Η «εύφλεκτη» συνεργασία

Στην κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ του 2009 ο Βαγγέλης Βενιζέλος είναι ένοικος ενός παπανδρεϊσμού που είναι σε φάση θριάμβου. Του προτείνεται, σύμφωνα με το παραπολιτικό ρεπορτάζ της εποχής, αρχικά το υπουργείο Δικαιοσύνης και όταν το αρνείται, απειλώντας να μείνει εκτός κυβέρνησης, προσγειώνεται στο υπουργείο Αμυνας. Είναι πλήρως περιθωριοποιημένος. Αντιθέτως, ο Σαμαράς ζει τη μεγάλη επιστροφή και η ΝΔ τη μεγάλη αντιστροφή. Ακόμη περισσότερο: ο νέος πρόεδρος της ΝΔ και ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ γνωρίζονται από φοιτητές, όταν ήταν συγκάτοικοι στο αμερικανικό Πανεπιστήμιο Αμχερστ. Σαμαράς και Παπανδρέου είναι οι πρώτοι αρχηγοί του δικομματισμού που αποφεύγουν τα σκληρά μαρκαρίσματα. Η προσωπική σχέση είναι στενή και έχει σχεδόν χαρακτήρα εμπιστοσύνης. Ακόμη και όταν μαζεύονται σύννεφα στην οικονομία, ο Σαμαράς θεωρεί ότι είναι προς το συμφέρον του να φάει ο Παπανδρέου τη βροχή και να γίνουν οι εκλογές το 2013, ώστε να έχει ανασυγκροτηθεί η ΝΔ που είναι σε άθλια κατάσταση μετά την ήττα του 2009. Τα τηλεφωνήματα Γιώργου – Αντώνη είναι συχνότερα από ό,τι νομίζεται.

Και ο Βενιζέλος; Ο Βενιζέλος μπορεί να μη χωράει στον άξονα Αντώνη – Γιώργου, παίζει όμως το εθνικό χαρτί του υπουργείου Αμυνας. Θα κάνει ενημέρωση στον Σαμαρά στο Πεντάγωνο με όρους πολιτικής αβρότητας. Οπως θα κάνει και στον Καρατζαφέρη! Ειρήσθω εν παρόδω ότι ο καλός δίαυλος επαφής του Βαγγέλη με τον πρόεδρο του ΛΑΟΣ είναι άλλη μια αιτία της επιφυλακτικότητας του Σαμαρά που δεν υπολήπτεται τον Καρατζαφέρη για πολιτικούς και άλλους λόγους. Το ισοζύγιο αυτό δεν θα αλλάξει τους επόμενους μήνες. Ο Σαμαράς ξεχωρίζει πολιτικά τον Βενιζέλο. Πολύ πριν από τον ανασχηματισμό του Ιουνίου του 2011, λέει σε τρίτο πρόσωπο ότι «ο Παπανδρέου πρέπει να κάνει υπουργό Οικονομικών τον Βενιζέλο γιατί μόνο αυτός μπορεί να περάσει πράγματα στη Βουλή και να μαζέψει το κόμμα». Η εκτίμηση θα δικαιωθεί. Την ίδια ώρα που το ύφασμα της σχέσης Παπανδρέου – Σαμαρά έχει ξεφτίσει και ξηλωθεί. Μεταξύ Μνημονίου, συναντήσεων πολιτικών αρχηγών και Μεσοπροθέσμου, ο Αντώνης θεωρεί ότι ο Γιώργος πάει να τον παγιδεύσει – αλλά και ότι είναι ασυνεννόητος.

Οταν όμως ο Βενιζέλος πάει τελικά στη Ζαλοκώστα και γίνεται αντιπρόεδρος και υπουργός Οικονομικών, η αντιπαράθεση με τη ΝΔ έρχεται γρήγορα. Και είναι οξύτατη. Ο Βαγγέλης θα κάνει μια επίσκεψη ως υπουργός Οικονομικών στη Συγγρού. Στην κουβέντα, λέει πρόσωπο που παρέστη για λίγα λεπτά προτού μείνουν μόνοι, «ο Σαμαράς ήταν όπως είναι – δηλαδή άνετος στην προσωπική επαφή – και ο Βενιζέλος ήταν όπως είναι – δηλαδή εύστροφος. Υπήρχε οικειότητα πολιτική και προσωπική». Ωστόσο η συνάντηση δεν λειτουργεί καλά. Η ΝΔ έχει την αίσθηση ότι άλλα λέγονται μέσα και άλλα αφήνει ο Βενιζέλος να διαρρεύσουν έξω. Είναι ένα μόνιμο παράπονο από πλευράς ΝΔ κατά την περίοδο Ιουνίου – Νοεμβρίου 2011. Στη Συγγρού θεωρούν ότι ο Βαγγέλης δεν συνομιλεί με όρους πολιτικού «fair play». Και ότι διαστρεβλώνει τα λεγόμενα του Σαμαρά σε κάθε ευκαιρία. Οταν δεν πάει να εκβιάσει συναινέσεις, είναι για να δώσει κυρίως στο εξωτερικό την εικόνα ότι ο πρόεδρος της ΝΔ είναι ένας αμετανόητος λαϊκιστής που δεν θέλει να πάρει πολιτικό κόστος στην οικονομία. Στο Μεσοπρόθεσμο ο Σαμαράς θεωρεί ότι ο Βενιζέλος πάει να τον μπλέξει στο συνταγματικό παιχνίδι της ανάγκης ενισχυμένης πλειοψηφίας 180 βουλευτών. Την ίδια ώρα ο Βενιζέλος αισθάνεται ότι στοχοποιείται σκληρά από τη ΝΔ που θέλει να καταστρέψει το πολιτικό του μέλλον.

Πηγή που κινείται μεταξύ των δύο στρατοπέδων επιμένει ότι «ο Βαγγέλης έχει επίγνωση των ακραίων παρορμήσεων ενός στενού κύκλου “συνεργατών” του Σαμαρά που επιχείρησαν μέσω Διαδικτύου και δημοσιευμάτων να τον σπιλώσουν». Και ότι «ως υπουργός Οικονομικών, έχοντας πρόσβαση σε στοιχεία, έλαβε τα μέτρα του και συγκέντρωσε πληροφορίες καθώς οι ελεγκτικοί μηχανισμοί είχαν εικόνα δοσοληψιών και κινήσεων στον ημίκοσμο της πολιτικής που έχει βάλει πόδι στη Συγγρού». Η ίδια ανάγνωση λέει ότι η σαμαρική ΝΔ παίζει διπλό παιχνίδι αφού, παρά τις διαβεβαιώσεις προς τον Γιώργο ότι όσα έλεγε ο Πάνος Καμμένος για τα CDS και την οικογένεια Παπανδρέου ήταν εκτός κομματικής γραμμής, ουδείς στη Συγγρού του τράβηξε το αυτί. Κοινώς, κατά την ίδια εκδοχή, ο Βενιζέλος – και δεν είναι μόνος σε αυτό – θεωρεί τον κύκλο γύρω από τον Σαμαρά «επικίνδυνο».

Τον Σαμαρά τον ίδιο πώς τον βλέπει ο Βαγγέλης; Συνάδελφος του Βενιζέλου στα νομικά, που δεν είναι πλέον στην πολιτική, είναι αφοπλιστικός. «Τον Αντώνη ο Βαγγέλης τον βλέπει όπως όλους τους άλλους». Το υπονοούμενο είναι ότι τον κοιτάζει αφ’ υψηλού. Υπουργός εν ενεργεία της κυβέρνησης λέει πως ο Βενιζέλος θεωρεί ότι «ο Σαμαράς δεν έχει συναίσθηση της πραγματικής κατάστασης της οικονομίας, αλλά και των μέτρων που θα περιλαμβάνει αναγκαστικά το Μεσοπρόθεσμο του Ιουνίου. Η επαφή με την πραγματικότητα θα γίνει με όρους απότομης και, τελικά, ελεύθερης πτώσης». Πρώην υπουργός της κυβέρνησης Παπανδρέου εκτιμά ότι «ο Βενιζέλος έχει ήδη απαυδήσει με τον Σαμαρά». Ολες οι πηγές εκτιμούν ότι ο Βενιζέλος «θα παίξει σκληρά τον Σαμαρά» τόσο στις εκλογές όσο και σε συνθήκες συγκρότησης και λειτουργίας σχήματος συγκυβέρνησης. Η αντίδραση Σαμαρά κυμαίνεται μεταξύ ρεαλισμού – «εφόσον πρέπει να κάνουμε κυβέρνηση, θα κάνουμε κυβέρνηση για το καλό της πατρίδας» – και οργής ότι δεν μπορεί να είναι ο ίδιος «πρωθυπουργός που να δέχεται τηλεφωνικές εντολές από τον Βενιζέλο».

Στη φάση της συγκρότησης της κυβέρνησης Παπαδήμου δεν είναι τυχαίο ότι ο Βαγγέλης Βενιζέλος και ο Δημήτρης Σταμάτης βρέθηκαν από την άλλη πλευρά του τραπεζιού μεσάνυχτα Κυριακής στη Ζαλοκώστα. Οι δύο αντιπροσωπείες συζήτησαν τότε χρονοδιάγραμμα των εκλογών – έστω και αν ο Φεβρουάριος έγινε μετά Απρίλιος. Η απευθείας επαφή, πάντως, Σαμαρά – Βενιζέλου παρήγαγε ηλεκτροστατικό στη φάση της διαπραγμάτευσης για τα μέτρα που έπρεπε να ληφθούν στο πακέτο το οποίο θα συνόδευε τη νέα δανειακή σύμβαση. Η συζήτηση για τις επικουρικές συντάξεις κατέληξε σε νυχτερινή φιλονικία στο Μαξίμου ενώπιον Παπαδήμου που πήγε να τους συμβιβάσει και Καρατζαφέρη που το διασκέδαζε. Αμφότερες οι αντιμαχόμενες πλευρές διέρρευσαν την ανταλλαγή απόψεων ως διάλογο στα ΜΜΕ.

ΓΕΦΥΡΕΣ. Πηγή που ξέρει και τους δύο καταλήγει ότι υπάρχουν γέφυρες και γεφυροποιοί ώστε Σαμαράς και Βενιζέλος να καθήσουν να συζητήσουν και να συνεννοηθούν μετεκλογικά. Η πρόγνωση έχει σημασία γιατί, σε αντίθεση με τους προκατόχους τους σε ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, Βενιζέλος και Σαμαράς δεν έχουν την πολυτέλεια της πόλωσης. Είναι αναγκασμένοι να συναινέσουν.