Φόβος, καρδιές, παλιοσίδερα…

Χρόνια είχαν χέρια μάστορα να αγγίξουν τους τοίχους αυτής της πολυκατοικίας στην οδό Γερανίου, στο Κέντρο της Αθήνας. Τους έξυνε με πείσμα για να ξεκολλήσει τους λεκέδες της αδιαφορίας. Καθώς στο σοκάκι περιπολούσαν για μία ακόμη ημέρα αστυνομικοί, στα ανήλιαγα δωμάτια κρύβονταν κατά δεκάδες οι μετανάστες. Με χαρτιά και χωρίς, συγκάτοικοι στην ίδια μοίρα.

Αφού ξεδιπλώθηκε στην Αθήνα η επιχείρηση απομάκρυνσης των παράνομα διαμενόντων αλλοδαπών, ο έλληνας ιδιοκτήτης αυτού του υπνωτηρίου μεταναστών πλήρωσε τέσσερις εργάτες για να το ανακαινίσουν. Εκείνοι δεν επιβεβαίωσαν αν οι επεμβάσεις στο κτίριο γίνονται με αφορμή τη «σκούπα» των Αρχών στην περιοχή. Την περασμένη Τετάρτη ο Χαφούζ, μετανάστης και αυτός από το Σουδάν με δέκα χρόνια ζωής στην Ελλάδα, έκανε τις πρώτες επεμβάσεις στο ισόγειο. Εχει δουλειά μπροστά του. «Χρειάζομαι πάνω από ένα μήνα για να αλλάξω πόρτες, να βάψω τοίχους, να φτιάξω τουαλέτες», λέει και καθώς τινάζει τα χέρια του σηκώνεται ένα σύννεφο σκόνης από ασβέστη. Το έργο του δυσκολεύει λόγω συνωστισμού. Η πολυκατοικία παραμένει μελίσσι ανθρώπων, δεκαπέντε σε κάθε όροφο. Δωμάτια που χωρίζονται με κόντρα πλακέ. Στα 130 ευρώ το νοίκι ανά κεφάλι. Μετά την πρόσφατη κινητοποίηση της Αστυνομίας, όλο και περισσότεροι μετανάστες κλείνονται εκεί μέσα. Ακόμη και αν κατά καιρούς η Αστυνομία κάνει ελέγχους και στο κτίριο, στους δρόμους είναι πιο πιθανό να προσαχθούν για εξακρίβωση στοιχείων.

Στον 3ο όροφο της πολυκατοικίας επτά τσουβάλια φράζουν την πόρτα του χαλασμένου ανελκυστήρα. Είναι φουσκωμένα με χαρτί από τα σκουπίδια, το οποίο οι μετανάστες πωλούν προς οκτώ λεπτά το κιλό για ανακύκλωση. «Τα έχουν αφήσει πάνω από μία εβδομάδα εδώ. Φοβούνται να βγουν στον δρόμο μήπως και τους πιάσει η Αστυνομία», λέει ο Ικμπάλ Τζαφάλ για τους συμπατριώτες του από το Μπανγκλαντές που κάνουν αυτή τη δουλειά. Στον ακάλυπτο γειτονικού κτιρίου έχουν στοιβαχτεί δεκάδες καροτσάκια από σουπερμάρκετ, πάνω στα οποία οι μετανάστες μετέφεραν μέταλλα -και αυτά για ανακύκλωση. Τα έχουν κλειδώσει με λουκέτα, μαζί με την πραμάτεια που ακόμα δεν πούλησαν. Πάνω σε ένα καρότσι κάποιος έδεσε έναν θερμοσίφωνα μην τυχόν και του κλέψει άλλος το μεροκάματο. Ολο και λιγότερα καρότσια τις τελευταίες ημέρες κάνουν τη διαδρομή Κέντρο Αθήνας – Ταύρος με προορισμό τις μάντρες σιδερικών.

Ο Τζαφάλ δεν κυκλοφορεί έξω όπως παλιά, αν και έχει έγγραφο νόμιμης διαμονής – όπως μας δείχνει – με ημερομηνία λήξης τον ερχόμενο Δεκέμβριο. «Με πήγαν χθες στο Τμήμα Αλλοδαπών. Με σταμάτησαν στον δρόμο, αλλά δεν κοίταξαν τα χαρτιά μου. Στο Τμήμα με κράτησαν λίγο. Αφού είδαν ότι είμαι νόμιμα εδώ με άφησαν», λέει. Πέντε συγκάτοικοί του από την ίδια πολυκατοικία οδηγήθηκαν, όπως λέει, σε κέντρα κράτησης καθώς διέμεναν παράνομα στη χώρα. Τον τελευταίο χρόνο ο Τζαφάλ εκτιμά ότι 500 ομοεθνείς του επέστρεψαν στην πατρίδα και ο ίδιος θα ήθελε να φύγει παρότι δουλεύει λαντζέρης – με ένσημα – σε εστιατόριο. «Από το 2005 μέχρι το 2008 όλα ήταν καλά στην Ελλάδα. Ο κόσμος μάς μιλούσε ωραία. Πλέον όμως μας κοιτούν άσχημα. “Γιατί ήρθες στην Ελλάδα;”, ρωτούν. Δύο φορές τσακώθηκα σε λεωφορείο γι’ αυτό τον λόγο», λέει.

ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΟΙ ΔΡΟΜΟΙ. Ο Χουσεΐν Φατγουάρι απέφευγε τον δρόμο του Τζαφάλ τις ημέρες της έντονης αστυνομικής παρουσίας. Αν και έχει ροζ κάρτα αιτηθέντος πολιτικού ασύλου και εργάζεται και αυτός σε εστιατόριο στο Κολωνάκι, με ένσημα, θέλει να γλιτώσει την ταλαιπωρία της προσαγωγής. «Κάποιοι γνωστοί μου πέρασαν μέχρι και οκτώ ώρες στο Αλλοδαπών μέχρι να τους αφήσουν. Αν συμβεί και σε εμένα αυτό και δεν πάω στη δουλειά μου μπορεί να με απολύσουν», λέει καθώς κουρεύεται σε μαγαζί συμπατριώτη του. Το κουρείο επί τέσσερις ημέρες από το περασμένο Σάββατο ήταν άδειο. Ούτε ένας πελάτης δεν είχε μπει μέσα από τον φόβο μήπως συλληφθεί, λέει ο ιδιοκτήτης. Τις πρώτες ημέρες εφαρμογής της επιχείρησης με την κωδική ονομασία «Ξένιος Ζευς» οι αστυνομικοί προσήγαγαν αλλοδαπούς και μέσα από καταστήματα.

Ο Ρομπάν, Σουδανός με οκτώ χρόνια παράνομης διαμονής στην Ελλάδα, ήταν ακόμα ένας μετανάστης που απέφευγε κάποιους δρόμους του αθηναϊκού Κέντρου. «Ξέρω ποια μονοπάτια σε οδηγούν στο Αστυνομικό Τμήμα και ποια στο σπίτι σου. Τόσα χρόνια δεν με έχουν συλλάβει ούτε μία φορά», λέει. Αναγκάστηκε όμως να αλλάξει δρομολόγιο γιατί είχε ανάγκη για δουλειά και τη βρήκε πρόσφατα, ως χτίστης, στην καρδιά της επιχείρησης «Ξένιος Ζευς». «Δεν έχω πρόβλημα με την Αστυνομία ούτε με πειράζει που σταματούν τον κόσμο και ελέγχουν. Αυτή είναι η δουλειά τους και το σέβομαι», λέει. «Το πρόβλημά μου είναι με την Πολιτεία που δεν ψάχνει πραγματικά για να βρει λύση και στο δικό μας ζήτημα. Αν μου δώσουν την ευκαιρία να εργαστώ νόμιμα εδώ θα προσφέρω και εγώ στη χώρα σας. Αλλά κανείς δεν ακούει».