«Πού να δεις τι γίνεται εδώ στις πρόβες…»

Χωράνε τρία κλαρίνα στην ίδια οικογένεια; Και μάλιστα τρία κλαρίνα που αντιπροσωπεύουν τρεις γενιές; Στο σπιτικό των Χαλκιάδων τα πράγματα φαίνονται απολύτως ξεκάθαρα. Μπορεί το κλαρίνο να είναι ο πρωταγωνιστής της οικογένειας, εκείνο όμως που μετράει στην αξιακή της κλίμακα είναι η Παράδοση (με Π κεφαλαίο). Και η παράδοση απαιτεί σεβασμό στον γηραιότερο. Πόσω μάλλον όταν ο γηραιότερος λέγεται Πετρολούκας…

Παππούς (Πετρολούκας), πατέρας (Χαράλαμπος) και εγγονός (Πέτρος), ετών 87, 47 και 25 αντίστοιχα, κάθονται όλοι μαζί στο σαλόνι του ισογείου και περιμένουν τις ερωτήσεις μου. Τα βλέμματα είναι στραμμένα προς τη μεριά του Πετρολούκα. Εκείνος δίνει τις συνεντεύξεις, εκείνος έχει τις εμπειρίες, τα βραβεία, τα «ταξίδια», εκείνος είναι που έχει ξεπεράσει τον κύκλο του άμεσου κοινού της παράδοσης και έχει συνεργαστεί με μουσικούς της τζαζ (λ.χ., με τον Τάκη Μπαρμπέρη) ή της «έθνικ» (στο πρότζεκτ Ελληνες και Κόσμος με Ινδούς και Αφρικανούς).

Είκοσι χρόνια στην Αμερική ήταν, έπαιξε με τζαζίστες, Τούρκους, Αραβες, απέκτησε κοινό, πούλησε δίσκους, έκανε το όνομά του γνωστό σε όλο το ελληνικό στοιχείο και πέρα από αυτό. Θυμάται πως στα τέλη του ’50 τον κάλεσαν στις ΗΠΑ για να ηχογραφήσει δίσκο. Εκείνος ο δίσκος έγινε δίσκοι και το ταξίδι κράτησε 20 χρόνια.

«Δούλεψα στο ίδιο μαγαζί επί 20 χρόνια», θυμάται ο Πετρολούκας. «Πορτ Σαΐδ λεγόταν, ήταν στο Μανχάταν, στους 29 δρόμους. Είχε και τούρκους και άραβες μουσικούς. Ηταν ιντερνασιονάλ. Από πάνω μέναμε εμείς. Κι ο Μπάμπης (το πρώτο του παιδί) όλο το βράδυ άκουγε».

Και πώς κι έφυγε από την Αθήνα στα τέλη του ’50; Παιδί μεγαλωμένο σε χωριό μάλιστα… Ακόμα και η Αθήνα θα πρέπει να του φαινόταν χαώδης. «Ηθελα να πάω. Τότε, όταν πήγαινες στην Αμερική γινόσουν κάποιος».

Σιγά σιγά έφερε όλη την οικογένεια, πατέρα, μάνα, αδέλφια, γυναίκα και παιδιά (ακόμα ένα αγόρι και ένα κορίτσι). «Μου το επέτρεψε ο νόμος τότε και τους έφερα όλους», λέει.

Πώς ύστερα από είκοσι χρόνια αποφασίσατε να γυρίσετε πίσω, στην Ελλάδα;

Το όνειρό μου πάντα ήταν να γυρίσω πίσω. Γύρισα, έκτισα την πολυκατοικία με τα χρήματα που είχα βγάλει και μείναμε όλη η οικογένεια εδώ. Μόνο η αδελφή μου έμεινε στην Αμερική και ο γιος μου ο μικρός που σπούδασε γιατρός. Τον έφερα όμως έπειτα από λίγο στο Γουδή και όταν τελείωσε και έκανε το αγροτικό του, κατάλαβε ότι με 300 δρχ. τον μήνα δεν γίνεται να ζήσει, είχε γυναίκα και παιδιά. «Θα ‘ρθω κι εγώ μαζί σας» μου είπε, κι έτσι έγινε. Πανηγύρια, κέντρα, γάμοι, παντού πηγαίναμε, σε όλη την Ελλάδα.

Στρέφομαι στον Χαράλαμπο που μας κοιτάζει σιωπηλός.

Πάντα δεν υπάρχει ανταγωνισμός μεταξύ πατέρα και γιου;

Ο πατέρας είναι το πρότυπο. Κι εγώ μεγάλωσα με ένα κλαρίνο στο χέρι. Για χάρη της μάνας μας πήγα στη Σιβιτανίδειο και έμαθα μηχανικός αυτοκινήτων, αλλά κρέμασα το δίπλωμα στον τοίχο. Το κλαρίνο πρώτα…

Και δεν αισθανθήκατε ποτέ ανταγωνιστικά, και σε καλλιτεχνικό επίπεδο εννοώ;

Παρεμβαίνει ο Πετρολούκας. «Αν είχε μεγαλώσει όπως εγώ με εκείνες τις συνθήκες θα ήταν το ίδιο μ’ εμένα. Αλλά άλλαξαν οι εποχές»

Τι άλλαξε περισσότερο στη δουλειά σας; Τι διαφορά έχει από τα τέλη του ’70;

«Τα πάντα», λέει ο Χαράλαμπος. «Κατ’ αρχάς τότε, έπαιζες για να μερακλώσει ο κόσμος, να σηκωθεί, να χορέψει. Ετσι έβγαινε το μεροκάματο. Ετσι πληρωνόμασταν. Τώρα έχεις 50 ή 100 τραγούδια, τα λες και τελείωσες. Ολα είναι τυποποιημένα».