Ο πλανήτης που στιγμάτισε τη φαντασία και την τέχνη

Ο Αρης δεν είναι μόνο ο Κόκκινος Πλανήτης. Είναι και ο πλανήτης των μεγάλων προσδοκιών και των μεγάλων διαψεύσεων. Ποιος δεν θυμάται το «ανθρώπινο πρόσωπο» που υποτίθεται ότι είχε λαξευτεί σε έναν βράχο στην περιοχή της Κυδωνίας, μοναδικό μνημείο ενός αρχαίου πολιτισμού Αρειανών; Χρειάστηκαν τριάντα χρόνια και οι φωτογραφίες ενός ευρωπαϊκού δορυφόρου για να αποκαλυφθεί ότι το «μνημείο» δεν ήταν τίποτε άλλο παρά ένα παιχνίδι φωτοσκιάσεων. Αλλά τριάντα χρόνια είναι ικανός χρόνος για να τροφοδοτήσει τη φαντασία. Μπορεί ο Αρης να διαψεύδει τις μεγάλες προσδοκίες, αλλά τροφοδοτεί την ανθρωπότητα με μύθους, τρομακτικές ιστορίες, αλληγορίες – ακόμη και κινηματογραφικές παρωδίες. Ο Αρης είναι μια άλλη Γη, ο πλανήτης που μοιάζει περισσότερο με τον δικό μας και συγχρόνως ο πιο απειλητικός. Οικείος και τρομακτικός μαζί, γιατί κατοικείται από αινιγματικές φιγούρες που θέλουν να κατακτήσουν τον δικό μας κόσμο, όπως στην ταινία «Οι Αρειανοί επιτίθενται!» που σκάρωσε το 1996 ο Τιμ Μπάρτον. Ο μύθος των Αρειανών καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της λογοτεχνίας του φανταστικού. Στον «Πόλεμο των κόσμων» του Χέρμπερτ Τζορτζ Ουέλς έρχονται διψασμένοι στη Γη για να προμηθευτούν νερό. Στον λεγόμενο «Κύκλο του Αρη», τα έντεκα μυθιστορήματα του Εντγκαρ Ράις Μπάροουζ, ο Κόκκινος Πλανήτης φιλοξενεί έναν κόσμο μισό άγριο και μισό πολιτισμένο, ανθρωποειδή σε πρωτόγονη κατάσταση και άλλα φοβερά εξελιγμένα. Ο ίδιος έστειλε σε αυτήν την εναλλακτική, κατοικήσιμη εκδοχή του Αρη τον διαπλανητικό μαχητή Τζον Κάρτερ για να γνωρίσει τη δόξα και τον έρωτα. Τον δικό του κόσμο έστησε εκεί ο Αρθουρ Κλαρκ με την «Εξοδο», ο Ρέι Μπράντμπερι περιέγραψε έναν εφιάλτη στα «Χρονικά του Αρη», ενώ τη δική του ζοφερή εκδοχή παρέδωσε ο Φίλιπ Ντικ στο «Εμείς οι Αρειανοί». Στον κινηματογράφο θα πρέπει να γυρίσει κανείς στο 1978 και το θρίλερ «NASA: Επιχείρηση Αρης» για να βρει πριν από την ταινία του Μπάρτον μια ιστορία για τον Αρη. Ή να ανατρέξει στον ιταλικό κινηματογράφο και να βρει – όπως σημειώνει η «Κοριέρε ντέλα Σέρα» – τη μοναδική παρωδία. Στην ταινία «Φασίστες στον Αρη» του 2006, τον Κόκκινο Πλανήτη κατακτούν οι μελανοχίτωνες του Μουσολίνι.