[Φαινόμενα] Βουτιά στα κλασικά έργα της Γηραιάς Ηπείρου

Βουλιμικό φαινόμενο της φρενιτιώδους ανάπτυξης της τηλεοπτικής παραγωγής είναι οι πολλαπλές μεταφορές κλασικών έργων και λογοτεχνικών χαρακτήρων; Μπορεί, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι καθεμία από αυτές δεν έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον, καθώς τηρούνται σε όλες υψηλά στάνταρ ποιότητας, τα οποία επιβάλλει πλέον ένα τηλεοπτικώς εκπαιδευμένο και απαιτητικό παγκόσμιο κοινό.

Ως εκ τούτου αναμένεται με ενδιαφέρον μια τηλεοπτική σειρά βασισμένη στο έργο του Σαίξπηρ και την οποία υπογράφουν ως παραγωγοί ο Τζόνι Ντεπ ο οποίος έχει στρέψει το επιχειρηματικό ενδιαφέρον του στην τηλεόραση και ο Τομ Φοντάνα της σειράς «Βοργίες» με τον Τζον Ντόμαν στον ρόλο του Ροντρίνγκο Βοργία – υπάρχει και η εκδοχή με τον Τζέρεμι Αϊρονς που θα τη δούμε αυτό τον χειμώνα από τον Σκάι. Πώς ακριβώς θα συνδεθούν οι σαιξπηρικοί χαρακτήρες κάθε έργου στην εν λόγω σειρά δεν έχει γίνει ακόμη γνωστό.

Αλλά για όσους αμφιβάλλουν αν αυτή η κλασική ευρωπαϊκή θεατρική παράδοση μπορεί να βρει ανταπόκριση στο αμερικανικό κοινό μπορούν να ανατρέξουν στις ρίζες της παράδοσης του λαϊκού αμερικανικού θεάματος. Στις αρχές του 20ού αιώνα και πριν αναλάβει ο κινηματογράφος και το Χόλιγουντ τη διαμόρφωση της αμερικανικής κουλτούρας και των κυρίαρχων προτύπων της, τα λαϊκά θέατρα γέμιζαν ανεβάζοντας παραστάσεις με σαιξπηρικά έργα αφού ωστόσο αφαιρούνταν από αυτά οι μακροσκελείς μονόλογοι και συμπτύσσονταν ορισμένες σκηνές.

Βέβαια ουδέποτε έπαψαν σαιξπηρικοί χαρακτήρες και ιστορίες να εμπνέουν τη μεγάλη αμερικανική βιομηχανία του θεάματος. Πρόσφατο παράδειγμα το «Boss», σύγχρονη τηλεοπτική εκδοχή του «Βασιλιά Ληρ», με κεντρικό χαρακτήρα έναν διεφθαρμένο, παντοδύναμο πολιτικό που παίρνει το σκληρό μάθημα της «κοινής ανθρώπινης μοίρας», όταν μια βαριά ασθένεια τον φέρνει αντιμέτωπο με την αδυναμία και τον θάνατο.

Πάντως αυτό που ενδιαφέρει είναι να διατηρούνται τα υψηλά φιλοσοφικά νοήματα και τα μηνύματα των αυθεντικών έργων και των χαρακτήρων. Είναι ακριβώς αυτά που ανοίγουν διάλογο με το κοινό και είτε μέσα από συγκρίσεις με το πρωτότυπο είτε μέσα από συσχετισμούς με τη σύγχρονη πραγματικότητα μοιάζει να διαμορφώνεται ένα είδος πολιτισμικής «οικολογίας» των σημαντικότερων ιδεών και των βασικών νοημάτων που συνθέτουν τον πυρήνα των αντιλήψεων του σύγχρονου πολιτισμού.

Στο μεταξύ δύο αμερικανικά κανάλια συζητούν τη μεταφορά του έργου του Ντίκενς «Μεγάλες προσδοκίες» ενώ η αεικίνητη Ρις Γουίδερσπουν, ως παραγωγός, παρουσιάζει το δικό της «Expectation» – σύγχρονη μεταφορά της αυθεντικής ιστορίας με ένα κορίτσι στον ρόλο του Πιπ.

Το φαινόμενο να «αλλάζουν φύλο» κεντρικοί χαρακτήρες κλασικών έργων τείνει να παγιωθεί στις τηλεοπτικές μεταφορές τους, προφανώς για να προσαρμοστούν στα σύγχρονα κοινωνικά και τηλεοπτικά δεδομένα που επιβάλλουν την αναγνώριση του ρόλου των γυναικών. Το ίδιο συνέβη και στο έργο του Αρθουρ Κόναν Ντόιλ «Σέρλοκ Χολμς», με επίσης πολλαπλές μεταφορές αυτή την εποχή, την κινηματογραφική τού Γκάι Ρίτσι με τον Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ και δύο τηλεοπτικές. Μία βρετανική με τον Κάμπερμπατς, την οποία θα δούμε επίσης από τον Σκάι. Και μία αμερικανική που αυθαιρετεί ως προς το φύλο του Γουότσον και τον θέλει γυναίκα, γιατρό, που ζει στη Νέα Υόρκη. Αλλά και στην επίσης κάπως αυθαίρετη και σαπουνοπερική μεταφορά του «Κόμη Μόντε Κρίστο»», το έξοχο «Revenge», ο κεντρικός χαρακτήρας είναι μια ωραία και νέα γυναίκα, η οποία παίρνει εκδίκηση για τα δεινά της ίδιας και του πατέρα της.