Μολονότι λιγότεροι από άλλες χρονιές, όσοι βρέθηκαν το τελευταίο διήμερο στα ανά τη χώρα επισκέψιμα οινοποιεία (σε Αττική, Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα, Πελοπόννησο, Αιγαίο, Κρήτη) είχαν την ευκαιρία να γευτούν δωρεάν παλαιά αλλά και φρέσκα κρασιά. Να δουν αμπελώνες, όπως και τους χώρους παραγωγής και εμφιάλωσης, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Ανοιχτές Πόρτες του Ευρωπαϊκού Δικτύου Πόλεων του Κρασιού, που έχει καθιερωθεί και στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Στη Θεσσαλία παρέες φίλων, οικογένειες και αρκετοί νέοι έκαναν στάση στο Κτήμα Κατσαρού, στην Κρανιά Ολύμπου. «Δοκίμασαν τα τρία κρασιά μας, οπότε απέκτησαν επιτόπου προσωπική γνώμη γι’ αυτά. Γνώρισαν και εμάς που τα παράγουμε, τα αγόρασαν και σε χαμηλότερες τιμές», λέει στα «ΝΕΑ» ο γιατρός – οινοπαραγωγός Δημήτρης Κατσαρός από τη Λάρισα, ιδρυτής του ενταγμένου στους Δρόμους του Κρασιού Βορείου Ελλάδος ομώνυμου Κτήματος. Εκεί όπου σε ιδιόκτητους αμπελώνες τα μέλη της οικογένειάς του εξακολουθούν να καλλιεργούν Cabernet Sauvignon, Μerlot, Chardonnay και Ξινόμαυρο. Αγωνιούν, ωστόσο, όλο και περισσότερο πλέον για το μέλλον του οινοποιείου τους, αφού εν μέσω τέτοιας οικονομικής ύφεσης και το ελληνικό κρασί έχει πληγεί για τα καλά. «Από τη στιγμή που τείνει να εκλείψει η μεσαία οικονομική τάξη, η μεγαλύτερη καταναλωτική δύναμη, έχουμε πια τεράστιο πρόβλημα. Είναι βέβαιο, σύμφωνα και με τα μηνύματα που παίρνουμε από τους εστιάτορες, ότι στην προσπάθειά του να κάνει οικονομία ο Ελληνας πίνει τώρα όλο και λιγότερο. Αρκετοί, πάλι, αναζητούν το φθηνότερο κρασί ή έχουν στραφεί στο χύμα, στους ασκούς», λέει ο κ. Κατσαρός. «Και εμείς οι παραγωγοί προσπαθούμε πλέον να περιστείλουμε όσο γίνεται τα έξοδά μας. Το κρίσιμο, εννοείται, είναι να παραμείνει ανέγγιχτη η ποιότητά μας ώστε να μην έχουμε περαιτέρω απώλειες, τόσο στην εγχώρια όσο και στην ξένη αγορά (ΗΠΑ, Καναδάς, Γερμανία, Κύπρος κ.λπ.) όπου ακόμα καταφέρνουμε και στέλνουμε τα κρασιά μας. Οι εξαγωγές μας κρατούν ζωντανούς αφού ισοδυναμούν με το 27% της συνολικής ετήσιας παραγωγής μας, που προβλέπεται να φτάσει φέτος τις 40.000 – 45.000 φιάλες», σημειώνει.
«Στην πραγματικότητα, αν και οι Ανοιχτές Πόρτες αποτελούν θεσμό για εμάς εδώ και μία πενταετία, δεν περιμέναμε φέτος πολύ κόσμο γι’ αυτό και ήμασταν μετρημένα τα οινοποιεία που συμμετείχαμε. Αλλωστε, οι περισσότεροι Ελληνες μετρούν πλέον και τη βενζίνη που θα ξοδέψουν», λέει με τη σειρά του ο οινολόγος Αλέξανδρος Μεγαπάνος, που λειτουργεί την Οινοποιία Α. Μεγαπάνος με έδρα στο Πικέρμι. Στο οινοποιείο του, ένα από τα 22 μέλη της Ενωσης Οινοπαραγωγών Αμπελώνα Αττικής, συνεχίζει να παράγει έξι κρασιά, από Αγιωργίτικο, Μοσχοφίλερο, Σαββατιανό και Ξινόμαυρο. Μόνο που οι συνθήκες είναι πλέον ριζικά διαφορετικές, σαφώς προς το χειρότερο. «Προσωπικά, υποχρεώθηκα να μείνω μόνος μου. Τέσσερις υπαλλήλους είχα μόνιμους, αλλά τώρα τους απασχολώ μόνο περιστασιακά. Οι πωλήσεις μας είναι πεσμένες κατακόρυφα, κατά 70% συνολικά από το 2008. Ηδη μετράμε 40% λιγότερες φιάλες συγκριτικά με πέρυσι», αναφέρει. «Οπως και να ‘χει, ακόμα και τώρα μας ενδιαφέρει να βάλει και πάλι ο έλληνας καταναλωτής το κρασί στο ποτήρι του αφού ειδικά οι νέοι δείχνουν να προτιμούν περισσότερο την μπίρα και την κόκα κόλα. Οχι τόσο γιατί είναι φθηνότερες επιλογές όσο γιατί δεν έχουν μάθει το καλό, ποιοτικό ελληνικό κρασί. Είναι γεγονός, βέβαια, πως δύσκολα κανείς δίνει πλέον 5 – 10 ευρώ για μια φιάλη», αναγνωρίζει ο κ. Μεγαπάνος, που προσδοκά σε εκτός συνόρων ανάσα για τα κρασιά του. Υπόθεση πάντως δύσκολη, παραδέχεται, κόντρα στα γαλλικά και τα χιλιανά κρασιά που έχουν καθιερωθεί στην αγορά.
Σε 22 οινοποιεία του Δικτύου Οινοποιών Κρήτης οι πόρτες έμειναν ανοιχτές Σάββατο και Κυριακή για τους «εξερευνητές» των γεύσεων και των αρωμάτων των κρητικών κρασιών. «Η επισκεψιμότητα στα οινοποιεία μας ήταν μεγαλύτερη από ό,τι άλλες χρονιές, γεγονός που έχει να κάνει με την αυξημένη δυναμική του κρητικού κρασιού τον τελευταίο καιρό, αλλά και με τη μεγάλη επιθυμία των πολιτών να δουν από κοντά τα οινοποιεία μας», λέει ο Ζαχαρίας Διαμαντάκης που μαζί με τα αδέλφια του λειτουργούν το οινοποιείο Διαμαντάκης στους Κάτω Ασίτες Ηρακλείου, όπου παράγουν τέσσερα κρασιά από Μαλβαζία, Chardonnay, Βιδιανό, Syrah και Μαντηλάρι, σε 30.000 φιάλες ετησίως. «Σίγουρα έχει επηρεαστεί, ειδικά το ποιοτικό εμφιαλωμένο, όπου οι πωλήσεις έχουν μειωθεί. Κάτι που μας δημιουργεί περισσότερο την ανάγκη να στρεφόμαστε προς το εξωτερικό. Αυτό κάνουμε από το 2008, οπότε διαθέτουμε το 25% της παραγωγής μας σε ΗΠΑ και Γερμανία», λέει.