[Αποψη] Ο πληθωρισμός, τα χρέη και η χρεοκοπία

Από την άνοιξη ώς και το καλοκαίρι του 2008 οι κεντρικές τράπεζες ανησυχούσαν για το ενδεχόμενο δημιουργίας μιας «σπειροειδούς» (όπως ονομάζεται) πληθωριστικής δίνης στις οικονομίες, λόγω των δευτερογενών επιδράσεων στην ισορροπία μισθών και τιμών. Ωστόσο, το περιβάλλον ύφεσης που ακολούθησε ανέτρεψε άρδην το σκηνικό, καθώς η κρίση πίεσε τις τιμές φέρνοντας στην επιφάνεια τον φόβο του αποπληθωρισμού, ενώ σε ορισμένους επανήλθαν μνήμες από τη δεκαετία του 1970, η οποία χαρακτηρίστηκε από μια «θανατηφόρα δόση» στασιμοπληθωρισμού. Σήμερα πάλι, σύμφωνα με την εκτίμηση της JP Morgan, τα στοιχεία για τις οικονομίες των G-7 συνολικά υποδεικνύουν συνθήκες ήπιου αντιπληθωρισμού (καθοδικές τάσεις για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό).

Σχεδόν σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη επικρατούν συνθήκες αντιπληθωρισμού, ενώ η ένδειξη αντισταθμίζεται από τις ΗΠΑ που εξακολουθούν να βρίσκονται σε φάση αναπληθωρισμού (άνοδος της ανάπτυξης και πτώση του πληθωρισμού). Ανομοιογενής είναι και η εικόνα στις ισχυρές αναδυόμενες αγορές. Στην Κίνα και τη Βραζιλία παρατηρείται αντιπληθωρισμός, στην Ινδία στασιμοπληθωρισμός (stagflation) και στη Ρωσία πληθωρισμός. Αν και η ανάπτυξη σήμερα επιβραδύνεται, η χαλαρή νομισματική πολιτική ευνοεί μακροπρόθεσμα τον πληθωρισμό, τον οποίο θα μπορούν τα κράτη να  τον χρησιμοποιήσουν ως μέσο απαλλαγής από τα χρέη τους.

Οι οικονομολόγοι προβλέπουν π.χ. άνοδο του πληθωρισμού στο 3% με 4% τα επόμενα χρόνια, ενώ μελέτη της Societe Generale ανέφερε  πως με μέσο πληθωρισμό στο 4% την ερχόμενη δεκαετία το χρέος των νοικοκυριών, των εταιρειών και των κρατών θα μπορούσε να μειωθεί κατά το 1/3. Ενώ οι κεντρικές τράπεζες ανοίγουν τη στρόφιγγα της χρηματοδότησης, μέχρι σήμερα δεν έχει κυκλοφορήσει μεγάλη ποσότητα χρήματος. Αν όμως οι οικονομίες ανακάμψουν τότε ο πληθωρισμός θα πάρει την ανιούσα. Καθώς όμως στη ζώνη του ευρώ, η άσκηση νομισματικής πολιτικής έχει παραχωρηθεί στην ΕΚΤ, οι δυνατότητες των υπερχρεωμένων κρατών, όπως η χώρα μας, να απαλλαγούν από μέρος των χρεών τους μέσω του πληθωρισμού είναι μάλλον περιορισμένες. Οι λύσεις μάλιστα για το χρέος των αδύναμων κρίκων της ευρωζώνης είναι μάλλον δύο: ή θα δοθεί μια συνολική απάντηση στην ευρωζώνη μέσω της οποίας όμως τα υπερχρεωμένα  κράτη θα έχουν τη στήριξη των ισχυρών οικονομιών ή απλώς αυτά θα χρεοκοπήσουν.