Στις χωματερές νοσοκομειακά απόβλητα

Στις χωματερές καταλήγουν κάθε μέρα περίπου 20 τόνοι επικίνδυνα νοσοκομειακά απόβλητα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη ρύπανση του υπεδάφους και του υδροφόρου ορίζοντα. Οπως προκύπτει από αυτοψία των «ΝΕΩΝ» στον ΧΥΤΑ Φυλής, σήμερα στον αποτεφρωτήρα που λειτουργεί στη Φυλή – και είναι ο μοναδικός στην Ελλάδα – καταλήγουν την ημέρα μόνο 10 τόνοι από τους 30 τόνους που είναι η εκτιμώμενη ημερήσια ποσότητα αποβλήτων από όλα τα νοσοκομεία της Ελλάδας.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η μία από τις δύο μονάδες παραγωγής να υπολειτουργεί και η εταιρεία να εμφανίζει ζημιά 8 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, 90 τόνοι υγρή τέφρα (είναι η τοξική) μεταφέρονται κάθε μήνα στη Γερμανία, αφού στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμη η κατάλληλη υποδομή για την επεξεργασία της.

Σχετικά με το ερώτημα «πού καταλήγουν οι υπόλοιποι 20 τόνοι;», πηγές της Περιφέρειας Αττικής έλεγαν χθες: «Οσα απόβλητα δεν πάνε για αποστείρωση, σε εγκαταστάσεις εκτός Αττικής, για να ακολουθήσει στη συνέχεια η ταφή τους, καταλήγουν σε παράνομες χωματερές και ρέματα – αφού πρώτα αναμειχθούν με άλλα απορρίμματα»!

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε στη Βουλή ο υπουργός Περιβάλλοντος Γιώργος Παπακωνσταντίνου (Οκτώβριος 2011), το 76% των νοσοκομειακών μονάδων δεν έχει περιβαλλοντική άδεια για τη διαχείριση στερεών αποβλήτων. Την ίδια ώρα το 93% δεν έχει άδεια διαχείρισης στερεών αποβλήτων, ενώ το 38% δεν διαθέτει εσωτερικό κανονισμό διαχείρισης γι’ αυτά τα απόβλητα.

«Νέα Νάπολι». Στο μεταξύ, ένα βήμα πριν από το «κραχ» βρίσκεται η διαχείριση των σκουπιδιών στην Αττική. Οπως επισημαίνει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο περιφερειάρχης Αττικής Γιάννης Σγουρός, «αν μέσα σε τρία χρόνια δεν έχουν ολοκληρωθεί τα έργα για τη διαχείριση των σκουπιδιών στην Αττική, ο ΧΥΤΑ της Φυλής θα έχει “φράξει” και η περιοχή θα γίνει η νέα Νάπολι…».

Επίσης, αν έως το 2015 δεν έχουν ολοκληρωθεί τα έργα, κινδυνεύουμε να χάσουμε 150 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ. Στο μεταξύ, στον ΧΥΤΑ Φυλής, ενώ θα έπρεπε να αξιοποιείται το 80% των απορριμμάτων που καταλήγουν εκεί – και να θάβεται το πολύ το 20% της ποσότητας -, σχεδόν όλα τα απορρίμματα καταλήγουν κάτω από το χώμα…

Ακόμη και τα υπολείμματα από το κομπόστ – θα έπρεπε να πωλούνται με κέρδος, αφού είναι εγγειοβελτιωτικό υλικό – καταλήγουν είτε να θάβονται είτε να πηγαίνουν στα πρανή της χωματερής. Στον χώρο λειτουργεί ένα εργοστάσιο παλαιάς τεχνολογίας που παράγει γύρω στους 500-700 τόνους κομπόστ την ημέρα.

Ο ΧΥΤΑ Φυλής θεωρείται σήμερα ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη. Εδώ καταλήγουν δύο εκατομμύρια τόνοι απορρίμματα ετησίως (5.000-6.000 τόνοι ημερησίως). Η ετήσια παραγωγή των αστικών στερεών αποβλήτων στην Αττική προσεγγίζει τους 2,2 εκατομμύρια τόνους. Από αυτούς, σύμφωνα με τα στοιχεία της Περιφέρειας, οι 200.000 τόνοι υφίστανται επεξεργασία μέσω των Κέντρων Ανακυκλώσιμων Υλικών και 200.000 τόνοι μέσω του υφιστάμενου Εργοστασίου Μηχανικής Ανακύκλωσης και Κομποστοποίησης, με συνέπεια μόνο ένα τμήμα του παραγόμενου όγκου των απορριμμάτων να υφίσταται επεξεργασία.

Το χρήμα. «Τα σκουπίδια είναι χρήμα», λένε όσοι ασχολούνται με τη διαχείριση των σκουπιδιών. Το κόστος από τη συνολική διαχείριση – συλλογή και μεταφορά – εκτιμάται σε 1 δισ. ευρώ. Ωστόσο την ώρα που η ενεργειακή αξιοποίηση των απορριμμάτων είναι στις πρώτες θέσεις της πολιτικής ατζέντας των κομμάτων, για την ενίσχυση των ελλειμματικών προϋπολογισμών των δήμων, ο σχετικός διαγωνισμός έχει «παγώσει» τρεις φορές λόγω έλλειψης απαρτίας από αυτούς που πρέπει να πάρουν τη σχετική απόφαση…

Οπως αναφέρουν πηγές από το ΥΠΕΚΑ, τρεις φορές απέτυχε να συνεδριάσει ο Ειδικός Διαβαθμικός Σύνδεσμος (συμμετέχουν 26 μέλη από την Περιφέρεια, 34 από εκπροσώπους των δήμων και πρόεδρος είναι ο περιφερειάρχης Αττικής). «Τώρα η υπόθεση πάει για μετά τις εκλογές. Αλλά αν έως τον Μάιο δεν ξεκαθαρίσει το θέμα, τα έργα δεν θα μπορέσουν να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το 2015 και η Φυλή θα έχει γεμίσει. Αυτό δεν το έχουν συνειδητοποιήσει πολλοί», λένε από την Περιφέρεια Αττικής.

Τα έργα. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 430 εκατ. ευρώ – το Δημόσιο θα συνεισφέρει με κοινοτικές ενισχύσεις σε 30% του κόστους – και ο ανάδοχος του έργου κατασκευής τεσσάρων εργοστασίων (σε Φυλή, Ανω Λιόσια, Κερατέα και Γραμματικό) σχεδιάζεται να αναλάβει για 20-25 χρόνια τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων.

Σε ό,τι αφορά το ερώτημα «γιατί τέσσερα και όχι λιγότερα εργοστάσια;», ο περιφερειάρχης Αττικής Γιάννης Σγουρός επισημαίνει χαρακτηριστικά: «Πιστεύει κανείς ότι θα πρέπει να συνεχίζεται εσαεί η μονομερής επιβάρυνση της Δυτικής Αττικής για τη διαχείριση του συνόλου των απορριμμάτων της Αττικής;». Και συμπληρώνει: «Τα εργοστάσια με βάση τον σχεδιασμό θα πρέπει να έχουν δυναμικότητα 1.350.000 τόνους ετησίως. Επομένως η μέγιστη ικανότητα επεξεργασίας είναι 540 τόνοι την ώρα, ενώ η συνήθης καθημερινή θα ανέρχεται γύρω στους 180-200 τόνους την ώρα και στα τέσσερα εργοστάσια. Τα επόμενα χρόνια όμως θα πρέπει θα κάνουμε υψηλού επιπέδου πρωταθλητισμό στην ανακύκλωση για να μη χρειαστεί να κατασκευάσουμε επιπρόσθετα εργοστάσια από τα τέσσερα».

Διεφθαρμένο σύστημα. «Οπως είναι γνωστό σε όλους, η χώρα μας μέχρι σήμερα θάβει τα σκουπίδια της κατά παράβαση της εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας», λέει στα «ΝΕΑ» ο Γιάννης Σγουρός. «Το απηρχαιωμένο και διεφθαρμένο αυτό σύστημα απειλεί το περιβάλλον και την υγεία των πολιτών. Παράλληλα, τεράστιοι πόροι που μπορεί να προκύψουν από τη διαχείριση των απορριμμάτων με σύγχρονο τρόπο χάνονται. Ιδιοτέλεια, τοπικισμοί και συμφέροντα δεν επέτρεψαν μέχρι σήμερα να σπάσει ο φαύλος κύκλος».

Την ίδια ώρα σε μεγάλο «βραχνά» εξελίσσεται για την Περιφέρεια Αττικής και το θέμα των απαλλοτριώσεων εκτάσεων γύρω από το κύτταρο της Φυλής. «Μέχρι στιγμής έχει εκδικαστεί ένα ποσό γύρω στα 50 εκατ. ευρώ για απαλλοτριώσεις. Αυτό το ποσό ποιος θα το πληρώσει;», αναρωτιέται ο Γιάννης Σγουρός. «Ο ΕΔΣΝΑ δεν έχει αυτή τη δυνατότητα. Χρωστάει 72,5 εκατ. ευρώ, ενώ για εφέτος υπάρχουν δεσμεύσεις βάσει συμβάσεων που έχουν συναφθεί και υποχρεωτικών δαπανών που ξεπερνούν τα 100 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, υπάρχουν έργα που πρέπει να γίνουν. Και χωρίς τις απαλλοτριώσεις δεν μπορούν να γίνουν τα εργοστάσια στη Φυλή».