Τα 5 κλειδιά ενός αβέβαιου πρώτου γύρου

Η αποχή

Το κόμμα των ψαράδων με πετονιά. Ετσι αποκαλούσαν κάποτε ειρωνικά στη Γαλλία όσους επιλέγουν την αποχή την ημέρα των εκλογών. Η δύναμη αυτού του «κόμματος» δύσκολα υπολογίζεται -συχνά αυτοί που σκοπεύουν να γυρίσουν την πλάτη στην εκλογική διαδικασία ντρέπονται να το ομολογήσουν στους δημοσκόπους. Παρ’ όλα αυτά, οι τελευταίοι εκτιμούν πως η αποχή αύριο μπορεί να φτάσει ακόμα και το 30% – έναντι μόλις 16,2% στον πρώτο γύρο το 2007. «Πηγαίνετε να ψηφίσετε», επαναλάμβανε με κάθε ευκαιρία το τελευταίο διάστημα ο Φρανσουά Ολάντ. Το σοσιαλιστικό στρατόπεδο έχει κινητοποιήσει, στα πρότυπα του Μπαράκ Ομπάμα στις αμερικανικές εκλογές του 2008, έναν πρωτοφανή σε αριθμό στρατό εθελοντών πόρτα – πόρτα με πρωταρχική αποστολή να πείσουν τους ψηφοφόρους της Αριστεράς να προσέλθουν αύριο στις κάλπες. Η Αριστερά φοβάται περισσότερο την αποχή, κι έχει σοβαρούς λόγους: οι πιο μεγάλοι σε ηλικία άνθρωποι τείνουν λιγότερο να απέχουν και περισσότερο να ψηφίζουν Δεξιά. Στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2002, στις 21 Απριλίου, το ποσοστό της αποχής είχε φτάσει το 28,4% – και κανείς στη Γαλλία δεν έχει ξεχάσει το σοκ της τότε πρόκρισης του ακροδεξιού Ζαν-Μαρί Λεπέν στον δεύτερο γύρο. Οι τύψεις για αυτή την πρόκριση, άλλωστε, μαζί και ο πλούτος της εκλογικής προσφοράς, ήταν που ώθησαν τους Γάλλους να συμμετάσχουν μαζικά στις προεδρικές του 2007.

Η πρωτιά

Ποιος θα αναδειχθεί νικητής του πρώτου γύρου; Οι δημοσκοπήσεις τελεσίδικη απάντηση δεν έδωσαν, έδειξαν απλώς, στο πέρασμα του χρόνου, τον Νικολά Σαρκοζί να ροκανίζει σιγά-σιγά το προβάδισμα του Φρανσουά Ολάντ, με τον πρώτο να κλέβει κατά κύριο λόγο ψήφους από το εκλογικό σώμα της Ακροδεξιάς, και τον δεύτερο να χάνει κατά κύριο λόγο ψήφους από τον υποψήφιο του Μετώπου της Αριστεράς, Ζαν-Λικ Μελανσόν∙ μέχρι που βγήκε ο Σαρκοζί λίγο μπροστά, για να ξαναμείνει στη συνέχεια λίγο πίσω -αν συνυπολογίσει κανείς και το περιθώριο του στατιστικού λάθους, οι δύο μεγάλοι μονομάχοι εμφανίζονται ουσιαστικά ισόπαλοι. Ο πρόεδρος-υποψήφιος έχει καταστήσει την πρώτη θέση στις αυριανές εκλογές απόλυτη προτεραιότητα: μια τέτοια συμβολική νίκη θα του επέτρεπε να γράψει μια «νέα ιστορία», διακηρύσσοντας πως τίποτα δεν έχει ακόμα κριθεί, παρότι καμία δημοσκόπηση δεν τον έχει μέχρι στιγμής εμφανίσει νικητή του δεύτερου γύρου. Στο στρατόπεδο του Φρανσουά Ολάντ, η πρωτιά στον πρώτο γύρο θα επισφράγιζε την προεκλογική στρατηγική που έχει ακολουθηθεί καταφέρνοντας βαρύ ψυχολογικό πλήγμα στον απερχόμενο. Και μια δεύτερη θέση όμως, δράμα δεν θα ήταν – αρκεί να μην υπάρχει μεγάλη διαφορά με τον Σαρκοζί. Δεύτερος είχε έρθει άλλωστε και ο Φρανσουά Μιτεράν στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών του 1981, πίσω από τον Ζισκάρ ντ’ Εστέν. Ολοι θυμούνται τη συνέχεια.

Η τρίτη θέση

Μια μονομαχία εντός της μονομαχίας. Αντιπαραθέτει την υποψήφια του ακροδεξιού Εθνικού Μετώπου, Μαρίν Λεπέν, και τον υποψήφιο του Μετώπου της Αριστεράς, Ζαν-Λικ Μελανσόν, με διακύβευμα την τρίτη θέση. Η θυγατέρα του Ζαν-Μαρί Λεπέν στήριξε αρχικά την προεκλογική της εκστρατεία σε ένα οικονομικό πρόγραμμα εναντίον του ευρώ και υπέρ του προστατευτισμού. Βλέποντας όμως τα ποσοστά της να πέφτουν και ευκαιρίας δοθείσης από τις δολοφονικές επιθέσεις του ισλαμιστή Μοαμέτ Μερά στην Τουλούζη, επανήλθε στα παραδοσιακά για το Εθνικό Μέτωπο θέματα της ασφάλειας και της μετανάστευσης. Ο πρώην τροτσκιστής και πρώην σοσιαλιστής Μελανσόν, από την άλλη πλευρά, έκανε ένα εντυπωσιακό σπριντ στις δημοσκοπήσεις έπειτα από εκείνη τη μέρα του Μαρτίου που αναπαράστησε την κατάληψη της Βαστίλλης συνοδεία δεκάδων χιλιάδων οπαδών του. Καλεί τους πολίτες να εξεγερθούν εναντίον της χρηματοπιστωτικής τυραννίας και έχει δανειστεί για τον εαυτό του τον τίτλο ενός βιβλίου του Ουίλιαμ Φόκνερ: «Η Βουή και η Μανία». Οι δημοσκοπήσεις τον εμφάνισαν κάποια στιγμή τρίτο, κατόπιν υποχώρησε στο 13%-15% έναντι 14%-17% της Λεπέν. Σημείωση: οι δυο τους αλληλομισούνται, μοιράζονται όμως και ένα κοινό μίσος για το κατεστημένο. Από τα ποσοστά που θα λάβουν, συναινούν οι αναλυτές, θα κριθεί το όνομα του νικητή στον δεύτερο γύρο.

Το συνολικό ποσοστό της Αριστεράς

Είναι κι αυτό μια από τις παραμέτρους που θα λάβουν υπόψη οι αναλυτές προκειμένου να ξεκινήσουν, από αύριο βράδυ κιόλας, τις αναλύσεις για τον δεύτερο εκλογικό γύρο, στις 6 Μαΐου. Προσθέτοντας τα ποσοστά που λαμβάνουν στις δημοσκοπήσεις ο Σοσιαλιστής Φρανσουά Ολάντ (27%-29%), ο υποψήφιος του Μετώπου της Αριστεράς Ζαν-Λικ Μελανσόν (13%-15%), η υποψήφια της Ευρώπης-Οικολογίας Εβά Ζολί (2%), ο υποψήφιος του Νέου Αντικαπιταλιστικού Κόμματος Φιλίπ Πουτού (1%) και η υποψήφια της Εργατικής Μάχης Ναταλί Αρτό (0,5%), φτάνουμε σε ένα ποσοστό έως και 52%: θεωρείται πολύ ευοίωνο για τον πρώτο γύρο. Παράλληλα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως ένα 85% των ψηφοφόρων του Μελανσόν θα ψηφίσει Ολάντ στις 6 Μαΐου. Προκειμένου να πάρει εντούτοις με το μέρος του την επονομαζόμενη Αριστερά της Αριστεράς, ο Σοσιαλιστής υποψήφιος θα πρέπει να δώσει (ή να υποσχεθεί) ανταλλάγματα, κι αυτά με τη σειρά τους κινδυνεύουν να αποξενώσουν τους κεντρώους ψηφοφόρους. Η μάχη για την γαλλική προεδρία υπόσχεται να γίνει τις επόμενες δύο εβδομάδες ακόμα πιο συναρπαστική.

Ο πέμπτος άνθρωπος

«Κολλημένος στο Κέντρο και τραγικά βαρετός». Ετσι χαρακτήριζε τις προάλλες η «Guardian» τον Φρανσουά Μπαϊρού. Ο κεντρώος υποψήφιος έρχεται σταθερά πέμπτος στις δημοσκοπήσεις, με ποσοστό 10-11%, αυτό όμως δεν τον εμποδίζει να υποδύεται τον «τρίτο άνθρωπο», αυτόν που μπορεί να κρίνει τελικά τις εκλογές. Ο Νικολά Σαρκοζί τον φλερτάρει ολοένα και πιο έντονα, αφήνει μάλιστα να εννοηθεί ότι μπορεί να τον διορίσει πρωθυπουργό του: για να επανεκλεγεί, δεν του αρκεί μόνο η ακροδεξιά, χρειάζεται και το κέντρο. «Ο Φρανσουά θα αφήσει αναμφίβολα τους οπαδούς του να ψηφίσουν κατά συνείδηση στον δεύτερο γύρο. Αλλά ο ίδιος θα ψηφίσει Σαρκό», δήλωσε off the record σε δημοσιογράφους στενή συνεργάτιδα του Μπαϊρού.