O «Ντοτόρε» Μάριο που λύγισε τους Γερμανούς

«Δεν είναι η χρονιά του δράκου («ντράγκον» στα αγγλικά), αλλά είναι η χρονιά του Ντράγκι». Ηταν τον περασμένο Ιανουάριο στο Νταβός, όταν ο Κλάους Σβαμπ παρουσίαζε με αυτή τη φράση στους προσκεκλημένους του τον νέο διοικητή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Ο πρόεδρος του Οικονομικού Φόρουμ αποδείχθηκε προφητικός. Οκτώ μήνες από τότε, ο «Σούπερ Μάριο» ή «Ντοτόρε Ντράγκι» ή ακόμη και «Κύριος Αλλού» κάνει πολλούς να βλέπουν στο πρόσωπό του τον άνθρωπο που σώζει την τιμή της ευρωζώνης.

Το σχέδιο παρέμβασης στην αγορά ομολόγων που πρότεινε ο Μάριο Ντράγκι και αποδέχθηκαν τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας – πλην Λακεδαιμονίων, που σε αυτή την περίπτωση εκπροσωπήθηκαν από τον διοικητή της Μπούντεσμπανκ Γενς Βάιντμαν – είναι το σωσίβιο της αξιοπιστίας του ευρώ. Δεν ήταν εύκολη επιχείρηση.

Ο Σβαμπ δεν είχε πείσει πολλούς στο Οικονομικό Φόρουμ ότι ο Ιταλός που είχε διαδεχθεί τον γάλλο Ζαν-Κλοντ Τρισέ στην κεφαλή της ΕΚΤ θα μπορούσε να σηκώσει ένα τέτοιο βάρος. Για να πάρει ο Ντράγκι το πόστο χρειάστηκε να καμφθούν οι γερμανικές επιφυλάξεις. «Ερχεται από ένα μέρος όπου ο πληθωρισμός αποτελεί τρόπο ζωής ακριβώς όπως η πίτσα» έγραφε η «Μπιλντ», αποτυπώνοντας το γενικότερο κλίμα στο Βερολίνο. Χρειάστηκε μια ομολογία πίστης του νέου διοικητή της ΕΚΤ στην οικονομική ορθοδοξία για να πειστούν οι Γερμανοί ότι ο Μάριο Ντράγκι είναι κι αυτός «Γερμανός». Στην ΕΚΤ, που είχε δημιουργηθεί κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν της Μπούντεσμπανκ ως προς τον ρόλο της και τις αρμοδιότητές της, τα πράγματα φαίνονταν να είναι στη θέση τους.

Αν υπάρχει μια ημέρα-ορόσημο στην επιχείρηση σωτηρίας του ευρώ, μια στιγμή όπου ο Μάριο Ντράγκι έδειξε ότι δεν είναι και τόσο Γερμανός, αυτή είναι η τελευταία Τετάρτη του Ιουλίου. Οι φήμες περί κερδοσκοπικής επίθεσης κατά του ευρώ μέσα στον Αύγουστο έκαναν το μέλλον του κοινού νομίσματος να μοιάζει περισσότερο δυσοίωνο από ποτέ. Στις 26 του μήνα ο Ντράγκι εξέπληξε πολλούς δηλώνοντας πως θα κάνει «ό,τι χρειαστεί» για να προστατεύσει το ευρώ. «Αυτό σημαίνει ότι δεν επιστρέφουμε στη λιρέτα, δεν επιστρέφουμε στη δραχμή. Παραμένουμε στο ευρώ, είναι άσκοπο να στοιχηματίσει κανείς εναντίον του», είχε προειδοποιήσει. Οι δηλώσεις εκείνες προσέφεραν τη βαθιά ανάσα που είχαν ανάγκη κυβερνήσεις και αγορές. Το επόμενο ραντεβού ήταν στις 2 Αυγούστου, στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ. Σε εκείνη την περίπτωση οι ασάφειες του Ντράγκι είχαν απογοητεύσει. Ο ίδιος, όμως, είχε κερδίσει τον χρόνο που χρειαζόταν για τη διαχείριση της κρίσης.

ΣΤΑ ΒΑΘΙΑ. Δεν ήταν η πρώτη φορά που έπεφτε στα βαθιά. Στο βιογραφικό του επικεφαλής της ΕΚΤ εγγράφεται η αποτροπή του κινδύνου να χάσει η Ιταλία το τρένο του ευρώ. Ηταν οι αρχές της δεκαετίας του 1990 και ο Ντράγκι ήταν γενικός διευθυντής του ιταλικού υπουργείου Οικονομικών. Η λιρέτα παρέπαιε κι εκείνος έσωσε την παρτίδα με μια υποτίμηση κι ένα γενναίο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων.

Οι Ιταλοί ανακάλυπταν τον «Σούπερ Μάριο»: έναν οικονομολόγο που γεννήθηκε το 1947 στη Ρώμη, είχε μείνει ορφανός στα εφηβικά του χρόνια και είχε μαθητεύσει στο ΜΙΤ, δίπλα στους νομπελίστες Φράνκο Μοντιλιάνι και Ρόμπερτ Σάλοου. Σε αυτούς οφείλει τις μετακεϊνσιανές θέσεις του, την πίστη του στον οικονομικό φιλελευθερισμό υπό την προϋπόθεση της ρύθμισης. Και τον σωτήριο, όπως αποδεικνύεται, πραγματισμό του.