Οι έξι προτάσεις που έχουν πέσει στο τραπέζι

• Ανάπτυξη: Μόντι, Μέρκελ, Ολάντ και Ραχόι έχουν συμφωνήσει σε ένα σχέδιο κόστους 130 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη. Στο ίδιο πλαίσιο προωθείται ο λεγόμενος Χρυσός Κανόνας (Golden Rule), δηλαδή οι δαπάνες που προορίζονται για την ανάπτυξη να μη συνυπολογίζονται στα ελλείμματα των κρατικών προϋπολογισμών

• Φόρος Τόμπιν: Στη συνάντηση των τεσσάρων ηγετών στη Ρώμη συμφωνήθηκε να ισχύσει ο λεγόμενος φόρος Τόμπιν για όσες χώρες της ΕΕ συμφωνούν, δηλαδή η φορολόγηση κάθε μορφής χρηματοοικονομικών συναλλαγών (μετοχές, ομόλογα, παράγωγα, νομίσματα). Ξεπερνιέται έτσι το βέτο της Βρετανίας

• Ελλάδα – Ισπανία: Η Ελλάδα έχει ζητήσει την επιμήκυνση της διάρκειας του Μνημονίου από το 2014 στο 2016, αλλά η Γερμανία αντιτίθεται. Μένει επίσης να οριστικοποιηθεί το σχέδιο σωτηρίας των ισπανικών τραπεζών. Πρόκειται για δύο νάρκες για τις αγορές

• Ευρωομόλογο: Η Καγκελάριος Μέρκελ αρνείται να δώσει το οκέι για το ευρωομόλογο πριν σιγουρευτεί ότι οι χώρες του Νότου έχουν υλοποιήσει τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις

• Τα spreads: Η Ιταλία και η Γαλλία ζητούν μέτρα για τη συγκράτηση του κόστους δανεισμού τους. Επιδιώκουν οι χώρες που είναι συνεπείς στις δεσμεύσεις τους, να δανείζονται φθηνότερα από τους παραβάτες. Το σχέδιο είναι να δημιουργηθεί ένα Ταμείο που θα λειτουργεί ως εγγυητής για τις υπερχρεωμένες χώρες

• Πολιτική ένωση: Η γερμανίδα Καγκελάριος αντιτάσσεται στο ευρωομόλογο και στο Ταμείο αν πρώτα οι Βρυξέλλες δεν αποκτήσουν περισσότερες εξουσίες πάνω στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Μια λύση θα μπορούσε να είναι να επιταχυνθεί η τραπεζική ένωση

Για να έχετε περισσότερη Ευρώπη, λέει στους συνομιλητές της η Μέρκελ, πρέπει να έχουμε κανόνες. Πρώτον, τάξη στα δημοσιονομικά. Και δεύτερον, δανεισμός μόνο στα κράτη γιατί οι Βρυξέλλες δεν μπορούν να ελέγξουν τα δάνεια όταν απευθύνονται στις τράπεζες. Οσο για το ευρωομόλογο, παραπέμπει τη συζήτηση στο μέλλον

Δύσκολη η επιβίωση με επιτόκια 7%. Ο Μ. Ραχόι πρέπει να επιλύσει τον γρίφο των συγκοινωνούντων δοχείων ανάμεσα στο κρατικό χρέος και στις τράπεζες. Θα ήθελε οι ισπανικές τράπεζες να χρηματοδοτούνται απευθείας από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), ενώ προσδοκά σε ανάκαμψη της οικονομίας από τη φούσκα των ακινήτων

Μέχρι τώρα το αίτημα για χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων συναντά έναν τοίχο από γερμανικά «όχι». Ο Φ. Ολάντ ηγείται του «κόμματος» της ανάπτυξης, όταν όμως η Μέρκελ μιλά για πολιτική ένωση της ΕΕ στη Γαλλία κάνουν πως δεν… ακούν

Στη σύνοδο της Ρώμης ο Μ. Μόντι χρησιμοποίησε τη διπλωματία της γλώσσας. Η Ιταλία σε ρόλο μεσολαβητή. Καλοί οι δημοσιονομικοί κανόνες, αλλά ανάπτυξη είναι αυτό που χρειάζεται η χώρα. Είτε αυτή έρθει μέσω των project bonds, είτε μέσω του Χρυσού Κανόνα, είτε μέσω άλλων παρόμοιων μέτρων. Ο Μόντι και οι τεχνοκράτες πιστεύουν στην πολιτική ένωση. Πρόκειται ωστόσο για μια κυβέρνηση με ημερομηνία λήξης

Τα σενάρια για το αποτέλεσμα

• Επιτυχία: Το αποτέλεσμα της Συνόδου Κορυφής των Βρυξελλών θα θεωρούνταν επιτυχημένο αν πέρα από το σχέδιο των 130 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη και εκείνο για τη μελλοντική ολοκλήρωση της ΕΕ (πολιτική και τραπεζική ένωση), κατάφερνε να συμφωνήσει και σε ένα μηχανισμό διατήρησης σε χαμηλά επίπεδα του κόστους δανεισμού των χωρών-μελών της. Και αυτό καθώς οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις στην ΕΕ είναι χρονοβόρες και χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία χρειάζονται άμεσα βοήθεια

• Μέση λύση: Αν οι ηγέτες της ΕΕ δεν μπορέσουν να πείσουν την Καγκελάριο Μέρκελ για τον μηχανισμό συγκράτησης των spreads (το μέτρο που έχει προταθεί από τον ιταλό Πρωθυπουργό Μ. Μόντι), τότε η μοναδική διέξοδος θα είναι να επιταχυνθεί η δημιουργία της τραπεζικής ένωσης. Ενα σχέδιο εγγύησης καταθέσεων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και ένα Ταμείο για τη σωτηρία των τραπεζών, έχει τη δυνατότητα να σπάσει αυτό τον φαύλο κύκλο προβληματικών τραπεζών και κρατικών χρεών. Στη Σύνοδο θα μπορούσε να υπάρξει ανακοίνωση για την εφαρμογή του σχεδίου τραπεζικής ένωσης, μέσα από συγκεκριμένα και γρήγορα χρονοδιαγράμματα

• Ναυάγιο: Η Σύνοδος θα θεωρηθεί αποτυχημένη αν οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν καταφέρουν παρά να συμφωνήσουν μόνο στην έγκριση του πακέτου για την ανάπτυξη και στο σχέδιο για πολιτική και τραπεζική ένωση, χωρίς να ανακοινώσουν λύσεις για τη συγκράτηση του κόστους δανεισμού των χωρών-μελών της. Μόνο έτσι θα μπορούσε να αποφευχθεί μια μεγαλύτερη κρίση, που θα έθετε σε κίνδυνο το ίδιο το ευρώ. Διόλου τυχαία η επικεφαλής του ΔΝΤ Κ. Λανγκάρντ προειδοποίησε ότι χωρίς τέτοιες μεταρρυθμίσεις, απομένουν ούτε λίγο ούτε πολύ τρεις μήνες ζωής στο ενιαίο νόμισμα