Τέσσερις διαφορές και μία ομοιότητα

Ισπανία και Ελλάδα είναι δυο διαφορετικές περιπτώσεις χωρών, με διαφορετικά προβλήματα. Ετσι, η αντιμετώπιση ήταν διαφορετική, αν και υπάρχουν κοινά στοιχεία, αφού ούτε η Ισπανία θα αποφύγει τελικά ένα είδος ελέγχου, έστω και πιο διακριτικού από αυτόν της δικής μας τρόικας.

– Το πρόβλημα της Ισπανίας ήταν κυρίως τραπεζικό, ενώ στην Ελλάδα δημοσιονομικό. Το δημόσιο χρέος της Ισπανίας είναι χαμηλότερο από το 80% του ΑΕΠ της (79,8% προβλέπεται να φτάσει φέτος), αν και το έλλειμμά της έφτασε το 8,5% του ΑΕΠ της το 2011.

– Η νέα ισπανική κυβέρνηση πήρε αμέσως και μόνη της μέτρα λιτότητας ύψους 27 δισ. ευρώ. Ετσι, ουσιαστικά, εφαρμόζει το δικό της Μνημόνιο, αποφεύγοντας την παρουσία της τρόικας κάθε τρίμηνο που θα δημιουργούσε πολιτικές εντάσεις.

– Το τραπεζικό πρόβλημα της Ισπανίας μοιάζει με αυτό των ΗΠΑ και της Ιρλανδίας. Οι τράπεζές της έδωσαν αφειδώς στεγαστικά δάνεια συμβάλλοντας στη δημιουργία φούσκας ακινήτων, για να βρεθούν τώρα αντιμέτωπες με την υποχώρηση των τιμών τους. Ηδη, μια τράπεζα, η Bankia, κρατικοποιήθηκε εν μέρει καθώς το κράτος έβαλε τα απαιτούμενα κεφάλαια για τη διάσωσή της. Ωστόσο, επειδή το κόστος δανεισμού της Ισπανίας ανεβαίνει στα ύψη, η συνέχιση αυτής της τακτικής και στις άλλες τράπεζες δεν θα ήταν εφικτή. Οπωσδήποτε θα δημιουργούσε τεράστιο δημοσιονομικό πρόβλημα στη χώρα.

– Το γεγονός ότι το πρόβλημα της Ισπανίας είναι τραπεζικό επέτρεψε στην ευρωζώνη να χρησιμοποιήσει τη νέα δυνατότητα που διαθέτει πλέον το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας: την απευθείας κεφαλαιοποίηση των τραπεζών, αντί της διάσωσης έναντι κινδύνου χρεοκοπίας, που χρησιμοποιήθηκε στην περίπτωση της Ελλάδας. Η δυνατότητα αυτή έγινε μόλις πρόσφατα δεκτή από τη Γερμανία, γι’ αυτό και δεν εφαρμόσθηκε ούτε καν στην περίπτωση της Ιρλανδίας που υποχρεώθηκε να υπαχθεί σε διαδικασία Μνημονίου, παρόλο που το πρόβλημά της ήταν τραπεζικό.

– Παρά το γεγονός ότι η Ισπανία εντάχθηκε σε ειδική διαδικασία, χωρίς Μνημόνιο (έχοντας όμως ήδη υιοθετήσει μέτρα λιτότητας), θα έχει κι αυτή τους ελεγκτές της. Συγκεκριμένα, θα υπάρξει διαδικασία παρακολούθησης για τις τράπεζές της με επιτόπου επιθεωρήσεις, όπου αναμένεται να παίξει ενεργό ρόλο και το ΔΝΤ.