Περίπλοκη και δυσβάσταχτη η καταγγελία του Μνημονίου

Μεγάλο κόστος για το ελληνικό Δημόσιο θα έχει η οποιαδήποτε προσπάθεια αναδιαπραγμάτευσης, ακύρωσης ή καταγγελίας των δανειακών συμβάσεων που συνομολόγησε η Ελλάδα με τα κράτη – μέλη της ευρωζώνης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF). Το συμβατικό πλαίσιο καθιστά νομικά περίπλοκη την υπαναχώρηση της χώρας από τις αρχικές της δεσμεύσεις και σε ενδεχόμενο καταγγελίας της σύμβασης η καταδίκη της Ελλάδας στο Δικαστήριο του Λουξεμβούργου θεωρείται σχεδόν βέβαιη.

«Αν καταγγελθεί η σύμβαση χρηματοδοτικής διευκόλυνσης που υπέγραψαν η Ελληνική Δημοκρατία και η Τράπεζα της Ελλάδος με το EFSF, η χώρα απλώς θα πτωχεύσει», δηλώνει στα «ΝΕΑ» στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών που είχε ενεργή εμπλοκή στη νομική τεκμηρίωση των Μνημονίων του Μαΐου 2010 και του Φεβρουαρίου 2012.

Οπως εξηγεί, η πρώτη σύμβαση δανειακής διευκόλυνσης ύψους 80 δισ. ευρώ που υπέγραψε η Ελλάδα με τη γερμανική επενδυτική τράπεζα KfW, το Βέλγιο, την Ιρλανδία, την Ισπανία, την Γαλλία, την Ιταλία, την Κύπρο, το Λουξεμβούργο, τη Μάλτα, την Ολλανδία, την Αυστρία, την Πορτογαλία, τη Σλοβενία, τη Σλοβακία και τη Φινλανδία απορροφήθηκε από τη δεύτερη δανειακή σύμβαση που υπέγραψε η χώρα με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

Βάσει των δύο δανειακών συμβάσεων και συμπεριλαμβανομένης της στήριξης του ΔΝΤ, η Ελλάδα θα πρέπει να λάβει συνολικά 240 δισ. ευρώ έως τις αρχές του 2015. Μέχρι σήμερα έχει εκταμιεύσει περίπου τα 155 δισ. – μέρος των οποίων χρησιμοποιήθηκε και για το PSI – και υπολείπονται περίπου 85 δισ. τα οποία για να εκταμιευθούν θα πρέπει να τηρούνται οι συμβατικές υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η χώρα στα πλαίσια του νέου προγράμματος οικονομικής πολιτικής.

Η ΑΘΕΤΗΣΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ. Η αναδιαπραγμάτευση, ακύρωση ή καταγγελία της δανειακής σύμβασης συνεπάγεται και αθέτηση συμβατικών υποχρεώσεων εκ μέρους της Ελλάδας και εκτός από το άμεσο αποτέλεσμα της διακοπής της χρηματοδοτικής στήριξης από το EFSF και της επακόλουθης χρεοκοπίας, έχει κι άλλες επιπτώσεις που δεν έχουν αναδειχθεί.

Ενδεικτικά, μέχρι την ολοσχερή αποπληρωμή του δανείου και την πλήρη καταβολή όλων των τόκων, το ελληνικό Δημόσιο έχει αναλάβει την υποχρέωση απέναντι στο EFSF να μην ασφαλίζει με υποθήκη, ενέχυρο, ή οποιονδήποτε άλλο τρόπο επί των περιουσιακών του στοιχείων ή εσόδων οποιοδήποτε χρέος και εγγύηση ή αποζημίωση που δόθηκε σε σχέση με αυτό, αλλά και να μη χορηγεί σε οποιονδήποτε άλλο πιστωτή ή κάτοχο του δημοσίου χρέους οποιαδήποτε προτεραιότητα έναντι του EFSF. Δηλαδή τα περιουσιακά στοιχεία του Δημοσίου έχουν δεσμευθεί υπέρ του EFSF και το Ευρωπαϊκό Ταμείο έχει προτεραιότητα έναντι οποιουδήποτε άλλου δανειστή.

Στο ίδιο πλαίσιο το ελληνικό Δημόσιο και η Τράπεζα της Ελλάδος παραιτήθηκαν «αμετάκλητα και ανεπιφύλακτα» από κάθε δικαίωμα ασυλίας που ήδη έχουν ή μπορεί να δικαιούνται σε σχέση με τους ίδιους και τα περιουσιακά τους στοιχεία έναντι δικαστικών ενεργειών, συμπεριλαμβανομένων από κάθε δικαίωμα ασυλίας έναντι άσκησης αγωγής, έκδοσης δικαστικής απόφασης ή άλλης διάταξης, κατάσχεσης, εκτέλεσης ή ασφαλιστικού μέτρου και έναντι κάθε εκτέλεσης ή αναγκαστικού μέτρου εις βάρος των περιουσιακών τους στοιχείων, στο μέτρο που αυτό δεν απαγορεύεται από αναγκαστικό νόμο.

ΚΑΤΑΣΧΕΣΕΙς. Με πιο απλά λόγια, εάν υπάρξει καταγγελία της σύμβασης εκ μέρους της Ελλάδας, το EFSF μπορεί να κατάσχει με συνοπτικές διαδικασίες την ιδιωτική παρουσία του Δημοσίου, ειδικά εκείνη που βρίσκεται στο εξωτερικό (κτίρια πρεσβειών, ακίνητα ή καταθέσεις).

Η δανειακή σύμβαση του Φεβρουαρίου 2012 αλλά και κάθε εξωσυμβατική αξίωση που γεννάται σε σχέση με αυτή, διέπονται και ερμηνεύονται σύμφωνα με το αγγλικό δίκαιο.

Ετσι, το ελληνικό Δημόσιο, η Τράπεζα της Ελλάδος και το EFSF υποχρεούνται να παραπέμπουν κάθε διαφορά που ενδέχεται να προκύψει σε σχέση με τη νομιμότητα, την εγκυρότητα, την ερμηνεία ή την εκτέλεση της δανειακής σύμβασης όχι στα ελληνικά δικαστήρια αλλά στα δικαστήρια του Λουξεμβούργου. Αυτό εκ των πραγμάτων φέρνει την Ελλάδα σε δυσχερή θέση, καθώς αυξάνει τις πιθανότητες καταδίκης για αθέτηση συμβατικών υποχρεώσεων.