[Διαστάσεις] Την Ευρώπη και τα μάτια μας!

Από τη μια πλευρά, είναι η εντεινόμενη χρηματοπιστωτική και θεσμική κρίση. Από την άλλη, η απογοήτευση και η οργή των απλών ανθρώπων, η άνοδος των εθνικισμών, ο ανταγωνισμός Βορρά – Νότου. Οπως είπε ο Φρανσουά Ολάντ στο τέλος της Συνόδου Κορυφής της 24ης Μαΐου: «Υπάρχει ένα οικονομικό διακύβευμα κι ένα δημοκρατικό διακύβευμα. Βρισκόμαστε αντιμέτωποι μ’ έναν διπλό λαϊκισμό. Στη Βόρεια Ευρώπη υπάρχουν πολίτες που δεν θέλουν πια να δίνουν και στη Νότια Ευρώπη πολίτες που έχουν κουραστεί να υποφέρουν». Μήπως λοιπόν πρέπει να δώσουμε ένα τέλος στην Ευρώπη ή εν πάση περιπτώσει σ’ αυτή την Ευρώπη; Μήπως να την αλλάξουμε, να τη μεγαλώσουμε ή να τη μικρύνουμε, να την πιάσουμε τέλος πάντων αλλιώς;

Ωραία ιδέα, απαντά ο γάλλος δημοσιογράφος και συγγραφέας Μπερνάρ Γκετά σε σχετική έρευνα του περιοδικού «Marianne». Να τη διαλύσουμε την Ευρωπαϊκή Ενωση, το ταχύτερο δυνατό μάλιστα, ώστε να πάψουν να ισχύουν οι μεγαλύτερες ελευθερίες που υπάρχουν στον κόσμο, να πάψει το αποκρουστικό κοινωνικό της μοντέλο να αποτελεί ένα αξιοθρήνητο παράδειγμα, να πάψουν τα μέλη της να ονειρεύονται ότι αποτελούν αντίβαρο στο μοντέλο της Κίνας. Να το κλείσουμε το μαγαζί, ώστε να επιστρέψουμε επιτέλους στις ανταγωνιστικές υποτιμήσεις των νομισμάτων μας, να επαναφέρουμε τους ελέγχους στα σύνορα για να σταματήσουμε την εισροή των εγκληματιών μεταναστών και να επαναφέρουμε τον προστατευτισμό στις οικονομίες μας για να σταματήσουμε τις εισαγωγές αυτοκινήτων από τη Γερμανία, υδραυλικών από την Πολωνία και φραουλών από τη Γερμανία. Οι άνεργοι, φυσικά, θα πολλαπλασιαστούν, αλλά θα είναι υπερήφανοι άνεργοι, ανεξάρτητοι άνεργοι, ανυπότακτοι άνεργοι.

Εντάξει, το πιάσαμε το υπονοούμενο. Να αφήσουμε λοιπόν την Ευρώπη όπως είναι; Οχι βέβαια, τονίζει ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Ιμπέρ Βεντρίν. Η Ευρώπη, όπως διαμορφώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες από τις ελίτ, βρίσκεται πολύ μακριά από τις προσδοκίες των πληθυσμών. Το στάτους κβο δεν είναι ικανοποιητικό. Το άλμα προς τα εμπρός που ζητούν όμως κάθε τόσο οι φεντεραλιστές δεν λαμβάνει υπόψη τους πληθυσμούς. Η ομοσπονδία των ευρωπαϊκών εθνικών κρατών πρέπει να επιβληθεί ως ένας πόλος του πολυπολικού κόσμου χωρίς να διαρρήξει τις σχέσεις της με τις εθνικές δημοκρατίες.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης, αυτή είναι η μόνη λύση, επισημαίνει ο γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί. Αν δεν προχωρήσουμε αμέσως στην από κοινού ανάληψη της ευθύνης για τα ευρωπαϊκά δημόσια χρέη, τα περίφημα ευρωομόλογα δηλαδή, η κρίση θα έρχεται ξανά και ξανά. Αν όμως αποφασίσουμε να δημιουργήσουμε ένα κοινό χρέος, δεν θα είναι φυσικά πλέον δυνατό κάθε χώρα να αποφασίζει μόνη της για την ποσότητα κοινού χρέους που θα εκδίδει. Μια ρεαλιστική λύση θα ήταν να δημιουργηθεί ένα νέο κοινοβουλευτικό σώμα ειδικά για την ευρωζώνη, που θα ενώνει τις επιτροπές οικονομικών και κοινωνικών υποθέσεων της Μπούντεσταγκ, του γαλλικού Κοινοβουλίου και οποιουδήποτε άλλου Κοινοβουλίου το επιθυμεί.

Ιδέες υπάρχουν. Πάνω απ’ όλα, όμως, την Ευρώπη και τα μάτια μας!