Συλλήψεις τραπεζιτών στην Ιρλανδία

Στις 05.37 τα ξημερώματα προσγειώθηκε χθες η πτήση του Σον Φιτζπάτρικ στο αεροδρόμιο του Δουβλίνου. Αστυνομικοί περίμεναν τον ηλικίας 64 ετών πρώην ισχυρό άνδρα της Anglo Irish Bank για να τον οδηγήσουν στο κρατητήριο του Αστυνομικού Τμήματος του Μπράιντγουελ, στο κέντρο της ιρλανδικής πρωτεύουσας, και από εκεί στο Αυτόφωρο, όπου του απαγγέλθηκαν 16 κατηγορίες για οικονομικές απάτες. Ο πρώην τραπεζίτης φέρεται υπεύθυνος για την οικονομική βοήθεια που παρέσχε η ΑΙΒ σε 16 μεγαλοεργολάβους-πελάτες της προκειμένου να αγοράσουν μετοχές της ίδιας της τράπεζας. Ο Φιτζπάτρικ κατηγορείται επίσης για δάνεια συνολικής αξίας 84 εκατ. ευρώ που έλαβε το 2008 από την τράπεζα δίχως να πληροφορήσει γι’ αυτά τους μετόχους.

Οδυνηρή διάσωση. Ηταν η εποχή της μεγάλης φούσκας των ακινήτων στην Ιρλανδία. Το 2008 η φούσκα έσκασε παρασύροντας ολόκληρο τον τραπεζικό κλάδο της χώρας. Η ΑΙΒ, όπως άλλωστε και οι περισσότερες ιρλανδικές τράπεζες, κρατικοποιήθηκε. Και ο κλάδος διασώθηκε με τα χρήματα των ιρλανδών φορολογουμένων. Διασώθηκε ο κλάδος, αλλά καταστράφηκε η ιρλανδική οικονομία. Εξι μήνες μετά την κυβέρνηση της Αθήνας, τον Νοέμβριο του 2010, η κυβέρνηση του Δουβλίνου αναγκάστηκε να καταφύγει στην ΕΕ και στο ΔΝΤ και να ζητήσει συνολική δανειακή βοήθεια 67,5 δισ. ευρώ για να ορθοποδήσει. Σε ακόμη ένα εξάμηνο, τον Απρίλιο του 2011, την Ελλάδα και την Ιρλανδία θα ακολουθήσει στις αγκάλες των εταίρων και φίλων δανειστών η Πορτογαλία.

Ο Φιτζπάτρικ ήταν ο πρώτος τη τάξει, αλλά όχι ο πρώτος χρονικά τραπεζίτης της ΑΙΒ που οδηγείται στη Δικαιοσύνη για τις πράξεις και τις παραλείψεις του. Λίγες ώρες νωρίτερα, τη Δευτέρα, δύο μεγαλοστελέχη της τράπεζας συνελήφθησαν με τις ίδιες κατηγορίες και για την ίδια υπόθεση (της χορήγησης παράνομης βοήθειας σε μεγαλοεργολάβους για να αγοράσουν εν κρυπτώ μετοχές και να στηρίξουν την ΑΙΒ από την επικείμενη κατάρρευση). Πρόκειται για τον πρώην οικονομικό διευθυντή της ΑΙΒ Γουίλι Μακατίερ και τον πρώην γενικό διευθυντή χορηγήσεων Πατ Γουίλαν. Και οι δύο, αν κριθούν ένοχοι, αντιμετωπίζουν ποινή φυλάκισης έως πέντε ετών έκαστος και χρηματικό πρόστιμο 3.000 ευρώ, όπως αναφέρουν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς».

Ποινές… περαίωσης. Και καλά ο εγκλεισμός στη φυλακή για 5 ή έστω λιγότερα χρόνια. Για έναν 65άρη μπορεί να χαρακτηριστεί ακόμη και εξαντλητική η ποινή. Τι είναι όμως το πρόστιμο των 3.000 ευρώ που απειλούνται (στη χειρότερη περίπτωση) να πληρώσουν οι δύο συλληφθέντες τη Δευτέρα τραπεζίτες (ο Φιτζπάτρικ, σε περίπτωση ενοχής του, πιθανότατα να καταδικαστεί σε βαρύτερες ποινές), όταν η διάσωση της ΑΙΒ στοίχισε στους ιρλανδούς φορολογουμένους περισσότερα από 30 δισ. ευρώ; Θα έλεγε κανείς ότι τα χρηματικά πρόστιμα είναι επιπέδου… περαίωσης.

Η ουσία της υπόθεσης δεν είναι τόσο η σύλληψη και η βαριά ή λιγότερο βαριά τιμωρία τριών ή περισσοτέρων τραπεζιτών και άλλων υπευθύνων για τον εξοστρακισμό της χώρας τους από τις αγορές. Αν ο νόμος αυτές τις ποινές προβλέπει, αυτές θα επιβληθούν. Η ουσία βρίσκεται στην αίσθηση λειτουργίας του κράτους και των δημοκρατικών θεσμών που αποκτούν οι πολίτες, οι οποίοι εξαιτίας του προαναφερθέντος εξοστρακισμού και της οικονομικής κρίσης που αυτός προκάλεσε συνειδητοποιούν ότι είναι αδύνατον να κληροδοτήσουν στα παιδιά τους τις δυνατότητες οικονομικής ανέλιξης και ευημερίας που τους κληροδότησαν οι δικοί τους γονείς.