Βουβή κριτική, καρφιά και ειρωνείες στον δρόμο προς το πρώτο Μνημόνιο

«ΞΕΡΕΤΕ, δεν υπάρχει μόνο η Κομισιόν και το ΔΝΤ. Μπορείτε και στο Paris Club να πάτε…». Η φωνή του Γιάννη Στουρνάρα είναι ειρωνική. Τα βλέμματα Παπακωνσταντίνου και Σαχινίδη δεν συναντούν το δικό του καθώς μιλάει. Αλλά ο υπαινιγμός είναι πολύ βαρύς. Στο Paris Club πηγαίνουν διάφορες τριτοκοσμικές, αφρικανικές κυρίως, χώρες οι οποίες είναι σε τέτοια διάλυση που δεν τις δέχεται ούτε το ΔΝΤ. Στο Paris Club τις δανείζουν διάφορες μεγάλες δυνάμεις που έχουν συμφέροντα στην περιοχή τους. Τι Ελλάδα, τι Σουδάν, δηλαδή.

Η κουβέντα γίνεται τους δύσκολους μήνες προτού πάμε στο Μνημόνιο, τον Μάιο του 2010. Η κρίση δανεισμού οξύνεται. Και ο φόβος ότι θα κλείσουν οι αγορές και θα πάμε στο ΔΝΤ αρχίζει να διαχέεται στην Αθήνα. Ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου, υπουργός Οικονομικών τότε, παρόντος και του έμπιστου υφυπουργού του, Σαχινίδη, συγκαλεί μια σύσκεψη έμπειρων χειριστών των οικονομικών που είναι εκτός κυβέρνησης. Εκεί ξεσπάει ο Στουρνάρας. Είναι επιστημονικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, του think tank των βιομηχάνων. Ομως, ως άνθρωπος-κλειδί που διαπραγματεύθηκε την είσοδο της Ελλάδας στην ΟΝΕ μετά το 1996 και πρώην διοικητής της Εμπορικής, ως οικονομολόγος από την Οξφόρδη, αλλά και άνθρωπος που είχε απευθείας γραμμή με τον Σημίτη, ο Στουρνάρας δεν είναι ούτε άσχετος ούτε εκτός εικόνας. Το αντίθετο μάλλον. Είναι αυτός που βλέπουν όλοι οι ξένοι που έρχονται στην Αθήνα, όπως και ο κρυφός απεσταλμένος του Μπαράκ Ομπάμα από το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, Τσαρλς Κόλινς. Ο Στουρνάρας είναι αθεράπευτα αισιόδοξος, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν βλέπει το καράβι να πηγαίνει στα βράχια. Είναι επίσης εκτός κυβέρνησης.

Γιατί; Είναι ένα από τα παράξενα της διακυβέρνησης Παπανδρέου. Ο Στουρνάρας είναι σε πολλές από τις συσκέψεις οικονομολόγων περί τον τότε πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ από το 2004 ώς το 2009. Εχει συνδεθεί – όπως και ο Γιάννης Βαρουφάκης μια περίοδο – με τον Αντρίκο Παπανδρέου. Αλλά δεν γίνεται ποτέ άνθρωπος του πρωθυπουργού. Δεν του προτείνεται, σε αντίθεση με τον Λουκά Παπαδήμο τον Σεπτέμβριο του 2009 και τον Ιούνιο του 2011, ποτέ το υπουργείο Οικονομικών ή κάποια μεγάλη οικονομική θέση.

Ο ΚΡΙΚΟΣ ΠΟΥ ΕΛΕΙΠΕ. Ο λόγος; Ο Στουρνάρας δεν έχει σχέση εμπιστοσύνης ούτε με τον Χάρη Παμπούκη – που είναι τότε κυρίαρχος στο Μαξίμου – ούτε, βέβαια, με την υπουργό Οικονομίας Λούκα Κατσέλη, που είναι πολύ ισχυρή στην αρχική φάση, έχοντας και το αυτί του Νίκου Παπανδρέου. Με τον Παπακωνσταντίνου ο Στουρνάρας είχε πάντα καλή σχέση – αλλά ο Γιώργος δεν είναι σε θέση να επιβάλλει πρόσωπα την περίοδο εκείνη, όπως φαίνεται κι από τις επιλογές στις διοικήσεις των τραπεζών. Στη διάρκεια όμως του χειμώνα 2009-2010 η οπτική του Στουρνάρα για τους χειρισμούς στα οικονομικά γίνεται όλο και πιο κριτική – εξού και η ατάκα για το Paris Club. Κατ’ ιδίαν ο Στουρνάρας λέει ότι «πρέπει να μπει η πρώτη ομάδα στο γήπεδο». Θα αργήσει. Στο υπουργείο Οικονομικών, πάντως, θεωρούν ότι πολλές από τις προτάσεις του ΙΟΒΕ για θέματα ανάπτυξης «είναι τρελές».