Εμπιστοσύνη και κατηγορώ

Το τηλέφωνο του Δημήτρη Σταμάτη χτύπησε στις επτά το πρωί του Σαββάτου. Στην άλλη γραμμή ήταν ο Αντώνης Σαμαράς. Αν ο Πρωθυπουργός αναζητούσε τον υπουργό Επικρατείας νωρίς-νωρίς μια μέρα αργίας με καύσωνα, είναι γιατί επείγεται να προχωρήσει η κυβέρνηση. Και γιατί, όπως του είπε, «εγώ όσα είπα χθες το βράδυ στη Βουλή τα εννοώ και θέλω να γίνουν άμεσα…».

Ο Σαμαράς δεσμώτης, λόγω της περιπέτειας με το μάτι, έγινε Σαμαράς λυόμενος το μακρύ Σαββατοκύριακο των προγραμματικών δηλώσεων στη Βουλή. Οσοι συνεργάζονται με τον Πρωθυπουργό, όπως ο Δημήτρης Σταμάτης, είχαν ήδη από ημέρες εικόνα της ανάγκης του για δράση. Αυτή εκφράστηκε και δημόσια από το βήμα της Βουλής. Οπως την Κυριακή το βράδυ εκφράστηκε και η μαχητικότητα ενός Πρωθυπουργού που ανέλαβε, πρώτος αυτός, την πολιτική ευθύνη του κυβερνητικού προγράμματος. Απευθυνόμενος στον Αλέξη Τσίπρα, ο Σαμαράς ζήτησε οι απειλές από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ ότι θα υπάρξουν ποινικές συνέπειες για τις αποκρατικοποιήσεις να στρέφονται κατά του ιδίου και όχι υπουργών ή δημοσίων υπαλλήλων.

Το ξέσπασμα επιβεβαίωσε ότι οι ιδιωτικοποιήσεις δεν είναι μόνο σημαία του κυβερνητικού προγράμματος αλλά και σημείο μετωπικής ρήξης με την αξιωματική αντιπολίτευση. Ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για επιστροφή στην Ελλάδα της ΟΥΛΕΝ και της Πάουερ, αντί της ΕΥΔΑΠ και της ΔΕΗ, παίρνοντας αρνητική θέση απέναντι στις εξαγγελίες της κυβέρνησης. Ο πρόεδρος του ΣΥΝ ήταν οξύς – καταγγέλλοντας ως μερκελιστές τους εταίρους της τρικομματικής κυβέρνησης – κατά την τοποθέτησή του στην κατάληξη της συζήτησης, ενώ είχε δεχθεί προηγουμένως οξύτατη επίθεση από τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Βαγγέλη Βενιζέλο.

ΜΑΡΚΑΡΙΣΜΑΤΑ. Ηταν ένα από τα πολλά κοινοβουλευτικά μαρκαρίσματα ένας εναντίον ενός της χθεσινής βραδιάς. Προηγουμένως ο Φώτης Κουβέλης ιχνογράφησε λεκτικά το πολιτικό προφίλ μιας Αριστεράς που, σε αντίθεση με τον ΣΥΡΙΖΑ, ζητά αναδιαπραγμάτευση του Μνημονίου και όχι μονομερή καταγγελία του, στηρίζοντας την προοπτική της χώρας. Ο πρόεδρος της ΔΗΜΑΡ ήταν νηφάλιος και δεν έκανε χρήση όλου του χρόνου που του αναλογούσε – κάτι που είχε τη σημασία του.

Νωρίτερα ο Πάνος Καμμένος των Ανεξάρτητων Ελλήνων είχε στοχοποιήσει προσωπικά – και αυτός για το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων – τον Κωστή Χατζηδάκη. Ο υπουργός Ανάπτυξης, Μεταφορών και Υποδομών πήρε και ξαναπήρε τον λόγο για να απαντήσει επί προσωπικού και να καταλήξει, παρά το παραδοσιακό νηφάλιο στυλ του, «όχι αυτά σε εμένα», επικαλούμενος τη θητεία του στις κυβερνήσεις 2007-2009 και το γεγονός ότι ουδέποτε σκιάστηκε από υπόνοιες για σκάνδαλα που να αφορούν την υπογραφή του.

Παρ’ όλα αυτά, η οξύτητα χτύπησε κόκκινο όταν ο Αντώνης Σαμαράς, κουνώντας ελαφρά το δάχτυλο προς την πλευρά του Αλέξη Τσίπρα, χαρακτήρισε τον ΣΥΡΙΖΑ «αβανταδόρους του λόμπι της δραχμής». Η επιμονή βουλευτών της αξιωματικής αντιπολίτευσης – με ηχηρότερη τη Σοφία Σακοράφα – να απαντήσει ο Αλ. Τσίπρας, κόντρα στον Κανονισμό που θέλει τον Πρωθυπουργό να έχει τον τελευταίο λόγο, έδειξε ότι η Βουλή αυτή θα είναι δύσκολη στον χειρισμό της. Ως πρόεδρος, πάντως, ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης έκλεισε ήρεμα τη διαδικασία για να αρχίσει η ψηφοφορία.

Παρέμβαση – σε δραματικούς τόνους – έκανε και ο Γιάννης Στουρνάρας. Ο υπουργός Οικονομικών πετάει σήμερα για το πρώτο του Eurogroup, όπου θα κριθούν πολλά. Ιδιαίτερα η προσπάθεια της κυβέρνησης να πείσει τους εταίρους ότι μπορεί να βρει ισοδύναμα δημοσιονομικά μέτρα ώστε να αποφύγει τις περικοπές που ζητεί το δεύτερο Μνημόνιο, ιδίως δε τη μείωση κατά 10%-12% στα ειδικά μισθολόγια ενστόλων, δικαστικών, καθηγητών και άλλων. Στη Βουλή ο υπουργός Οικονομικών, τον οποίο επέλεξε να στοχοποιήσει ο Αλέξης Τσίπρας, θύμισε ότι το κόστος στήριξης της Ελλάδας από τους ξένους φθάνει μέχρι σήμερα τα 500 δισ. ευρώ και ότι χωρίς αυτά η χώρα θα επέστρεφε στο 1960 με δραματικές συνέπειες για τα κατώτερα στρώματα.

Ο υπουργός Οικονομικών που διάβαζε, καθώς δεν είναι ακόμη εξοικειωμένος με τη Βουλή, ήταν και αυτός στη γραμμή ότι το κρίσιμο στη φάση αυτή είναι η ανάταξη της ύφεσης. Αντιθέτως, ο Αντ. Σαμαράς φάνηκε σχεδόν απελευθερωμένος στο βήμα της Βουλής. Αυτό, παρά το γεγονός ότι ο Πρωθυπουργός είναι υποχρεωμένος να κλείνει το δεξί μάτι όταν κοιτάζει κάτω για να διαβάσει, ενώ μπορεί να το έχει ανοιχτό όταν κοιτάει μπροστά. Πάντως, παρά τη σφοδρότητα της σύγκρουσης με τον ΣΥΡΙΖΑ για τις ιδιωτικοποιήσεις, δεν υπάρχει στον ορίζοντα του επόμενου διμήνου μια μεγάλη αποκρατικοποίηση στην κυβερνητική ατζέντα που να αρχίσει άμεσα. Αντιθέτως, αυτό που θα κριθεί τις επόμενες εβδομάδες είναι αν η νέα κυβέρνηση θα βρει ένα modus vivendi με την τρόικα και, κυρίως, αν θα επιτύχει χαλάρωση της πίεσης στα δημοσιονομικά. Κρίσιμο και το θέμα των απολύσεων στο Δημόσιο που αποτελεί κόκκινη γραμμή και για τους τρεις κυβερνητικούς εταίρους.

Ούτως ή άλλως, το μακρύ Σαββατοκύριακο των προγραμματικών είναι η κατάληξη ενός αβέβαιου διμήνου προεκλογικών αναμετρήσεων αλλά και το ξεκίνημα ενός δύσκολου εξαμήνου για την κυβέρνηση συνεργασίας. Ο Γιάννης Στουρνάρας μπορεί να μίλησε για επιμήκυνση του προγράμματος κατά δύο χρόνια – έως το 2016 – αυτή όμως, όπως εξήγησε, απαιτεί πρόσθεση χρηματοδότηση. Οι γνώστες, εντός κυβέρνησης, επιμένουν ότι δεν πρόκειται να δοθεί από τις Βρυξέλλες πριν από το τέλος του 2012 και αφού η Αθήνα έχει όντως ανακτήσει την «ιδιοκτησία» του προγράμματος, κατά τη διατύπωση της επιστολής Σαμαρά προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, την οποία επέλεξε να στηλιτεύσει ο Αλέξης Τσίπρας.