Δικαστική επίπληξη και νέα εμπόδια για τη Μέρκελ

Με μια απόφαση-ορόσημο, το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας διεύρυνε τις αρμοδιότητες του εθνικού Κοινοβουλίου στις αποφάσεις για περαιτέρω βήματα ενσωμάτωσης της ΕΕ. Οι συνταγματικοί δικαστές έκριναν επιβεβλημένο να ενισχυθεί ο ρόλος του εθνικού Κοινοβουλίου ως αντιστάθμισμα στη συνεχή εκχώρηση εθνικών αρμοδιοτήτων και κυριαρχικών δικαιωμάτων σε ευρωπαϊκούς θεσμούς. Αυτό ισχύει κυρίως όταν πρόκειται για διαπραγμάτευση διεθνών συνθηκών.

Η ΠΡΟΣΦΥΓΗ. Στο Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο είχαν προσφύγει οι Πράσινοι, προσβάλλοντας τον τρόπο που λειτούργησε η κυβέρνηση της Μέρκελ στη διαπραγμάτευση για το μόνιμο ταμείο σταθερότητας ESM. Οι Πράσινοι επιρρίπτουν στην κεντροδεξιά κυβέρνηση ότι ενημέρωσε εκ των υστέρων τη γερμανική Βουλή για το περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων για το ESM. Αποτέλεσμα, η Βουλή να μην έχει δυνατότητα επηρεασμού και συνδιαμόρφωσης των αποφάσεων. Βάσει της συμφωνίας για το ESM, η Γερμανία θα εμβάσει ήδη φέτος 8,7 δισ. ευρώ που είναι το μερίδιό της στα αποθεματικά του νέου ταμείου. Το ποσό αυτό θα δοθεί από τον γερμανικό προϋπολογισμό, για τη διαμόρφωση του οποίου τον τελευταίο λόγο έχουν οι βουλευτές. Στην περίπτωση του ESM όμως δεν μπορούν πλέον να παρέμβουν, καθώς δεν είναι εφικτές αλλαγές στη συμφωνία.

Η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου ήρθε στο παρά πέντε, δύο εβδομάδες πριν τεθεί σε λειτουργία το ESM την 1η Ιουλίου. Η λειτουργία του μηχανισμού δεν επηρεάζεται. Ωστόσο, η χθεσινή απόφαση αποτελεί επίπληξη στην κυβέρνηση της Μέρκελ για τον τρόπο που χειρίστηκε τη διαπραγμάτευση για το ESM. Ταυτόχρονα θέτει υπό εθνικό κοινοβουλευτικό έλεγχο τις μελλοντικές κινήσεις της κυβέρνησης όταν γίνονται θεσμικά βήματα στην ΕΕ.

Η Καγκελάριος Μέρκελ ανήγγειλε ότι η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου θα είναι πλέον καθοριστική «γραμμή πλεύσης» για την ευρωπαϊκή της πολιτική. Τα εθνικά Κοινοβούλια συμβάλλουν καθοριστικά στη δημοκρατική νομιμοποίηση της ΕΕ, δήλωσε ο πρόεδρος της γερμανικής Βουλής Νόρμπερτ Λάμερτ δίνοντας την ευρωπαϊκή διάσταση της απόφασης.

Η γερμανική Βουλή (Μπούντεσταγκ) εξελίσσεται στο ισχυρότερο εθνικό Κοινοβούλιο της ΕΕ. Οχι λόγω του ειδικού βάρους που έχει η Γερμανία στην Ευρώπη, αλλά γιατί οι βουλευτές έχουν λόγο και πραγματική εξουσία στις αποφάσεις που παίρνονται στις Βρυξέλλες για την ΕΕ.

ΤΟ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ. Ενας μαραθώνιος διαβουλεύσεων περιμένει την Καγκελάριο Μέρκελ αμέσως μετά την επιστροφή της από το Μεξικό. Ανοιχτό είναι ακόμη το μέτωπο που έχει με την αντιπολίτευση, Σοσιαλδημοκράτες και Πράσινους, για το Δημοσιονομικό Σύμφωνο. Ανταλλάγματα από την κεντρική κυβέρνηση της Μέρκελ ζητούν και τα ομόσπονδα κρατίδια, τα οποία θα πρέπει επίσης να κυρώσουν το Σύμφωνο στο Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Ανω Βουλή). Η ψηφοφορία στη γερμανική Βουλή έχει οριστεί για τις 29 Ιουνίου και για την κύρωση του Συμφώνου και του ESM απαιτείται ενισχυμένη πλειοψηφία 2/3, δηλαδή πρέπει να τα ψηφίσει η αντιπολίτευση. SPD και Πράσινοι εκβιάζουν την Καγκελάριο να κάνει υποχωρήσεις σε αναπτυξιακά μέτρα και τον φόρο χρηματοοικονομικών συναλλαγών. Μετά την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου, η γερμανική Βουλή θα πρέπει να έχει λόγο και για το Δημοσιονομικό Σύμφωνο, είπε ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας των Πρασίνων Γιούργκεν Τριτίν. Πάντως υπό πίεση θα τεθούν επίσης Σοσιαλδημοκράτες και Πράσινοι να κυρώσουν στο τέλος ως πακέτο το Δημοσιονομικό Σύμφωνο και το ESM για να τεθεί ο μηχανισμός εμπρόθεσμα σε λειτουργία την 1η Ιουλίου.