Το παλτό Γιαμαμότο

Ολα άρχισαν το 1981. Με την πρώτη συλλογή του ιάπωνα σχεδιαστή Γιόζι Γιαμαμότο στο Παρίσι. Το σοκ ήταν μεγάλο. Την εποχή που το γκλάμορ έκανε διατάσεις με βάτες πάνω στους ώμους και με κιλά στρας και αλυσίδες στα αξεσουάρ, ο Γιαμαμότο έδειξε κάτι «αλλόκοτο». Μαύρα ρούχα, φορεμένα σαν σακιά, από βαρύ μουντό ύφασμα που έμοιαζε ταλαιπωρημένο από τη χρήση.

Το ξάφνιασμα του θεάματος δίχασε τη μόδα σε δύο στρατόπεδα. Κάποιοι είδαν στο μαύρο χρώμα το μέλλον της μόδας ως χαρακτηριστικό της «ριζοσπαστικής κομψότητας». Και άλλοι είδαν σε αυτά τα μεταχειρισμένα ρούχα τα θύματα της Χιροσίμα και επέστρεψαν στις φούστες από ταφτά και στην κουραστική υπερβολή της δεκαετίας η οποία ξεκινούσε τον άνισο τότε αγώνα της με τη νέα επιδημία που εξαπλωνόταν ανάμεσα στον κόσμο της μόδας: το AIDS βύθισε τη μόδα σε πένθος και τα μαύρα ρούχα του Γιόζι ανέδειξαν τον πόνο της.

Το παλτό του Γιόζι Γιαμαμότο έγινε σύμβολο αυτής της νέας, δημιουργικής και ώριμης φάσης της μόδας. Και οι ατέλειες του ρούχου άρχισαν να απηχούν την εσωστρέφεια των ανθρώπων που μελαγχόλησαν για το τέλος του πάρτι.

Τα ίχνη του χρόνου πάνω στο ύφασμα είχαν προκληθεί από ειδική επεξεργασία. Ο δημιουργός του δούλευε αποκλειστικά με ιάπωνες τεχνίτες σε μικρές μονάδες οικοτεχνίας όπου συνέχιζαν τις παραδοσιακές τεχνικές ύφανσης και βαφής. Με αυτόν τον τρόπο κάθε ύφασμα φτιαχνόταν από την αρχή ειδικά για μια συλλογή που είχε πάνω της τα στοιχεία του ντιζάιν «made in Japan» και την άποψη του σχεδιαστή για την αισθητική του ημιτελούς σε ένα κομμάτι με εμφανή ψεγάδια.

Οι ζάρες που έχουν πάρει το σχήμα του σώματος που το έχει φορέσει πολλές φορές αποτυπώνονται στις ίνες του υφάσματος. Σκοπός του δημιουργού είναι να δημιουργήσει το τέλειο ψεγάδι. Ή μάλλον την «προσωπικότητα του υλικού».

Η αίσθηση της ομορφιάς του ρούχου με ψεγάδια βρίσκεται στο εσωτερικό του. Στα ίχνη κατασκευής του. Εκεί όπου φαίνεται πως ούτε ένα κομμάτι δεν έχει συμμετρία με το αντίστοιχό του: το μπροστινό κομμάτι διαφέρει σε μήκος με το πίσω κομμάτι της πλάτης, οι δύο ώμοι έχουν διαφορετικό σχήμα, ενώ οι ανάποδες πλευρές της ραφής μπορεί να εμφανιστούν στην εξωτερική «καλή» επιφάνεια του ρούχου.

Οι λεπτομέρειες του υλικού γίνονται πιο σημαντικές και στον τρόπο που δουλεύει το μαύρο χρώμα. Οι διαφορές στην υφή και την ένταση του χρώματος είναι το αποτέλεσμα της χρήσης χοντρών και πυκνών σε ύφανση βαμβακερών υφασμάτων, του συνδυασμού υφάσματος καμπαρντίνας με ελαφριά λινά και μεταξωτά που δημιουργούν τις χαρακτηριστικές αντιθέσεις των υλικών σε μαύρο χρώμα.

«Πάντα έλεγα στον κόσμο ότι το να αγοράζεις ένα νέο σακάκι είναι σαν να αγοράζεις μια νέα ζωή. Μπορεί να σου αλλάξει τον τρόπο που ζεις, ακόμα και την ίδια τη ζωή σου. Και με αυτό εννοώ: Σας παρακαλώ, μην καταναλώνετε τα ρούχα μου. Αφήστε τα να ζήσουν μαζί σας για πάντα».