΔΗΜΑΡ κατέστησαν σαφές ότι δεν θα δεχθούν καμία ανατροπή στα εργασιακά. Το κλίμα καχυποψίας που επικρατεί, άλλωστε, για τις προθέσεις των τροϊκανών – οι οποίοι διαρκώς προβάλλουν νέα αιτήματα, ακόμη και εκτός δανειακής σύμβασης – υποδηλώνει το κυβερνητικό μήνυμα ότι τα μέτρα θα περάσουν από τη Βουλή μετά τις αποφάσεις του Eurogroup.
Η απειλή βραχυκυκλώματος με τους δανειστές προβληματίζει το πρωθυπουργικό επιτελείο και κορυφαίους υπουργούς, οι οποίοι αναζητούν τους λόγους για τους οποίους οι ελεγκτές της τρόικας επιδίδονται σε «παιχνίδι καθυστερήσεων» που απομακρύνει την τελική συμφωνία, ενώ μάλιστα έχουν κλειδώσει οι δημοσιονομικές περικοπές σε επίπεδα άνω των 9 δισ. ευρώ για το 2013. Οι περισσότερες συζητήσεις δείχνουν προς δύο κατευθύνσεις:
Η ΔΙΑΜΑΧΗ. Η θέση που ασπάζονται και στο κυβερνητικό επιτελείο είναι ότι πίσω από τις καθυστερήσεις κρύβεται η διαμάχη ΔΝΤ και Γερμανίας για τη βιωσιμότητα και το νέο κούρεμα του ελληνικού χρέους. Δεδομένου ότι η έδρα του ΔΝΤ βρίσκεται στην Ουάσιγκτον και βασική πηγή χρηματοδότησής είναι τα αμερικανικά κεφάλαια, αρκετοί κάνουν λόγο για μάχη ΗΠΑ – Ευρώπης με φόντο το ελληνικό πρόγραμμα, η οποία δεν θα λήξει πριν από τις αμερικανικές εκλογές, στις 6 Νοεμβρίου. Την αντιπαράθεση αυτή επισημαίνει και δημοσίως ο Αντώνης Σαμαράς, εκφράζοντας την ελπίδα να ξεπεραστεί έως τη Σύνοδο των Βρυξελλών, «η φανερή πια διαφορά εκτιμήσεων μεταξύ Ευρώπης και ΔΝΤ για το πώς θα διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του χρέους».
Η επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ αντιμετωπίζει ως μονόδρομο το νέο κούρεμα του χρέους, απειλώντας ακόμη και με αποχώρηση του Ταμείου από τον χρηματοδοτικό μηχανισμό – με βασικό επιχείρημα ότι το καταστατικό του ΔΝΤ δεν επιτρέπει τη στήριξη κρατών με χρέος που είναι βιώσιμο. Η πρόβλεψη Λαγκάρντ αποκλείει τη δυνατότητα το ελληνικό χρέος να κινείται το 2020 στα όρια του 120% του ΑΕΠ, ενώ ο λόγος της ευρωπαϊκής αντίδρασης είναι προφανής: το νέο κούρεμα αφορά πλέον το χρέος που έχουν αναλάβει η ΕΚΤ και τα μέλη της ευρωζώνης και θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να εγκριθεί από τα εθνικά κοινοβούλια.
ΟΙ «ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ». Κυβερνητικοί παράγοντες – που τονίζουν ότι το «παιχνίδι των καθυστερήσεων» παίζεται με την αγαστή συνεργασία των τριών ελεγκτών κ.κ. Τόμσεν, Μορς και Μαζούχ και δεν καταγράφεται κανένας πόλεμος ανάμεσά τους – δεν αποκλείουν η παράταση να συνδέεται με το ότι η δόση των 31,5 δισ. ευρώ είναι η μεγαλύτερη του προγράμματος. Και, συνεπώς, παρέχει την ευκαιρία στην τρόικα να πιέσει, σχεδόν να εκβιάσει την κυβέρνηση να αποδεχθεί όλα τα μέτρα και τις ανατροπές που έχει μέχρι σήμερα απαιτήσει η πλευρά των δανειστών. Το δικό τους επιχείρημα είναι ότι οι επόμενες δόσεις είναι πολύ μικρότερες και θα δοθούν περίπου με εξασφαλισμένο το πρωτογενές πλεόνασμα του Δημοσίου – συνεπώς οι αντιστάσεις της κυβέρνησης θα είναι τότε μεγαλύτερες. Οι ίδιοι παράγοντες δεν αποκλείουν στο παιχνίδι των πιέσεων να προστεθεί τις επόμενες ημέρες και η απειλή της τμηματικής καταβολής της δόσης των 31,5 δισ. ευρώ, ενδεχόμενο που ο Πρωθυπουργός έχει σπεύσει να τονίσει ότι θα είναι «εξαιρετικά επικίνδυνο». Στελέχη του Μεγάρου Μαξίμου αναφέρουν ότι έχουν παρασχεθεί διαβεβαιώσεις πως η δόση-μαμούθ θα καταβληθεί στο σύνολό της.