[Αποψη] O καφές, η κρίση χρέους και ο Νότος

O θρύλος αναφέρει ότι πριν από 2.000 χρόνια στην Αιθιοπία ένας γιδοβοσκός παρατήρησε ότι το κοπάδι του γινόταν πολύ ζωηρό κάθε φορά που οι γίδες του μασουλούσαν τους καρπούς ενός άγριου θάμνου, που αποδείχτηκε ότι ήταν το καφεόδεντρο, η καλλιέργεια του οποίου άρχισε τον 15ο αιώνα στη Μόκα, μια πόλη της Υεμένης στην Αραβία η οποία έδωσε το όνομά της και σε μια ποικιλία καφέ. Εως τον 17ο αιώνα είχε διαδοθεί σε όλη την Ευρώπη, ενώ το 1727 ο καφές εισήχθη στη Βραζιλία (από τη Γαλλική Γουινέα), η οποία έφθασε να καλλιεργεί πλέον τη μεγαλύτερη παραγωγή τής ποικιλίας υψηλής ποιότητας Arabica στον κόσμο.

Η Βραζιλία, το Βιετνάμ και η Κολομβία είναι οι μεγαλύτεροι παραγωγοί καφέ στον κόσμο (60% παγκοσμίως), ενώ η ΕΕ και οι ΗΠΑ οι μεγαλύτεροι καταναλωτές (53% παγκοσμίως). Μέχρι πρότινος όλοι στη βιομηχανία του καφέ θεωρούσαν ότι η ζήτηση ήταν ανελαστική και αλώβητη από τις οικονομικές διακυμάνσεις. Το κόστος τού υψηλής ποιότητας καφέ Arabica έχει υποχωρήσει όμως κατά 43% από τα υψηλά 34 ετών που είχε αγγίξει τον προηγούμενο χρόνο, καθώς η Κολομβία, η χώρα με τη δεύτερη παραγωγή κόκκων καφέ υψηλής ποιότητας, είχε φτωχή σοδειά λόγω κακών καιρικών συνθηκών.

Δεδομένου ότι οι ΗΠΑ, η ευρωζώνη, η Βρετανία και η Ιαπωνία καταλαμβάνουν σχεδόν το 70% της παγκόσμιας κατανάλωσης, η οικονομική δυσπραγία στον δυτικό κόσμο αποτυπώθηκε και στις τιμές του καφέ. Στη ζώνη του ευρώ, με την κατά κεφαλήν κατανάλωση να περιορίζεται ακόμη και στην Ιταλία, η κρίση κρατικού χρέους δείχνει ότι έχει διαχυθεί πλέον και στον καφέ: στον ευρωπαϊκό Νότο η κατανάλωση έχει «γυρίσει» ακόμη και 5 χρόνια πίσω, ενώ στη Γερμανία και τη Γαλλία αυξάνεται.

Η στροφή για κατανάλωση καφέ κατ’ οίκον έχει οδηγήσει και σε μια ακόμη τάση: ο κόσμος επιλέγει φτηνότερες ποικιλίες και χαμηλότερης ποιότητας κόκκους, με τη ζήτηση για την ποικιλία Robusta να αυξάνει και για την ποικιλία Arabica να μειώνεται. Με τον κόσμο λοιπόν στον ευρωπαϊκό Νότο να επιλέγει πλέον φτηνότερα μείγματα καφέ, περιορίζοντας μάλιστα την κατανάλωση από τα διάφορα καφέ προς την κατανάλωση καφέ κατ’ οίκον, τα δεδομένα δείχνουν πως ως παράπλευρη απώλεια η κρίση χρέους στην ευρωζώνη αφήνει τα σημάδια της ακόμη και στις συνήθειες των ανθρώπων, στις τιμές και τελικά στην ίδια την κουλτούρα του καφέ.