Η σκανδαλολογία ως ασύμμετρη απειλή

^«Στην πολιτική όλα είναι πολιτικά». Το λέει πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ που δεν είναι πια στη Βουλή. Εμαθε όμως πολιτική πλάι στον Ανδρέα Παπανδρέου.

Η εμπλοκή – παλαιότερα – της Δικαιοσύνης στην πολιτική ήταν συνηθισμένη παραλλαγή της δημόσιας ζωής. Ειδικά ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ ταλαιπωρήθηκε τόσο με την υπόθεση του ΑΣΠΙΔΑ όσο, βέβαια, και με το «βρώμικο ’89» που τον οδήγησε στο Ειδικό Δικαστήριο. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έλεγε ότι οι πρώην πρωθυπουργοί πάνε σπίτι τους και όχι στη φυλακή. Κάτι ήξερε. Η δίκη του Ανδρέα αποδείχθηκε βατήρας για το άλμα που τον εκτόξευσε από τα βάραθρο του σκανδάλου Κοσκωτά πίσω στην εξουσία το 1993.

Αλλες εποχές, άλλες αναλογίες. Αντί για τις μεγάλες δίκες άλλων εποχών, έχουμε τώρα διαρροές από το ΣΔΟΕ. Ωστόσο, τα ρεφλέξ των παικτών είναι πάντα ίδια. Ως πολιτικός μαθητής της δεκαετίας του ’80, ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης υλοποίησε μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα δύο από τους βασικούς κανόνες επιβίωσης σε περίπτωση σκανδαλοθηρικής επίθεσης.

Κανόνας πρώτος: η καλύτερη άμυνα είναι η επίθεση. Και μάλιστα προσωποποιημένη. Κάτι που εξηγεί την επιλογή Μεϊμαράκη να στοχοποιήσει τον δημοσιογράφο και εκδότη του ΜΜΕ που τον κατονόμασε ως ελεγχόμενο από το ΣΔΟΕ. Μάλιστα, ενώπιον των έκπληκτων δημοσιογράφων, ο Μεϊμαράκης λειτούργησε χθες όχι με τις θεσμικές αγκυλώσεις ενός προέδρου της Βουλής, αλλά με την ευελιξία ενός πολιτικού. Λογικό: αναδείχθηκε σε πολιτικό πόστο, δηλαδή ως γραμματέας της ΝΔ στη Ρηγίλλης, τη «χρυσή εποχή» 2001-2006. Το γήπεδο αυτό το ξέρει καλά.

Κανόνας δεύτερος: όταν δέχεσαι επίθεση, δεν μπαίνεις σε λογική να αυτοενοχοποιηθείς, προσκομίζοντας στοιχεία ή δικαιολογώντας συμπεριφορές. Πολιτικοποιείς απευθείας τη σύγκρουση και βγαίνεις μπροστά.

Ωραία όλα αυτά. Ωστόσο έμπειροι πολιτικοί παρατηρητές εκφράζουν έναν προβληματισμό. Η πολιτικοποίηση λειτουργεί συσπειρωτικά για το ακροατήριο που είναι φιλικό προς αυτόν που δέχεται την επίθεση. Λογικό. Αυτό όμως προϋποθέτει συνθήκες πόλωσης. Ακριβώς όπως αυτές που επικρατούσαν μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ στην ακμή της μεταπολίτευσης. Δηλαδή επί Ανδρέα. Τώρα η πολιτική είναι χυλός. Και οι γραμμές των κομμάτων έχουν μπερδευτεί. Ακόμη χειρότερα: μια σειρά από μικρότερα κόμματα, στην περιφέρεια του συστήματος, επιχειρούν με κάθε τρόπο να ενισχύσουν την αντίληψη ότι ο δικομματισμός είναι διάτρητος και διεφθαρμένος.

Φυσικά, ο Μεϊμαράκης δεν είναι τυχαίο πρόσωπο. Είναι πολιτικός που συγκινεί τη βάση της ΝΔ και το κατεξοχήν κομματικό της στέλεχος. Αρα η περίπτωσή του είναι πιλότος. Από την έκβαση της υπόθεσης Μεϊμαράκη – όχι στο δικαστικό, όπου η τελική κρίση θα αργήσει, αλλά στο πολιτικό επίπεδο – θα φανεί αν οι παραδοσιακοί πολιτικοί παίκτες μπορούν να αντιμετωπίσουν με επιτυχία τις λεγόμενες ασύμμετρες απειλές. Είναι αυτές που προέρχονται από εξωθεσμικά κέντρα και τα ΜΜΕ, που επικαλούνται στοιχεία ερευνών ελεγκτικών ή άλλων Αρχών άλλοτε με ειλικρινή διάθεση εξυγίανσης της πολιτικής ζωής και άλλοτε για να δημιουργήσουν εντυπώσεις με (ή χωρίς) απώτερους σκοπούς.

Συμπέρασμα: Από την περίπτωση Μεϊμαράκη – που είναι και πολιτειακός παράγων ως πρόεδρος της Βουλής – θα φανεί πώς διαμορφώνεται το ισοζύγιο ισχύος στη δημοκρατία μας.