Με μια νέα ελπίδα ξεχνιέσαι

Περίπου 74 χρόνια μετά την ιστορική ραδιοφωνική εκπομπή του Ορσον Γουέλς για την υποτιθέμενη εισβολή Αρειανών στις ΗΠΑ (1938), κατάφεραν εν τέλει να «εισβάλουν» οι Γήινοι στον μακρινό πλανήτη.

Πραγματικό γεγονός και όχι επιστημονική φαντασία, η προσεδάφιση στον Αρη ενός ακόμη ανθρώπινου τεχνολογικού θαύματος, του ρομποτικού οχήματος «Curiosity», αποτελεί κορυφαία στιγμή της επιστήμης και του παγκόσμιου θεάματος, παρόλο που δεν έχει ανθρώπινο πλήρωμα.

Σκηνοθετήθηκε, μάλιστα, με ανάλογη τηλεοπτική μεγαλοπρέπεια από τη NASA ώστε να αξιοποιηθεί στο έπακρο η κολοσσιαία επιρροή στο αμερικανικό αλλά και παγκόσμιο κοινό των ταινιών και σειρών επιστημονικής φαντασίας. Για την ακρίβεια, σε έναν συνδυασμό της συμβολικής μνήμης και της πραγματικότητας, επιστρατεύτηκε ο κάπτεν Κερκ (ο ηθοποιός Ουίλιαμ Σάτνερ), ο αρχηγός της αποστολής του αλήστου μνήμης διαστημοπλοίου «Εντερπράιζ» από το κορυφαίο τηλεοπτικό χιτ όλων των εποχών «Star Trek», για την τηλεοπτική και ιντερνετική αναμετάδοση της προσεδάφισης.

Σχεδόν 51 χρόνια μετά τον Ρώσο Γκαγκάριν, τον πρώτο άνθρωπο που ταξίδεψε στο Διάστημα. Σχεδόν 43 χρόνια μετά το πρώτο ανθρώπινο βήμα στο φεγγάρι από τον Αρμστρονγκ και εκείνη την απευθείας μετάδοση, η οποία σφράγισε το βλέμμα της γενιάς που έκθαμβη παρακολουθούσε από το τεχνολογικό θαύμα της επικοινωνίας από τη Γη στη Σελήνη ή μάλλον από τη Σελήνη στη Γη μέχρι τη λειτουργία της τηλεόρασης, ο άνθρωπος, για την ακρίβεια η ανθρώπινη όραση μέσω των ειδικών μηχανών λήψης που φέρει το «Curiosity», έφτασε στον Αρη.

Αν μη τι άλλο, η συγκίνηση των ανά τον κόσμο trekkies (όπως αποκαλούνται οι φαν της σειράς «Star Trek») είναι αρκετή για να νομιμοποιήσει το ακριβότερο πρόγραμμα στην ιστορία της NASA.

Οσο για το όνομα «Curiosity» («Περιέργεια») του ρομποτικού οχήματος, οφείλεται σε έναν 6χρονο, ο οποίος συμμετείχε σε σχετικό διαγωνισμό.

Πλήρης η εκμετάλλευση συμβόλων σε αυτή τη νέα διαστημική «αφήγηση» ή έστω εντυπωσιακή συνέχεια της παλιάς, που προτείνεται, ως φαίνεται, για αντίδοτο στην κρίση. Μια νέα ελπίδα. Των κοινών θνητών; Της αγοράς; Το ίδιο κάνει. Αν οι νέες ανακαλύψεις σημάνουν και νέες θέσεις και μορφές εργασίας.

Μεγάλη στιγμή όχι μόνο για την επιστήμη, αλλά για το παγκόσμιο θέαμα, όπως τότε η προσσελήνωση, αν και πλέον μοιάζει τετριμμένη μια τέτοια αναμετάδοση. Ωστόσο υπήρξε τέτοια η δύναμη που προσέδωσε στο τηλεοπτικό μέσο η απευθείας μετάδοση της προσσελήνωσης τότε, ώστε δεν έχουν σταματήσει τα σενάρια ότι το γεγονός δεν συνέβη ποτέ και ότι ήταν μια σκηνοθεσία των Αμερικανών.

Πάντως το ιδεολογικό πλαίσιο το ανέλαβε τότε η σειρά «Star Treck», ένα είδος διαστημικού γουέστερν, που δεν έγινε τυχαία «θεσμός» της επιστημονικής φαντασίας, με τρεις κύκλους επεισοδίων από το 1966 ώς το 2005, με έντεκα κινηματογραφικές ταινίες, δεκάδες βιντεοπαιχνίδια, δύο μουσεία, σόου στο Λας Βέγκας επί δεκαετία και εκατοντάδες μυθιστορήματα.

Εποχή της μεγάλης αναστάτωσης του κόσμου, όταν πρωτοεμφανίστηκε στις τηλεοπτικές οθόνες το «Star Trek», το 1966, μαινόταν ο ψυχρός πόλεμος, τα κοινωνικά κινήματα άλλαζαν την οπτική των κοινωνιών της Δύσης, ο πόλεμος του Βιετνάμ συγκλόνιζε την Αμερική, οι ιδέες για τα ανθρώπινα δικαιώματα εδραιώνονταν και η διαστημική σειρά ενσωμάτωνε στα σενάριά της εκείνες τις νέες πολυπολιτισμικές και πολυεθνικές αντιλήψεις, βέβαια, υπό την ομπρέλα ενός αμερικανικού διαστημικού ιμπεριαλισμού, καθώς οι Αμερικανοί εμφανίζονταν περίπου ως οι αστυνομικοί του Διαστήματος ή έστω οι επιφορτισμένοι – ως η δύναμη του Καλού όπως θέλει η εθνική μυθολογία τους – να εφαρμόσουν τα ιδανικά και τους θεσμούς του μυθοποιημένου τους Συντάγματος σε ολόκληρο το Διάστημα.