[Πρόσωπα] Ο απρόθυμος δήμιος του Αϊχμαν

Πενήντα χρόνια κλείνουν από την εκτέλεση του Αντολφ Αϊχμαν, όμως η εικόνα του εξακολουθεί να στοιχειώνει τα όνειρα του Σαλόμ Ναγκάρ. Ηταν ο πρώτος που είδε το απαγχονισμένο πτώμα λίγα λεπτά πριν από τα μεσάνυχτα της 31ης Μαΐου 1962. «Τον είδα κρεμασμένο. Το πρόσωπό του ήταν άσπρο. Τα μάτια του είχαν πεταχτεί από τις κόγχες τους. Η γλώσσα του κρεμόταν, είχε λίγο αίμα πάνω της» αφηγείται στο Γερμανικό Πρακτορείο ενθυμούμενος την πιο σημαντική αποστολή που είχε φέρει σε πέρας την εποχή που ήταν ένας νεαρός δεσμοφύλακας στο Ισραήλ. «Το ‘σκασα» προσθέτει, όμως δεν πήγε μακριά: ο αξιωματικός του τον διέταξε να επιστρέψει και να «τελειώσει τη δουλειά». Διότι ο Ναγκάρ ήταν ο δήμιος του περιβόητου Ναζί εγκληματία πολέμου που είχε οργανώσει τη μεταφορά των Εβραίων στα στρατόπεδα θανάτου.

Απ’ όλους τους δεσμοφύλακες που φύλασσαν τον Αϊχμαν στη φυλακή του Ραμλέχ, νοτιοανατολικά του Τελ Αβίβ, μόνον ο Ναγκάρ δεν ήθελε να γίνει ο δήμιός του. «Είχα εφιάλτες για έναν χρόνο μετά» λέει. Εβδομήντα έξι χρονών σήμερα, ζει στο Χολόν, ένα προάστιο του Τελ Αβίβ. Στα νιάτα του ήταν ένας από τους 22 άνδρες στους οποίους ανατέθηκε η φύλαξη του Αϊχμαν μετά τη μεταφορά του στο Ισραήλ. Είχε εντοπισθεί στην Αργεντινή όπου ζούσε με ψεύτικο όνομα και στις 11 Μαΐου 1960 μια ομάδα της Μοσάντ τον απήγαγε ενώ επέστρεφε από τη δουλειά του σ’ ένα τοπικό εργοστάσιο της Mercedes Benz.

Οι περισσότεροι φρουροί ήταν Σεφαρδίμ – Εβραίοι ανατολικής ή βορειοαφρικανικής καταγωγής -, οι οποίοι είχαν επιλεγεί ακριβώς επειδή δεν είχαν πληγεί τόσο από το Ολοκαύτωμα. Ετσι δεν ήταν τόσο πιθανό να προσπαθήσουν να πάρουν εκδίκηση πάνω στον Αϊχμαν για μέλη των οικογενειών τους. «Τα μέτρα ασφαλείας ήταν εξαιρετικά αυστηρά» θυμάται ο Ναγκάρ. «Του έφερνα το φαγητό του μέσα σ’ ένα κλειστό και κλειδωμένο δοχείο. Και έπρεπε να το δοκιμάζω για να είναι σίγουρο πως δεν είναι δηλητηριασμένο».

Ο Αϊχμαν συμπεριφερόταν καλά. «Αν δεν ήξερα τι είχε κάνει, θα έλεγα πως είναι κάποιος άγιος» λέει ο Ναγκάρ. Στο δικαστήριο καταδικάσθηκε σε θάνατο, όμως το Ισραήλ δεν είχε επίσημο δήμιο. Πολλοί προσφέρθηκαν αλλά στο τέλος αποφασίσθηκε πως έπρεπε να είναι ένας από τους δεσμοφύλακες. «Ο διοικητής ήρθε και με ρώτησε αν ήθελα να το κάνω. Είπα όχι» λέει ο Ναγκάρ. «Πρότεινα να γίνει κλήρωση. Κάναμε την κλήρωση και τράβηξα τον λαχνό…».

Μια ειδική καταπακτή κατασκευάστηκε στο πάτωμα του δευτέρου ορόφου της φυλακής και ένα σχοινί στερεώθηκε στο ταβάνι. Ο Αϊχμαν στάθηκε στο ορισμένο σημείο και ο Ναγκάρ πάτησε το κουμπί για να ανοίξει η καταπακτή. Δύο λεπτά πριν από τα μεσάνυχτα, ο Αντολφ Αϊχμαν κηρύχθηκε νεκρός. «Συμπεριφέρθηκε καλά στις τελευταίες στιγμές του» λέει ο Ναγκάρ. «Ισως βαθιά μέσα του να αισθανόταν κάτι, όμως δεν το έδειξε».