Χειροκροτήματα, επιφυλάξεις και απελπισία

Τους χώριζε μία στάση από το τέρμα στην Ομόνοια, όταν ο ελεγκτής ζήτησε να ανοίξουν οι πόρτες στο ύψος της οδού Μενάνδρου. Το αστικό της γραμμής Β12 φρέναρε στο κατώφλι του αθηναϊκού Κέντρου. Οσοι δεν είχαν χτυπήσει εισιτήριο έπρεπε να αποβιβαστούν. Είκοσι στο σύνολο, μετανάστες όλοι τους. Στο πεζοδρόμιο τους υποδέχτηκαν αστυνομικοί με αλεξίσφαιρα γιλέκα. Ζήτησαν τα χαρτιά τους. Τσαλακωμένα σε τσέπες, ξεφτισμένα από την πολυχρησία, ποτισμένα στον ιδρώτα. Σε κάθε χέρι, και μια απόδειξη διαμονής. Η αυθεντικότητά τους έμελλε να καθοριστεί στο Τμήμα Αλλοδαπών. Στο διπλανό στενό, δεκάδες άλλα μελαψά χέρια ανέμεναν την εξακρίβωση των δικών τους στοιχείων. Ηταν η δεύτερη μέρα της αστυνομικής επιχείρησης με το κωδικό όνομα «Ξένιος Ζευς».

ΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ. Το πρωί του Σαββάτου τα πρώτα σημάδια αστυνομικής παρουσίας φάνηκαν λίγο μετά τις 10. Τρεις κλούβες στάθμευσαν στην οδό 3ης Σεπτεμβρίου, άλλη μία στην Αχαρνών. Αστυνομικοί σε ομάδες των τεσσάρων – κάποιες αποτελούνταν και από άντρες της Ασφάλειας με πολιτικά, ορισμένοι κάλυπταν τα χέρια τους με χειρουργικά γάντια – περιπολούσαν σε μια ακτίνα που απλωνόταν από το Μεταξουργείο έως τον Σταθμό Λαρίσης. Αργότερα εμφανίστηκαν και μοτοσικλετιστές της Ομάδας Δέλτα.

Κάθε περίπολος σταματούσε διερχόμενους μετανάστες – κυρίως όσους είχαν σκούρο δέρμα – και ζητούσε τα έγγραφά τους. Κάποιους αλλοδαπούς τούς έβγαλαν μέσα από κομμωτήρια, άλλους από εστιατόρια και καφενεία συμπατριωτών τους, ενός του ζήτησαν να σταθμεύσει το τρίκυκλό του για να τον ελέγξουν. Οταν συγκέντρωναν αρκετούς τους μετέφεραν στα σημεία παραλαβής, στην οδό Μενάνδρου και στην Ομόνοια, μπροστά από τα κατεβασμένα στόρια ενός φούρνου. Τα ανθρώπινα καραβάνια διέσχιζαν στενά που μύριζαν κάτουρο και λήθη. «Δεν το πίστευα αυτό που έβλεπα. Υπήρχε κόσμος που μας χειροκρότησε από τα μπαλκόνια του καθώς περνούσαμε», είπε ένας αστυνομικός με πολιτικά σε συνάδελφό του.

Επειτα από μια πρόχειρη καταγραφή των στοιχείων τους οι μετανάστες επιβιβάζονταν σε λεωφορεία. Προορισμός τους το Τμήμα Αλλοδαπών και από εκεί το κέντρο κράτησης στην Αμυγδαλέζα, εφόσον διέμεναν παράνομα στη χώρα. Καθώς προχωρούσε η μέρα, οι αστυνομικοί σταμάτησαν να κρατούν ονόματα. Προτιμούσαν να τους φορτώνουν απευθείας στα λεωφορεία χωρίς πολλές κουβέντες. «Γιατί τους μαζεύουν; Αφού ξανά εδώ θα είναι, ανάμεσά μας», παρατήρησε ένας περαστικός.

«Μην ανησυχείς. Σε λίγες ώρες θα σε αφήσουν, θα βγεις», καθησύχαζε τον φίλο του, μετανάστη από την Αλβανία, ο Αρης Παππάς από το αντικρινό πεζοδρόμιο στην οδό Μενάνδρου. Επέβαιναν μαζί στο λεωφορείο Β12. Ο φίλος του έχει 15 χρόνια στην Ελλάδα, οικοδόμος στο επάγγελμα με άδεια διαμονής. Την κουβαλούσε μαζί του εκείνη την ημέρα, αλλά σε φωτοτυπία. Τον προσήγαγαν για εξακρίβωση καθώς ήθελαν να διαπιστώσουν αν η άδεια είναι πλαστή ή όχι.

«ΕΙΝΑΙ ΑΡΓΑ». Η αστυνομική επιχείρηση ξεδιπλωνόταν μπροστά στη βιτρίνα του καταστήματος της Κωνσταντίνας Μελάχρη. «Είναι αργά για να αλλάξει κάτι. Πλέον έχουμε βουλιάξει», είπε. «Σκέφτομαι να κλείσω το μαγαζί τον Σεπτέμβρη. Δεν μπορούμε να τα βγάλουμε πέρα. Ο κόσμος έχει απομακρυνθεί από το Κέντρο της Αθήνας, φοβάται και δεν έρχεται να ψωνίσει όπως παλιά». Λίγα τετράγωνα μακρύτερα η οικογένειά της λειτουργούσε σε ιδιόκτητο κτίριο βιοτεχνία παπουτσιών από το 1945. Είχαν 30 υπαλλήλους. Αναγκάστηκαν να την κλείσουν λόγω κρίσης και ερήμωσης της περιοχής.

Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που η Αστυνομία εμφανίζεται έξω από το κατάστημα της κ. Μελάχρη. Τα τελευταία δύο χρόνια γίνονται συχνά περιπολίες στη γειτονιά της. Ωστόσο τα προβλήματα δεν εκριζώνονται με ένα πέρασμα, όπως συνέβη και τον περασμένο Μάρτιο. Ειδικές δράσεις της Αστυνομίας που ακολούθησαν τότε τις εξαγγελίες για κατασκευή χώρων κράτησης των προς απέλαση αλλοδαπών (και προηγήθηκαν των εκλογών) απλώς άλλαξαν – για λίγο – τις αριθμητικές ισορροπίες στο Κέντρο της πόλης.