Επανάσταση στη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα

Υστερα από την εξαιρετική πρόοδο που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια στην αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού – η θνησιμότητα είναι πλέον σχεδόν μηδενική – οι επιστήμονες εμφανίζονται αισιόδοξοι και για την αντιμετώπιση του χειρότερου από τους καρκίνους, του καρκίνου του πνεύμονα. Επιθετικός περισσότερο από κάθε άλλη μορφή και πρώτη αιτία θανάτου στις βιομηχανικές χώρες, σύμφωνα με τους ερευνητές, ενδέχεται να μπορεί να διαγνωστεί σε πολύ πρώιμο στάδιο με μια απλή εξέταση αίματος.

Πριν από δύο ημέρες, ο Ουμπέρτο Βερονέζι, επιστημονικός διευθυντής του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Ογκολογίας και διεθνώς καταξιωμένος ογκολόγος, παρουσίασε στο Μιλάνο ένα νέο φιλόδοξο ερευνητικό πρόγραμμα για τον καρκίνο του πνεύμονα που πρόκειται να εφαρμοστεί σε διάφορα ογκολογικά κέντρα της Ιταλίας. Προβλέπεται η συμμετοχή 10.000 εθελοντών, πρώην και νυν καπνιστών άνω των 55 ετών, οι οποίοι για τουλάχιστον τριάντα χρόνια κάπνιζαν ή συνεχίζουν να καπνίζουν από 20 έως 30 τσιγάρα την ημέρα. «Μια νέα εποχή ξεκινά για την αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα», υποστηρίζει ο ιταλός ογκολόγος σε δήλωσή του στη «Ρεπούμπλικα» ενώ παράλληλα δεν διστάζει να προβλέψει πως σε δεκαπέντε χρόνια θα σημειωθεί δραστική μείωση του ποσοστού θνησιμότητας. Ο λόγος που ο Βερονέζι εμφανίζεται τόσο αισιόδοξος είναι η ανακάλυψη συγκεκριμένων μοριακών δεικτών (micro-RNA), οι οποίοι αποτελούν μετρήσιμες ποσότητες γενετικών θραυσμάτων που τα πνευμονικά καρκινώματα απελευθερώνουν στο αίμα κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής τους. Ο μηχανισμός που προκαλεί την απελευθέρωση αυτών των θραυσμάτων δεν είναι ακόμη γνωστός αλλά είναι σίγουρο πως αποτελούν αξιόπιστες ενδείξεις της ύπαρξης καρκίνου. Για τον εντοπισμό τους, αρκεί μια απλή εξέταση αίματος, το χαμηλό κόστος της οποίας την καθιστά ιδανική μέθοδο για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του πληθυσμού.

Βασικοί πυλώνες του ερευνητικού προγράμματος θα είναι η εξέταση αίματος, η αξονική τομογραφία και η περιορισμένη χρήση χειρουργικής. Σύμφωνα με την Τζούλια Βερονέζι, κόρη του διακεκριμένου γιατρού και διευθύντρια της ιταλικής μονάδας έρευνας και πρόληψης του καρκίνου του πνεύμονα, σκοπός του νέου προγράμματος είναι να αναγνωριστεί και να καθιερωθεί ο εντοπισμός των συγκεκριμένων μοριακών δεικτών (micro-RNA) στο αίμα ως ο κύριος διαγνωστικός έλεγχος των πιθανών ασθενών.

Περνώντας από την πρόληψη στη θεραπεία, οι ερευνητές του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Ογκολογίας επιδιώκουν να αποδείξουν πως σε περιπτώσεις πνευμονικών καρκινωμάτων τα οποία βρίσκονται σε αρχικό στάδιο και οι διαστάσεις τους δεν ξεπερνούν τα δύο εκατοστά, η αφαίρεση ενός πολύ μικρού τμήματος του πνεύμονα επιφέρει τα ίδια αποτελέσματα με εκείνα που θα επέφερε η αφαίρεση ενός μεγαλύτερου τμήματος. Οπως ακριβώς και στην περίπτωση του καρκίνου του μαστού, όπου η μαστεκτομή (ολική αφαίρεση στήθους) αντικαταστάθηκε από την ογκεκτομή (αφαίρεση του ογκιδίου με ή χωρίς αφαίρεση αδένα), οι ιταλοί ερευνητές ευελπιστούν να αποδείξουν πως το ίδιο μπορεί να συμβεί και σε περιπτώσεις του καρκίνου του πνεύμονα.

Το νέο ερευνητικό πρόγραμμα, που αναμένεται να ξεκινήσει το ερχόμενο καλοκαίρι και θα διαρκέσει πέντε χρόνια, αποτελεί εξέλιξη μιας παλαιότερης κλινικής έρευνας στην οποία συμμετείχαν 6.000 εθελοντές. Το αποτέλεσμα της πρώτης έρευνας ήταν η έγκαιρη διάγνωση της ασθένειας και η θεραπεία της σε περισσότερους από 4.000 ασθενείς. Το αποτέλεσμα της νέας έρευνας, ισχυρίζονται οι ιταλοί επιστήμονες, αναμένεται ακόμη πιο θεαματικό.

Κλινικές δοκιμές
Η έρευνα: Αναμένεται να ξεκινήσει τον Ιούλιο του 2012 και προβλέπει τη συμμετοχή 10.000 πρώην και νυν καπνιστών άνω των 55, οι οποίοι για διάστημα 30 χρόνων κάπνιζαν τριάντα τσιγάρα την ημέρα.

Οι εθελοντές: Βασικοί πυλώνες του προγράμματος θα είναι η εξέταση αίματος και η αξονική τομογραφία με στόχο τον εντοπισμό και τη μελέτη μοριακών δεικτών της ασθένειας.

Η πρόληψη
Στήθος: Συνιστάται η μαστογραφία κάθε δύο χρόνια σε γυναίκες μεταξύ 50 και 79 ετών.

Τράχηλος της μήτρας: Απαραίτητο το τεστ Παπ κάθε τρία χρόνια για γυναίκες μεταξύ 25 και 69 ετών.

Παχύ έντερο: Ετήσια εξέταση αίματος  που εμπεριέχεται στα περιττώματα για άνδρες και γυναίκες μεταξύ 50 και 75 ετών. Αν η εξέταση είναι θετική, συνιστάται η κολονοσκόπηση.