Οι περιπέτειες μιας λίστας που κρύβει (και) μαύρο χρήμα

Ο Ευστ. Σ. το 2009 δήλωσε μηδενικό εισόδημα στην Εφορία. Την ίδια ώρα έπαιρνε ως άνεργος επίδομα από τον ΟΑΕΔ κι έβγαζε στο εξωτερικό συνολικές καταθέσεις ύψους 2 εκατ. ευρώ.

Ο Χαραλ. Α. δεν έπαιρνε επίδομα ΟΑΕΔ. Εβγαλε όμως στο εξωτερικό την ίδια χρονιά 18.159.683 ευρώ και στην Εφορία, ω του θαύματος, και αυτός είχε δηλώσει μηδενικό εισόδημα.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι κάτι δεν πάει καλά. Αυτό το κάτι όμως, ακόμα και σήμερα, περίπου 18 μήνες μετά την πρώτη λίστα που έφτασε στη Διεύθυνση Φορολογικών Ελέγχων του υπουργείου Οικονομικών, οι αρμόδιοι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν έχουν καταφέρει να το βρουν, να δέσουν τις υποθέσεις, να επιβάλουν πρόστιμα και να εισπράξουν διαφυγόντες φόρους. Στο μεταξύ, μισθοί, συντάξεις και επιδόματα μπαίνουν σταθερά στην κλίνη του Προκρούστη.

Η λίστα ήδη έχει φτάσει να περιλαμβάνει 54.246 φορολογουμένους οι οποίοι έβγαλαν στο εξωτερικό περισσότερα από 22 δισ. ευρώ και αποτελεί μία μόνο χαρακτηριστική περίπτωση δραματικών καθυστερήσεων στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής με φόντο 18 μήνες για να φτάσει από την Καραγιώργη Σερβίας όπου εδρεύει το υπουργείο Οικονομικών στην Πειραιώς όπου εδρεύει το ΣΔΟΕ.

Κομμάτια του παζλ της χαμένης μέχρι σήμερα μάχης κατά της φοροδιαφυγής έρχονται να προσθέσουν, σύμφωνα με πηγές του ΣΔΟΕ, καθυστερήσεις από τις τράπεζες στην παροχή στοιχείων αλλά και μεγάλες ελλείψεις προσωπικού.

Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ. Η ιστορία με τη λίστα ξεκινά τον Μάρτιο του 2011. Τότε η Τράπεζα της Ελλάδος και η Γενική Γραμματεία Πληροφορικών Συστημάτων υπό τον παραιτηθέντα – αργότερα τον Οκτώβριο – Διομήδη Σπινέλλη τροφοδοτούν την Καραγιώργη Σερβίας με την πρώτη λίστα όσων έβγαλαν στο εξωτερικό καταθέσεις άνω των 100.000 ευρώ το 2009. Αρμόδιος υπουργός για φορολογικά θέματα, ο Παντελής Οικονόμου. Τη λίστα φέρεται να παρέλαβε ο τότε γραμματέας Φορολογικών Θεμάτων Γιάννης Καπελέρης ο οποίος, σύμφωνα με πληροφορίες, την κοινοποίησε απευθείας στον υπουργό Οικονομικών Γιώργο Παπακωνσταντίνου.

Τα πρώτα ευρήματα είναι εντυπωσιακά. Μόνο το 2009, μέσω 720.000 τραπεζικών συναλλαγών, 180.000 πολίτες έβγαλαν στο εξωτερικό συνολικά εμβάσματα 5,4 δισ. ευρώ. Στο στόχαστρο μπαίνουν έπειτα από σχετική επεξεργασία από τη ΓΓΠΣ 756 φυσικά πρόσωπα που έβγαλαν το 2009 περισσότερα από 100.000 ευρώ ο καθένας, τα οποία δεν μπορούν να δικαιολογήσουν με βάση τα εισοδήματά τους.

«Τα στοιχεία διαβιβάστηκαν απευθείας στους οικονομικούς εισαγγελείς» λέει στα «ΝΕΑ» ο τότε αναπληρωτής υπουργός Παντελής Οικονόμου, πρακτική η οποία ακολουθήθηκε, σύμφωνα με τον ίδιον, και τον Φεβρουάριο του 2012, όταν ο κατάλογος συμπληρώθηκε με τα στοιχεία του 2010 .

Στις ελεγκτικές υπηρεσίες του ΣΔΟΕ, όμως, οι οποίες θα έπρεπε να τρέξουν τους ελέγχους, ο πλήρης κατάλογος των 54.246 φυσικών προσώπων που έβγαλαν συνολικά στο εξωτερικό περισσότερα από 22 δισ. ευρώ έφτασε μόλις στις 20 Αυγούστου.

Προηγήθηκε στις 10 Αυγούστου σύσκεψη του υπουργού Οικονομικών Γ. Στουρνάρα και του υφυπουργού Γ. Μαυραγάνη με τον μέχρι τότε επικεφαλής του ΣΔΟΕ Ι. Διώτη όπου η πολιτική ηγεσία του υπουργείου φέρεται να πέφτει από τα σύννεφα όταν πληροφορήθηκε ότι το ΣΔΟΕ ακόμα δεν έχει στα χέρια του την περιβόητη λίστα. Πηγές του υπουργείου Οικονομικών αναφέρουν ότι επί τόπου δόθηκε εντολή να σταλεί στο ΣΔΟΕ και όπως επιβεβαιώνουν πηγές του τελευταίου πράγματι έφτασε λίγες μέρες αργότερα, στις 20 Αυγούστου.

Θεωρήθηκε, μάλιστα, αναφέρει στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών, ότι η επιτάχυνση των διαδικασιών ελέγχου θα μπορούσε να φέρει άμεσα έσοδα στα ταμεία του Δημοσίου.

Ηδη από τον Οκτώβριο του 2011, διαρροές από το υπουργείο Οικονομικών ανέφεραν ότι στις προθέσεις της πολιτικής ηγεσίας είναι να επιβληθεί φόρος 40% στη διαφορά ανάμεσα στις καταθέσεων που βγήκαν στο εξωτερικό και στα δηλωθέντα εισοδήματα στην Εφορία. Ο φόρος έμεινε σε επίπεδο διαρροών και οι εισπράξεις στη σφαίρα του επιθυμητού, αν και τώρα υπάρχει, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, έτοιμο σχέδιο διάταξης νόμου. Θα πρέπει να έχουν δέσει όμως νωρίτερα οι υποθέσεις φοροδιαφυγής.

ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ. Μια ακόμα παράμετρος καθυστερήσεων στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής συνδέεται και με τις ελλείψεις προσωπικού. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Επιχειρησιακής Διεύθυνσης Ειδικών Υποθέσεων Αθηνών.

Εμπιστευτικό έγγραφο που έχουν στη διάθεσή τους «ΤΑ ΝΕΑ», το οποίο εστάλη από το ΣΔΟΕ στη Γενική Γραμματεία Φορολογικών Θεμάτων στις 2 Μαΐου 2012, αποκαλύπτει τα μεγάλα κενά προσωπικού στην Επιχειρησιακή Διεύθυνση Ειδικών Υποθέσεων, στην υπηρεσία δηλαδή που χειρίζεται υποθέσεις μεγάλης φοροδιαφυγής. Οι προβλεπόμενες οργανικές θέσεις ανέρχονται σε 102, οι υπηρετούντες τον Μάιο ήταν 67, ακολούθησαν 10 μεταθέσεις , μειώθηκαν σε 57, στη συνέχεια ήρθαν 5 συνταξιοδοτήσεις και σήμερα οι υπηρετούντες είναι 52. Από αυτούς, μόνο οι 35 είναι ελεγκτές.

«Σύμφωνα με αναφορές των προϊσταμένων των τμημάτων, καθίσταται παντελώς ανέφικτη η περαιτέρω επιτάχυνση των διαδικασιών εκτέλεσης επειγουσών εισαγγελικών παραγγελιών του Πρωτοδικείου Αθηνών που αναφέρονται σε εξοπλιστικά προγράμματα, παράνομα στοιχήματα κ.λπ. με το προσωπικό που υπάρχει» αναφέρεται στην επιστολή, η αποστολή της οποίας δεν είχε το παραμικρό αποτέλεσμα. Το προσωπικό από τον Μάιο μειώθηκε περαιτέρω, ίσως λένε μεταξύ σοβαρού και αστείου γιατί από τον Ιανουάριο δεν υπάρχει γενικός γραμματέας Φορολογικών Θεμάτων στο υπουργείο Οικονομικών. Από τον Ιανουάριο, οπότε παραιτήθηκε ο τότε γραμματέας Γιάννης Καπελέρης, παρά την απαίτηση της τρόικας για τοποθέτηση μόνιμου γραμματέα, η θέση εξακολουθεί να παραμένει κενή.