Αναθερμαίνει τις παλιές και χτίζει καινούργιες συμμαχίες ο Πρωθυπουργός

Με τους περισσότερες κεντροδεξιούς ηγέτες που βρίσκεται σε επαφή από τη στιγμή που ανέλαβε το τιμόνι της ΝΔ ο Αντώνης Σαμαράς οι σχέσεις του είναι μάλλον τυπικές και κινούνται εντός πρωτοκόλλου. Η τυπικότητα συνδέεται ώς ένα βαθμό και με τη φάση πολιτικής απομόνωσης που πέρασε στο ΕΛΚ, λόγω της αντιμνημονιακής στάσης της ΝΔ. Οπως όμως παρατηρούν στελέχη του ευρύτερου πρωθυπουργικού περιβάλλοντος, ο κυριότερος λόγος για τον οποίο ο κ. Σαμαράς αρχίζει τώρα να χτίζει το δικό του δίκτυο στενών επαφών και συμμαχιών με τα πρόσωπα που κινούνται στην κορυφή της ευρωπαϊκής πολιτικής πυραμίδας αφορά την «πολιτική έρημο», την οποία διάβηκε σχεδόν επί μια δεκαετία στην εγχώρια σκηνή.

Οι περισσότεροι ηγέτες της Ευρώπης εκείνα τα χρόνια ήταν υπουργοί και ανερχόμενα πολιτικά στελέχη στις χώρες τους και δεν είχαν συναντηθεί οι δρόμοι τους με τον κ. Σαμαρά. Πράγματι η παλαιά φρουρά που γνώρισε ο Πρωθυπουργός την εποχή που ήταν υπουργός Εξωτερικών (1990-92) πλέον έχει αποσυρθεί και στο πεδίο των διεθνών σχέσεων αναγκάστηκε προ διετίας να ξεκινήσει από νέα αφετηρία. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς ότι στα χρόνια του ΥΠΕΞ ομόλογος του κ. Σαμαρά στη Γερμανία που μόλις είχε ενοποιηθεί ήταν ο Χανς Ντίτριχ Γκένσερ και πρωθυπουργός της Βρετανίας η Μάργκαρετ Θάτσερ.

ΜΕ ΜΠΑΡΟΖΟ.Μια από τις εξαιρέσεις αποτελεί ο Μανουέλ Μπαρόζο. Ο πρόεδρος της Κομισιόν είναι παλαιός γνώριμος του κ. Σαμαρά από τις αρχές του ’90, καθώς υπήρξε υφυπουργός Εξωτερικών της Πορτογαλίας την περίοδο που ο τότε υπουργός Ζοάο Πινέιρο ετοίμαζε το (ομώνυμο) ευρωπαϊκό σχέδιο για το Σκοπιανό.

Ξανασυναντήθηκαν μετά το 2004 όταν ο Πρωθυπουργός επέστρεψε, μέσω Βρυξελλών, στην πολιτική σκηνή ως ευρωβουλευτής και τον Ιούνιο του 2009 ήταν στην κορυφή της λίστας των προσκεκλημένων για τα εγκαίνια του νέου Μουσείου της Ακρόπολης, που διοργάνωσε ο κ. Σαμαράς ως υπουργός Πολιτισμού. Εκτοτε υπάρχει ανοικτή γραμμή επικοινωνίας ανάμεσά τους, που έχει αποδειχθεί χρήσιμη σε αρκετές περιπτώσεις όπως αναφέρουν τα ίδια στελέχη.

Σταθερούς συνομιλητές του κ. Σαμαρά αποτελούν την τελευταία διετία ο πρόεδρος του ΕΛΚ Βίλφρεντ Μαρτένς, ο οποίος ήταν και ο μόνος που ήλθε προεκλογικά στην Αθήνα για τη στήριξη της ΝΔ, καθώς και ο επικεφαλής των κεντροδεξιών ευρωβουλευτών Γιόζεφ Ντολ. Ο Πρωθυπουργός συνδέεται και με τους δύο από την περίοδο των Βρυξελλών (2004 – 2007), ενώ θεωρείται καθοριστική η συμβολή τους για να αναθερμανθεί το κλίμα την περίοδο που στους κόλπους του ΕΛΚ επικρατούσαν για τη ΝΔ χαμηλές θερμοκρασίες.

Η ΠΡΩΤΗ ΥΠΟΔΟΧΗ. Τις πρώτες συναντήσεις «κορυφής» είχε ο Αντώνης Σαμαράς τον Δεκέμβριο του 2009 στο εκθεσιακό κέντρο της Βόννης. Ως νεοεκλεγέντα πρόεδρο της ΝΔ, τον είχαν υποδεχθεί με πλατιά χαμόγελα και ευχές Μέρκελ, Μπερλουσκόνι, Μπαρόζο, Ρομπάι, Φιγιόν και άλλοι δώδεκα πρωθυπουργοί, οι οποίοι εμφανίζονταν μάλλον βέβαιοι ότι οι ομοϊδεάτες τους στην Αθήνα άρχιζαν τη δική τους μακρά περίοδο στην αντιπολίτευση. Η τρόικα δεν είχε εμφανιστεί ακόμη στον ορίζοντα, αλλά ο βρόχος των αγορών στην ελληνική οικονομία αποτελούσε βασικό θέμα. Με μια σύντομη παρέμβαση, ο κ. Σαμαράς είχε ζητήσει τα ασφάλιστρα κινδύνου (CDS) να μην αποσυνδέονται από τα ομόλογα και τη θέση αυτή είχαν συμμεριστεί οι περισσότεροι. Αυτά ήταν τα τελευταία χαμόγελα που τον υποδέχθηκαν σε συνεδριάσεις του ΕΛΚ ώς τον Οκτώβριο του 2011.

Το διάστημα που μεσολάβησε, ο κ. Σαμαράς αναζητούσε συμμάχους και συνομιλητές μέσα σε ένα φορτικό κλίμα, λόγω της καταψήφισης του Μνημονίου από τη ΝΔ. Δίαυλοι άνοιξαν με τον Ιρλανδό Εντα Κένι, τον Πορτογάλο Πέδρο Πάσος Κοέλιο και τον Ισπανό Μαριάνο Ραχόι, οι οποίοι κινούνταν επίσης από μια αντιμνημονιακή λογική, κέρδισαν τις δικές τους εκλογές και σήμερα αποτελούν συμμάχους του Πρωθυπουργού στις Συνόδους Κορυφής της ΕΕ. Με τους τρεις Πρωθυπουργούς ο κ. Σαμαράς έχει τακτική επικοινωνία, αλλά είναι φανερό ότι πρόκειται για συμμαχία υπό όρους, καθώς οι σχεδιασμοί τους δεν συμπίπτουν απόλυτα με τους ελληνικούς. Ενδεικτική γι’ αυτό είναι η απροθυμία του κ. Ραχόι να υποστηρίξει την έκδοση ευρωομολόγων, καθώς έκρινε σκόπιμο να συνταχθεί για το θέμα με την Καγκελάριο της Γερμανίας.

Η ΠΙΟ ΣΚΛΗΡΗ ΣΥΝΟΔΟΣ. Η πιο σκληρή σύνοδος – που αποτελεί για πολλούς στη ΝΔ την καλύτερη στιγμή του – ήλθε για τον κ. Σαμαρά τον Ιούνιο του 2011, ενώ στην Αθήνα κορυφωνόταν η σύγκρουση για το Μεσοπρόθεσμο. Επί τρεις ώρες ο πρόεδρος της ΝΔ δεχόταν συντονισμένο σφυροκόπημα, αλλά εκείνος επέμεινε ότι η μονόπλευρη υφεσιακή πολιτική θα οδηγήσει το Μνημόνιο σε ναυάγιο. Η Ανγκελα Μέρκελ κατηγόρησε τον κ. Σαμαρά ότι είναι «ακατανόητο» να υπονομεύει μια εθνική υπόθεση για τη χώρα του και σε αυστηρό ύφος διαμήνυσε πως «για την Ελλάδα το Μνημόνιο είναι μονόδρομος», ο Μανουέλ Μπαρόζο τον επέκρινε για «κομματική, κοντόφθαλμη πολιτική». Ακόμη και ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ είχε σπεύσει να δηλώσει ότι ήταν «ευτύχημα για τον κ. Σαμαρά» που ο ίδιος απουσίαζε από τη συγκεκριμένη συνεδρίαση.

Το κλίμα άρχισε να αλλάζει στην επόμενη συνεδρίαση του Οκτωβρίου, στο ειδυλλιακό τοπίο του κάστρου Bouchout, όταν η κ. Μέρκελ σχεδόν ανοικτά αναγνώρισε ότι το ελληνικό πρόγραμμα χρειάζεται αλλαγές.

Την επομένη η Σύνοδος Κορυφής αποφάσισε το μεγάλο κούρεμα των ελληνικών ομολόγων για να ακολουθήσουν οι ραγδαίες εξελίξεις στην Αθήνα, με την πρόταση για δημοψήφισμα και την αποχώρηση Παπανδρέου από την πρωθυπουργία. Τον Δεκέμβριο, στο πανηγυρικό συνέδριο του ΕΛΚ στη Μασσαλία, το οποίο είχε ενταχθεί και στον προεκλογικό σχεδιασμό του Νικολά Σαρκοζί, η ευρωπαϊκή Κεντροδεξιά υποδέχθηκε τον κ. Σαμαρά ως τον επόμενο πρωθυπουργό.

ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΑΣΗΣ. Από εκείνο το σημείο καταγράφεται και η αλλαγή στάσης της κ. Μέρκελ, η οποία στην κατ’ ιδίαν συνάντηση που είχε με τον κ. Σαμαρά τον περασμένο Μάρτιο άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να καταρτιστεί ένα παράλληλο αναπτυξιακό πρόγραμμα για την Ελλάδα.

Από το πρωθυπουργικό επιτελείο αναφέρουν πως οι πάγοι έχουν λειώσει οριστικά, επικαλούμενοι και το κλίμα που επικρατεί στις τηλεφωνικές επικοινωνίες που είχε ο Πρωθυπουργός με την Καγκελάριο τους τελευταίους μήνες.

Ο κ. Σαμαράς ωστόσο δεν κρύβει ότι πλέον επενδύει πολλά στον Φρανσουά Ολάντ, με φόντο και τα ρήγματα που έχουν καταγραφεί στον γαλλογερμανικό άξονα. Αλλωστε το μήνυμα που έστειλε προεκλογικά o Πρωθυπουργός ότι ο νέος Πρόεδρος της Γαλλίας «θα είναι ο καλύτερος φίλος του», στο Μαξίμου είναι βέβαιοι πως έχει καταγραφεί στο Ελιζέ…