[Αποψη] «Ντριμ τιμ», ξένοι και παράπλευρες απώλειες

Καθώς το 76% των διεθνών κεφαλαίων παγκοσμίως χρησιμοποιεί ως δείκτες αναφοράς τη σειρά των δεικτών της Morgan Stanley International (MSCI) και δεδομένου πλέον ότι το 53% της αξίας των ελληνικών μετοχών βρίσκεται στα χέρια των ξένων, οποιαδήποτε μεταβολή στους εν λόγω δείκτες – στους οποίους περιλαμβάνεται εξάλλου και η «Ντριμ τιμ» του ελληνικού Χρηματιστηρίου, δηλαδή οι εταιρείες μεγάλης κεφαλαιοποίησης – παίζει καταλυτικό ρόλο στην πορεία του ΧΑ.

Το 1987, η άρση των περιορισμών στην εξαγωγή συναλλάγματος οδήγησε στη δειλή άφιξη των πρώτων ξένων στο ελληνικό Χρηματιστήριο, οι οποίοι το 1990 εκτόξευσαν τις τιμές των ελληνικών μετοχών καθώς οι γκουρού των αναδυόμενων αγορών ανακάλυψαν το Χρηματιστήριο της Αθήνας. Ώς τον Μάρτιο του 1998, οι ξένοι είχαν διακριτική παρουσία που αυξήθηκε ραγδαία μετά την υποτίμηση της δραχμής και την είσοδο της Ελλάδας στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (ΜΣΙ). Ετσι σημείωσαν υπερκέρδη το 1999, όταν το ΧΑ πραγματοποίησε το ιστορικό ρεκόρ του. Χαρακτηρίζοντας δε το ελληνικό Χρηματιστήριο τη «μητέρα όλων των φουσκών», πούλησαν όσες μετοχές μπόρεσαν και έτσι πάνω από 1,5 εκατομμύριο έλληνες μικροεπενδυτές αναρωτιόνταν τι πραγματικά είχαν αγοράσει.

Στις 30.5.2001, όταν το ΧΑ εισήλθε στους δείκτες ανεπτυγμένων αγορών της ΜSCΙ, οι ξένοι κατείχαν το 13,1% της αγοράς και ώς το 2003 το 17,24%. Μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας τοποθέτησαν όμως επιθετικά περί τα 26 δισ. ευρώ οδηγώντας το μερίδιό τους στην εγχώρια αγορά πάνω από το 52%, με αποτέλεσμα το ΧΑ να παραμένει ακόμη και σήμερα μια αγορά εξαρτώμενη από τις κινήσεις των ξένων κεφαλαίων, δεδομένου μάλιστα του γεγονότος ότι οι εγχώριοι θεσμικοί και οι μικροεπενδυτές είναι στο… καναβάτσο ενώ τα εγχώρια ασφαλιστικά ταμεία παλινωδούν εδώ και καιρό μεταξύ των κακών διοικήσεων και της έλλειψης στρατηγικής. Ετσι όταν έγινε γνωστό πως η Ελλάδα τέθηκε υπό επιτήρηση για πιθανή υποβάθμιση στην κατηγορία των αναδυόμενων αγορών από τη MSCI, εύλογα οι ανησυχίες των επενδυτών αυξήθηκαν και πάλι. Η όποια επαναταξινόμηση όμως της εγχώριας αγοράς θα χρειαζόταν τουλάχιστον 24 μήνες, άρα δεν θα υπάρξει επανακατηγοριοποίηση πριν από τον Ιούνιο του 2014. Αν ωστόσο η χώρα βγει από το ευρώ κάτι που θα μπορούσε να έχει ως παράπλευρη απώλεια και την υποβάθμιση του Χρηματιστηρίου της Αθήνας από την «πρώτη ταχύτητα των αγορών», τότε η απόφαση θα μπορούσε να ληφθεί μέσα σε μερικές μόνο εβδομάδες.