Ζεστό χρήμα στην αγορά με χρονοδιάγραμμα

Υποχρεωμένες να χρησιμοποιήσουν ένα μέρος από τα χρήματα της ανακεφαλαιοποίησης για να παράσχουν ρευστότητα στην πραγματική οικονομία θα είναι οι τράπεζες, σύμφωνα με τα όσα διαπραγματεύονται αυτή τη στιγμή οι τραπεζίτες, η τρόικα και η κυβέρνηση.

Ουσιαστικά, σύμφωνα με τα όσα μέχρι στιγμής ισχύουν στη διαπραγμάτευση, θα υπάρχει σαφής όρος τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να ρίξουν «ζεστό χρήμα» στην πραγματική οικονομία, δίνοντας δάνεια σε μικρές αλλά και μεσαίες επιχειρήσεις – και μάλιστα σε συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο – προκειμένου να εγκριθεί η χρηματοδότηση προς αυτές, είτε από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας είτε από τον ESM.

Οπως προκύπτει από τα όσα συζητούνται στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, πέρα από τα οικονομικά δεδομένα και τα κίνητρα που θα δοθούν στους παλαιούς μετόχους για να συμμετάσχουν στις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, στους όρους της ανακεφαλαιοποίησης θα συμπεριληφθούν και «ποιοτικά κριτήρια», τα οποία θα αφορούν τη «συμπεριφορά» της τράπεζας, αφού λάβει την οικονομική στήριξη. Δηλαδή, ουσιαστικά, στο πλάνο που οι τράπεζες καλούνται να καταθέσουν στην Τράπεζα της Ελλάδος, και στο οποίο θα περιλαμβάνονται οι ενέργειες που απαιτούνται για να καταστούν εκ νέου βιώσιμες, θα προβλέπονται επίσης όροι και προϋποθέσεις που θα αφορούν τις πράξεις τους μετά την ανακεφαλαιοποίηση.

Οσες τράπεζες δηλαδή πάρουν τελικά χρήματα, οφείλουν να ακολουθούν συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, όχι μόνο ως προς τη βελτίωση του χαρτοφυλακίου τους και του ενεργητικού τους, αλλά και ως προς την παροχή ρευστότητας στην πραγματική οικονομία. Στόχος σε πρώτη φάση είναι η χρηματοδότηση κυρίως επιχειρήσεων, μικρών και μεγάλων και όχι ιδιωτών και νοικοκυριών, καθώς τρόικα και κυβέρνηση συμφωνούν στο ότι μόνο αν «πάρουν ανάσα» οι εταιρείες, είναι εφικτό να «πάρει μπροστά» το σύνολο της οικονομίας.

Με βάση τα όσα αυτή τη στιγμή συζητούνται, ο όρος που θα τεθεί θα αφορά είτε ένα ποσοστό από τα χρήματα που θα λάβει η κάθε τράπεζα για τις ανάγκες της ανακεφαλαιοποίησης είτε ένα ποσοστό από το ενεργητικό της, το οποίο και θα κατευθυνθεί για τη χρηματοδότηση κυρίως επιχειρήσεων. Η ανάγκη αυτή είναι επιτακτική, καθώς οι επιχειρήσεις, μικρές και μεσαίες, βιώνουν συνθήκες πρωτοφανούς ασφυξίας, πληρώνοντας πρωτοφανή υψηλά επιτόκια, ενώ ταυτόχρονα βρίσκουν κλειστές τις πόρτες του τραπεζικού δανεισμού.

Παράλληλα, τόσο η κυβέρνηση όσο και η τρόικα θέλουν να αποφύγουν το φαινόμενο να έχουμε στο τέλος της ημέρας υγιείς τράπεζες αλλά ασθενείς επιχειρήσεις, οι οποίες δεν μπορούν να επιβιώσουν λόγω ελλιπούς χρηματοδότησης. Μάλιστα, οι εμπλεκόμενοι στη διαδικασία έχουν στο μυαλό τους τα λάθη του παρελθόντος, ειδικά εκείνα που έγιναν όταν δόθηκε το πρώτο πακέτο στήριξης προς τις τράπεζες, ύψους 28 δισ. ευρώ το 2009. Τότε, ενώ το ζητούμενο ήταν να στηριχθεί με δάνεια η πραγματική οικονομία, τα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν προκειμένου να καλυφθούν εσωτερικές ανάγκες των τραπεζών – ακόμα και σε επίπεδο ομίλου – με αποτέλεσμα στις επιχειρήσεις να καταλήξει ένα ελάχιστο ποσοστό της ρευστότητας.

Πρωτοφανής ασφυξία. Η ανάγκη χρηματοδότησης των επιχειρήσεων με «φρέσκο χρήμα» είναι επιτακτική, καθώς αυτή τη στιγμή η πλειονότητά τους βιώνει συνθήκες πρωτοφανούς ασφυξίας. Από τη μία οι χορηγήσεις δανείων έχουν πέσει κατακόρυφα και από την άλλη τα επιτόκια έχουν εκτιναχθεί σε τέτοια επίπεδα, ώστε ακόμη και αν τελικά δοθεί η χρηματοδότηση, η αποπληρωμή της είναι ουσιαστικά ανέφικτη.

Πλέον οι επιχειρήσεις βλέπουν το κόστος χρήματος από τις τράπεζες να έχει εκτιναχθεί ακόμη και πάνω από το 10%, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το μέσο κόστος δανεισμού για νέα επιχειρηματικά δάνεια ήταν 7,69% για επιχειρηματικά δάνεια χωρίς καθορισμένη διάρκεια και 10,32% για επαγγελματικά δάνεια χωρίς καθορισμένη διάρκεια.

Μάλιστα, τα απαγορευτικά επιτόκια πλέον ισχύουν ακόμα και σε περιπτώσεις υγιών και εύρωστων επιχειρήσεων, που σε άλλες εποχές είχαν την καλύτερη μεταχείριση από τις τράπεζες.