[Αποψη] Η μεγάλη φυγή των πολυεθνικών

Οταν η μεγαλύτερη ελληνική εταιρεία βάσει κεφαλαιοποίησης, η Coca-Cola HBC, σκοπεύει, αρχικώς τουλάχιστον, να διαγραφεί από το Χρηματιστήριο της Αθήνας για να εισαχθεί στις αγορές του Λονδίνου και της Νέας Υόρκης, προσβλέποντας σε αύξηση της ρευστότητάς της, τα πράγματα για το εταιρικό και χρηματιστηριακό τοπίο της χώρας παραμένουν μάλλον αρνητικά. Η έλλειψη ρευστότητας και το υψηλό «ρίσκο χώρας» (country risk) βρίσκονται επίσης πίσω και από την απόφαση της ΦΑΓΕ να μεταφέρει την έδρα της στο Λουξεμβούργο, αλλά και άλλων ομίλων που μελετούν και σχεδιάζουν αθόρυβα την ίδια προοπτική. Οι ρίζες πάντως της εξόδου των θυγατρικών πολυεθνικών εταιρειών από το ΧΑ θα πρέπει να αναζητηθούν λίγο παλαιότερα.

Στην κορύφωση της μεγάλης χρηματιστηριακής φούσκας των ελληνικών μετοχών (1999) και ενόσω η αγορά ανέμενε δημόσια πρόταση από την πολυεθνική Unilever για την εισηγμένη θυγατρική της στο Χρηματιστήριο της Αθήνας, Ελαΐδα, γνωστό λόμπι της Σοφοκλέους ανέβασε (λόγω και της μικρής σχετικά διασποράς της) τη μετοχή στα ύψη. Πέρασαν χρόνια, η φούσκα των ελληνικών μετοχών είχε ξεφουσκώσει, όταν και έλαβε τελικά χώρα η αναμενόμενη δημόσια προσφορά (2006), καθώς η πολιτική των ομίλων αυτών είναι να παραμένει η μητρική εταιρεία εισηγμένη στις βασικές αγορές της και να αποχωρούν οι θυγατρικές από τα άλλα χρηματιστήρια.

Τα παραδείγματα των Παπαστράτος – Ρhilip Μorris, Vodafone Ρanafon – Vodafone UΚ, Κωτσόβολος – Dixons, Ιnteramerican – Εureko, Παυλίδης – Κraft Foods, Χάλυψ – Ciments Francais, Ρόκας – Iberola, Φοίνιξ – Credit Agricole, ΑΒ Βασιλόπουλος – Delhaize, Δέλτα Παγωτού – Nestle, Credit Agricole – Εμπορική κ.λπ. στο πρόσφατο παρελθόν είναι ενδεικτικά. Τον δικό τους ρόλο στην έξοδο ορισμένων εισηγμένων, όπως οι Ηyatt (ΒC Ρartners), Νίκας (GCΙ Foods), Νεοχημική (Carlyle Group) κ.λπ., διαδραμάτισαν και μεγάλα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια (private equity). Η μετοχική σχέση επίσης σε ορισμένες εταιρείες προϊδεάζει για ανάλογες (π.χ. Lafarge – ΑΓΕΤ Ηρακλής), ενώ η εξαγορά του ΟΤΕ από την Deutsche Τelekom δεν αποκλείει την πιθανότητα μακροπρόθεσμα το ΧΑ να χάσει μία ακόμη από τις κορυφαίες του εταιρείες.

Αν και οι αξίες στα χρηματιστήρια μεταβάλλονται ραγδαία, καθώς π.χ. το 1983 η συνολική κεφαλαιοποίηση των εισηγμένων κυμαινόταν στα 278,7 εκατ. ευρώ, όσο δηλαδή τα Everest στη φούσκα του 1999, το βέβαιο είναι πως χωρίς την προσέλκυση σημαντικών νέων εταιρειών που σήμερα βρίσκονται εκτός αγοράς ή χωρίς να μεγαλώσουν άλλες εισηγμένες που σήμερα διαθέτουν περιορισμένη κρίσιμη μάζα για να προσελκύσουν διεθνή κεφάλαια, η περιθωριοποίηση του Χρηματιστηρίου της Αθήνας μάλλον θα συνεχιστεί.