[Πρόσωπα] Ο καλλιτέχνης και οι μέλισσες

^«Ο,τι και να κάνετε, προσέξτε να μην εκνευρίσετε τις μέλισσες» προειδοποιεί ο 32χρονος Τομάς Λιμπερτίνι, ο σλοβάκος καλλιτέχνης της μελισσοκομίας που εκθέτει από το τέλος Ιουλίου στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου ένα «γλυπτό με ζωντανές μέλισσες». Είναι ένα έργο τέχνης και ταυτόχρονα μια δήλωση της αγάπης του για τα πολύτιμα έντομα που κινδυνεύουν πλέον να εξαφανιστούν.

Το έργο ονομάζεται «Η Συμφωνία», έχει ύψος 1,6 μ. και είναι φτιαγμένο από κερί μελισσών και ζωντανές μέλισσες. Παρουσιάζεται μέσα σ’ έναν γυάλινο πύργο και έχει στόχο να ευαισθητοποιήσει τον κόσμο για την καταστροφική μείωση των πληθυσμών των μελισσών στην Ευρώπη. Το 2008, ο τότε υπουργός Γεωργίας της Βρετανίας λόρδος Ρούκερ είχε προειδοποιήσει πως «η ισορροπία των μελισσών κινδυνεύει και, ειλικρινά, αν δεν γίνει τίποτε, ο πληθυσμός των μελισσών μπορεί να εξαφανιστεί από τον κόσμο μέσα σε λιγότερο από δέκα χρόνια». Από τότε δεν έχει γίνει τίποτε για να αντιμετωπιστεί αυτή η παγκόσμια μείωση του αριθμού των μελισσών, η οποία είναι αποτέλεσμα της χρήσης φυτοφαρμάκων, των μονοκαλλιεργειών και ενός φαινομένου που έχει αποκληθεί «σύνδρομο κατάρρευσης των αποικιών μελισσών». «Οι μέλισσες παράγουν τα 10 πιο ευεργετικά για τον άνθρωπο στοιχεία, ανάμεσά τους το μέλι, τον βασιλικό πολτό, την πρόπολη, ακόμη και το τσίμπημά τους έχει ιατρικές ιδιότητες» λέει ο Λιμπερτίνι. «Συμβάλλουν στη γονιμοποίηση του 85% των φυτών στη Γη. Κι εμείς τους κάνουμε τον πλανήτη αβίωτο… Πρέπει να τις σώσουμε!».

Για τα έργα του, ο σλοβάκος καλλιτέχνης κατασκευάζει έναν ελαφρύ σκελετό και προσκαλεί αποικίες μελισσών, προσφέροντάς τους φαγητό, να εγκατασταθούν σε αυτόν φτιάχνοντας κυψέλες. Αρχισε να δουλεύει με τις μέλισσες πριν από πέντε χρόνια. Τότε άφηνε τα έντομα να «μεταναστεύουν» σε βάζα καλυμμένα με κερί στο στούντιό του, στο Ρότερνταμ. Οι μορφές που οι μέλισσες δημιουργούσαν με το κερί τους ήταν πολύ ωραιότερες απ’ ό,τι θα μπορούσε κανείς να φανταστεί. Το 2009 εξέθεσε στη Βασιλεία της Ελβετίας το έργο του «Αφόρητη Ελαφρότητα», που αναπαριστούσε έναν Εσταυρωμένο πάνω στον οποίο 40.000 μέλισσες είχαν κατασκευάσει ένα σώμα από κερί, κάθε κυψελίδα του οποίου ήταν γεμάτη μέλι. Επιπλέον ο Λιμπερτίνι είχε προσθέσει ένα χρώμα στην τροφή των μελισσών κι έτσι το γλυπτό του ήταν χρωματισμένο κόκκινο. Το χρώμα αυτό είναι το μοναδικό που οι μέλισσες δεν μπορούν να δουν και το έργο χάρισε στον δημιουργό του το βραβείο της έκθεσης της Βασιλείας – με αποτέλεσμα μουσεία όπως το MoMA της Νέας Υόρκης να αρχίσουν να δέχονται τις δημιουργίες του. Πριν εγκαταστήσει το Στούντιο Λιμπερτίνι στο Ρότερνταμ, ο σλοβάκος καλλιτέχνης είχε σπουδάσει βιομηχανικό σχέδιο στην Μπρατισλάβα, το Σιάτλ και το Αϊντχόβεν. Σύμφωνα με τον Στούαρτ Τζέφρις του βρετανικού «Γκάρντιαν», το έργο του βρίσκεται σήμερα στα όρια ανάμεσα στην τέχνη και το ντιζάιν.