«Ανοιχτά παράθυρα» στο δηλητήριο

Κινδύνους για την υγεία εγκυμονεί η μακροχρόνια πρόσληψη υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων μέσω των τροφίμων. Αυτό επισημαίνει στα «ΝΕΑ» η αναπληρώτρια καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Πολυξένη Νικολοπούλου – Σταμάτη και επιστημονική υπεύθυνη του μεταπτυχιακού προγράμματος «Περιβάλλον και υγεία: Διαχείριση περιβαλλοντικών θεμάτων με επιπτώσεις στην υγεία».

«Φυτοφάρμακα, εντομοκτόνα είναι χημικοί κίνδυνοι για τον ανθρώπινο οργανισμό. Βρίσκονται ανάμεσα σε χημικές ενώσεις που έχουν κατασκευαστεί από τον άνθρωπο και έχουν προωθηθεί στην αγορά από τις βιομηχανίες τα τελευταία 50 χρόνια», αναφέρει. «Ελάχιστες μόνο από αυτές έχουν μελετηθεί για τυχόν τοξικές παρενέργειες πριν κυκλοφορήσουν. Παρ’ όλα αυτά, αυτές οι χημικές ουσίες και τα υποπροϊόντα τους που έχουν παραχθεί από τον άνθρωπο βρίσκονται στον αέρα, στο χώμα, στο νερό και ως εκ τούτου υπάρχουν υπολείμματα και στην τροφή, με αποτέλεσμα να αποθηκεύονται στον ανθρώπινο οργανισμό. Υπάρχουν σαφείς ενδείξεις αλλά και τεκμηριωμένες έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι οι χημικές ουσίες που μπαίνουν ύπουλα στο σώμα δρουν συσσωρευτικά. Οι ουσίες αυτές μιμούνται τη λειτουργία των φυσικών ορμονών “κοροϊδεύοντας” το κύτταρο, δηλαδή τους υποδοχείς στους οποίους δεσμεύονται φυσιολογικά οι ορμόνες για να λειτουργήσουν. Το αποτέλεσμα είναι να προκαλούν διαταραχές στο ενδοκρινικό σύστημα. Ο άνθρωπος έχει εποχές στη ζωή του που είναι πιο ευάλωτος στους ορμονικούς διαταράκτες. Αυτές τις εποχές τις ονομάζουμε “ανοιχτά παράθυρα έκθεσης”. Και αυτό συμβαίνει σε ορισμένες φάσεις της ζωής του – κατά την εμβρυϊκή έως και την εφηβική ηλικία καθώς επίσης και κατά την περίοδο της εμμηνόπαυσης για τις γυναίκες.

Στο ερώτημα αν τα φυτοφάρμακα είναι επικίνδυνα όταν είναι κάτω από τα όρια, η καθηγήτρια απαντάει πως «τα όρια, όταν πρόκειται για τοξικές ουσίες, δεν πρέπει να μας εφησυχάζουν. Κι αυτό διότι τα όρια δεν εξασφαλίζουν τη συνολική ποσότητα στην οποία εκτίθεται ο καθένας από εμάς. Παράδειγμα: υπάρχουν φυτοφάρμακα μέσα σε νερό μιας πηγής (που τη θεωρούμε καθαρή, αλλά πιο ψηλά από την πηγή κάποιος ψεκάζει). Εάν είμαστε παρέα, κάποιος πίνει ένα ποτήρι, κάποιος άλλος δύο ποτήρια. Το ίδιο είναι; Είναι γνωστό ότι η τοξικότητα μιας ουσίας δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί επακριβώς στον άνθρωπο. Κι αυτό διότι δεν γίνονται πειράματα σε ανθρώπους, πληροφορίες υπάρχουν μόνο από ατυχήματα μαζικής έκθεσης. Ο τρόπος επίδρασης κάθε ουσίας στον άνθρωπο είναι πολύπλοκος και εξαρτάται από τη δοσολογία, τον μεταβολισμό του κάθε οργανισμού, τον χρόνο εκθεσης, τη δυνατότητα απέκκρισης, τον χρόνο υποδιπλασιασμού της ουσίας και φυσικά τις διατροφικές του συνήθειες».