«Κύπρος, Βέλγιο, Ιρλανδία, Γαλλία, Πορτογαλία, Ισπανία. Αυτές οι χώρες είναι στο ευρώ», εξηγεί ο δάσκαλος στους μαθητές του και αμέσως αρχίζει να βομβαρδίζεται από την αγωνία και τη θλίψη τους γιατί η Ελλάδα δεν βρίσκεται στην ευρωζώνη. Δεν πρόκειται για σκηνή από κάποια αίθουσα διδασκαλίας δημοτικού σχολείου, αλλά για το τελευταίο προεκλογικό σποτ της ΝΔ, το οποίο βρέθηκε στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης προκαλώντας ποικίλες αντιδράσεις.
Το προεκλογικό σποτ της ΝΔ προκάλεσε τις έντονες αντιδράσεις των κομμάτων. Ακριβώς αυτές οι αντιδράσεις είναι που κάνουν τους επικοινωνιολόγους να μιλούν για ένα επιτυχημένο διαφημιστικό μήνυμα. «Επισημαίνει το ελληνικό αδιέξοδο και αναδεικνύει το πόσο καθοριστική είναι η ψήφος της 17ης Ιουνίου για την παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ», λένε.
Ωστόσο για απαράδεκτο και ανήθικο τηλεοπτικό μήνυμα που διχάζει τους Ελληνες έκανε λόγο το ΠΑΣΟΚ διά της εκπροσώπου του Φώφης Γεννηματά, η οποία κατηγόρησε τη ΝΔ ότι δημιουργεί κλίμα φόβου. Βολές κατά της Συγγρού εξαπέλυσε και ο εκπρόσωπος Τύπου των Ανεξάρτητων Ελλήνων Τέρενς Κουίκ, ο οποίος χαρακτήρισε «επιεικώς άθλιο» το σποτ και επέκρινε τη ΝΔ ότι «στη νέα της τρομοκρατική επίθεση εναντίον του λαού έφτασε στο απαράδεκτο σημείο να χρησιμοποιεί τα παιδιά».
Πηγές από την Κουμουνδούρου χθες σχολίαζαν το σποτ λέγοντας ότι όποιος δεν έχει θέσεις και επιχειρήματα καταφεύγει σε γκρίζα και μαύρη διαφήμιση. «Η υποκρισία δεν έχει όρια», απάντησε από την πλευρά του ο εκπρόσωπος Τύπου της ΝΔ Γιάννης Μιχελάκης και πρόσθεσε: «Η αλήθεια είναι ότι οι εκπρόσωποι του λόμπι της δραχμής δεν ενοχλούνται από την παρουσία των παιδιών στο σποτ, αλλά από τα ερωτήματα που βάζουν. Και κυρίως από το γεγονός ότι δεν έχουν να δώσουν απαντήσεις στα παιδιά. Φοβούνται γιατί αποκαλύπτεται το μέλλον στο οποίο οδηγούν οι προτάσεις τους και οι πολιτικές τους».
Σύμφωνα με τους ειδικούς, πάντως, μια πολιτική διαφήμιση είναι σωστή όταν εκφράζεται στον τόνο που κυριαρχεί στην κοινωνία. «Η ΝΔ έκανε το ίδιο στη διαφήμιση με τις σημαίες και ακόμη πιο δυναμικά το επανέλαβε στο σποτ με τους μαθητές», λένε οι επικοινωνιολόγοι και εξηγούν ότι η οργή, ο φόβος και η ανησυχία της ελληνικής κοινωνίας για το μέλλον αποτυπώνονται στη διαφήμιση. «Ο κίνδυνος να βρεθεί η χώρα εκτός ευρώ είναι υπαρκτός καθώς βρίσκεται στην ατζέντα των ξένων. Πρόκειται για κάτι που γνωρίζουν σχεδόν όλοι οι Ελληνες και που δημιουργεί έναν τεράστιο φόβο στην κοινωνία, αφού πλέον κανένας δεν μπορεί να κάνει σχέδια – σε προσωπικό ή επαγγελματικό επίπεδο – και ανησυχεί για την επόμενη ημέρα», συμπληρώνουν.
Για έξυπνη προεκλογική καμπάνια κάνει λόγο η καθηγήτρια Κοινωνικής και Πολιτικής Ανάλυσης της Επικοινωνίας στο Τμήμα Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών Λίζα Τσαλίκη. «Η ΝΔ», εξηγεί, «εφαρμόζει το δόγμα του σοκ: πατάει πάνω σε μια κοινωνικά αποδεκτή αξία, τα παιδιά, και στόχο έχει να ταρακουνήσει και να σοκάρει. Η διαφήμιση είναι σαν να σου λέει: Εσύ τι κάνεις; Φροντίζεις για το μέλλον της χώρας, όταν φροντίζεις για το μέλλον των παιδιών, τα υπερασπίζεσαι και τα προστατεύεις», λέει η κ. Τσαλίκη και συμπληρώνει: «Το συγκεκριμένο σποτ δεν εκμεταλλεύεται κάτι και δεν είναι το μόνο που στηρίχθηκε στα παιδιά για να στείλει το μήνυμά του».
Προσθέτει ότι σε καμία περίπτωση δεν χρειάζεται να επέμβει το ΕΣΡ ή να διακοπεί η προβολή της και θα πρέπει να αναγνωριστεί ως ένα πιο μάχιμο περιεχόμενο προεκλογικής διαφήμισης, πιο επιθετικό, αλλά όχι αρνητικό. «Τα παιδιά και οι γονείς που θα το παρακολουθήσουν θα καταλαβαίνουν ότι πρόκειται για επικοινωνιακό παιχνίδι. Το κοινό δεν είναι χαζό και το εκλογικό σώμα είναι πιο ώριμο και πιο κριτικό σε ό,τι προβάλλεται, από όπου και αν προέρχεται» λέει η κ. Τσαλίκη.
Η σύμβουλος στρατηγικής και επικοινωνίας Βίβιαν Ευθυμιοπούλου σχολιάζει ότι το σποτ, άσχετα από τις πολιτικές προτιμήσεις του καθένα, είναι εξαιρετικά ευθύβολο. «Επιχειρεί να τοποθετήσει στο κέντρο της συζήτησης το βασικό δίλημμα των εκλογών: ευρώ ή δραχμή. Το κάνει με τρόπο τέτοιο ώστε να μην αφήσει περιθώριο σε κανέναν να αμφιβάλλει για τις συνέπειες τυχόν εκλογικής επικράτησης του ΣΥΡΙΖΑ», λέει.
Η ψυχοθεραπεύτρια Δήμητρα Θεοφίλη υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη διαφήμιση εκμεταλλεύεται την παιδική αθωότητα και κρύβει κινδύνους. «Το χειρότερο είναι ότι ο τρόμος θα παραμείνει, ανεξάρτητα από το εκλογικό αποτέλεσμα. Ο γονιός θα αμφισβητεί τον εαυτό του, αναφορικά με το αν παίρνει τις σωστές αποφάσεις για το μέλλον των παιδιών του. Μεγαλύτεροι ψυχολογικοί κίνδυνοι υπάρχουν όμως για τα παιδιά που θα παρακολουθήσουν το σποτ. Η ανησυχία και ο τρόμος που είναι ζωγραφισμένα στα πρόσωπα των παιδιών της διαφήμισης μπορεί να τρομοκρατήσουν και τον ανήλικο θεατή», αναφέρει.
Οι αντιδράσεις πάντως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν άμεσες και ποικίλες. Οι απαντήσεις στην ερώτηση της μικρής μαθήτριας της διαφήμισης «Γιατί, κύριε, η Ελλάδα δεν είναι στο ευρώ;» «βομβάρδισαν» το twitter χθες. «Γιατί το έλλειμμα του 2009 ήταν 36,3 δισ. ευρώ, παιδί μου…» και «Γιατί έτσι μας αρέσει» ήταν κάποιες από αυτές. «Ως επί το πλείστον ήταν αισθήματα οργής παρά διάθεση για σάτιρα, κάτι που σημαίνει ότι το σποτ χτύπησε το θυμικό. Αρα πέτυχε τον στρατηγικό του στόχο», λέει η κ. Ευθυμιοπούλου.
Από τη διαδικτυακή αρένα δεν έλειψαν πάντως και αρκετά βίντεο που κυκλοφόρησαν χθες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που επιχειρούσαν είτε να σατιρίσουν είτε να αντιστρέψουν το μήνυμα του προεκλογικού σποτ της ΝΔ.