[Διαστάσεις] Η επιστροφή του φόβου

Καλυμμένος από την κορυφή ώς τα νύχια με μαύρα ρούχα, ο αντάρτης Ταλιμπάν υψώνει πάνω από το κεφάλι του ένα μεγάλο λεπτό καλάμι και με αυτό χτυπά τη γυμνή πλάτη του χωρικού. Ενώ ο 28χρονος Αμανουλάχ δέχεται την τιμωρία του πεσμένος στο χώμα με τα χέρια δεμένα πισθάγκωνα, οι συντοπίτες του από το Μπάλα Ντεχ, ένα χωριό στην απομονωμένη επαρχία του Νουριστάν, στο Βορειοανατολικό Αφγανιστάν, παρακολουθούν αμίλητοι. Επειτα από 70 βουρδουλιές, οι Ταλιμπάν τού λύνουν τα χέρια. Ο Ανουλάχ ίσα που αναπνέει. Το έγκλημά του; Δεν άφησε τη γενειάδα του να μακρύνει όσο έπρεπε…

«Δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα, εκτός από το να βλέπουμε», σχεδόν δικαιολογείται ο Χατζί Σαΐντ Αχμάντ στον απεσταλμένο των «Τάιμς» στο Αφγανιστάν Μάιλς Εϊμουρ. Οι Ταλιμπάν τούς υποχρεώνουν να είναι παρόντες στις τιμωρίες. «Προσπαθούν να κρατήσουν τον έλεγχο με τον φόβο», εξηγεί. Ο Αχμάντ είναι 51 ετών και δάσκαλος. Καταγγέλλει, όπως και άλλοι από το Κάμντες, μια ορεινή περιφέρεια του Νουριστάν, ότι από τότε που οι Ταλιμπάν έφθασαν στην περιοχή χτυπούν τους κατοίκους για ασήμαντες αιτίες: επειδή καπνίζουν τσιγάρα, επειδή ακούν μουσική, επειδή μασάνε καπνό. Η ηθική αστυνομία έχει επιστρέψει πλήρως στους βάρβαρους νόμους που είχαν επιβάλει οι Ταλιμπάν στα τέλη της δεκαετίας του ’90. Σήμερα, οι αντάρτες με τις μαύρους μπαλακλάβες είναι ακόμη πιο επιθετικοί. «Είναι τόσο σκληροί, που χτυπούν ακόμη και τους δικούς τους αν τους πιάσουν να παραβαίνουν τους κανόνες», σχολιάζει αξιωματούχος του ΟΗΕ.

Η γέννηση αυτών των ακραίων ομάδων ηθικής – οι πρώτες που έκαναν την εμφάνισή τους στο Αφγανιστάν από την πτώση του καθεστώτος των Ταλιμπάν το 2001 – υπογραμμίζει τους κινδύνους που ελλοχεύει το σχέδιο του ΝΑΤΟ να αποσύρει τις περισσότερες δυνάμεις του έως το τέλος του 2014. Οταν οι αμερικανικές δυνάμεις αποσύρθηκαν από το Νουριστάν, το 2010, ο Οσάμα μπιν Λάντεν διεμήνυσε στους διοικητές του ότι, προκειμένου να αποφύγουν τα μη επανδρωμένα σκάφη της CIA, η περιοχή ήταν η «πρώτη τους επιλογή». Ντόπιοι δημοσιογράφοι αναφέρουν επίσης την παρουσία πακιστανών Ταλιμπάν και αφγανών ανταρτών, πιστών του δόγματος Σαλάφι. Το κράμα είναι τόσο «τοξικό», υποστηρίζει δυτικός αξιωματούχος, ώστε οι αμερικανικές ειδικές δυνάμεις σχεδιάζουν να αυξήσουν τις αεροπορικές επιδρομές προκειμένου να σταματήσουν την εισροή ανταρτών στις γειτονικές περιοχές.

Τον περασμένο μήνα, το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε ότι θα ανακτήσει τον έλεγχο του Νουριστάν από τις αφγανικές δυνάμεις ασφαλείας. Στα αυτιά των ντόπιων η ανακοίνωση ακούστηκε σαν αστείο: δυτικές στρατιωτικές δυνάμεις έχουν να εμφανιστούν στην περιοχή εδώ και πολλά χρόνια. «Από ποιον θα πάρουν τον έλεγχο;», διερωτάται αξιωματούχος του ΟΗΕ. «Επειτα από 10 χρόνια, υπάρχουν πλέον λίγοι δρόμοι, καμία κρατική υπηρεσία στις περισσότερες περιφέρειες, η αστυνομία είναι σχεδόν ανύπαρκτη και οι Ταλιμπάν απολαμβάνουν απόλυτη κυριαρχία. Εάν η αφγανική κυβέρνηση δεν στηρίξει το Νουριστάν, πολύ σύντομα θα δούμε την κατάρρευσή του», καταλήγει.