…και η νέα στρατηγική των καταξιωμένων συγγραφέων

Ο Ιαν ΜακΓιούαν είναι ένα κορυφαίο παράδειγμα για τη χρησιμότητα των σπουδών Δημιουργικής Γραφής.

Τίποτα στα παιδικά του χρόνια δεν τον προετοίμαζε για μια καριέρα συγγραφέα. Ο σκωτσέζος πατέρας του ήταν χαμηλόβαθμος αξιωματικός, η μητέρα του παρουσίαζε δυσκολίες να εκφραστεί δημοσίως (βλ. το σπαρακτικό «Mother tongue»), ο ίδιος έζησε μακριά από τα βιβλία και κοντά σε στρατόπεδα στη Γερμανία και τη Λιβύη μέχρι τα 11 του, οπότε μπήκε εσωτερικός σε ένα δημόσιο σχολείο, και το μόνο που τον τροφοδοτούσε στην εφηβεία του ήταν το όνειρο της απόδρασης. Ωσπου πήρε ένα δίπλωμα Αγγλικής Φιλολογίας από το Πανεπιστήμιο του Σάσεξ και σπούδασε Δημιουργική Γραφή στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας με καθηγητή τον Μάλκολμ Μπράντμπερι. Τότε άρχισε να γράφει σκοτεινές ιστορίες με θέματα ταμπού, όπως η αιμομιξία ή η παιδοφιλία, καλλιεργώντας μια ιδιαίτερη φωνή που ξεδιπλώθηκε μετά το 1974, όταν ενσωματώθηκε στη λογοτεχνική ζωή του Λονδίνου.

Σήμερα, 40 χρόνια αργότερα, είναι ένας αναγνωρισμένος μάστορας της αφήγησης που ξέρει να χειρίζεται το λογοτεχνικό ύφος με τρόπο που να αναδεικνύει το εκάστοτε θέμα του. Τον απασχολούν οι κοινωνικές αγκυλώσεις, ο έρωτας, το πεπρωμένο, τα ταξικά ζητήματα, σκύβει πάνω στο απρόοπτο που αναποδογυρίζει τις ζωές των ανθρώπων, και παρακολουθεί την εξέλιξη των νοοτροπιών στη μεταπολεμική Βρετανία. Ξεχώρισε με τα: «Μαύρα σκυλιά», «Εμμονη αγάπη», «Αμστερνταμ» (Μπούκερ 1998), «Εξιλέωση» κ.ά. Αυτήν τη φορά όμως κάνει μια υπέρβαση, «…ίσως επειδή έχω την αγωνία να μην επαναλαμβάνομαι». Οπως και ο (δυο φορές βραβευμένος με Μπούκερ) Πίτερ Κάρεϊ στο «The chemistry of tears», έτσι κι ο ΜακΓιούαν προσπερνάει το θέμα της πλοκής και επικεντρώνεται στο να καθρεφτίσει την αρχιτεκτονική και τη στρατηγική της λογοτεχνίας. Οι δυο τους αναδεικνύουν μια νέα τάση και πληρώνουν το τίμημα: τα μυθιστορήματά τους απορρίφθηκαν από τις υποψηφιότητες του φετινού βραβείου Μαν Μπούκερ!