Ωρα ανακατατάξεων στις τράπεζες

Ντόμινο ανακατατάξεων στον τραπεζικό χάρτη όχι μόνο της Ελλάδας αλλά της ευρύτερης περιοχής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης φέρνει η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών.

Τα νέα δεδομένα που φέρνουν το PSI αλλά και η έκθεση της BlackRock έχουν τη δυναμική να ανατρέψουν τις ισορροπίες, προκαλώντας «γάμους», είτε εθελοντικούς είτε κάτω από πίεση, αλλά και αναγκάζοντας τις τράπεζες να πουλήσουν τα «ασημικά» τους προκειμένου να αποκτήσουν την απαραίτητη ρευστότητα.

Η αντίστροφη μέτρηση έχει ήδη ξεκινήσει καθώς έως την Παρασκευή (20 Απριλίου) οι τράπεζες θα πρέπει να ανακοινώσουν τα ετήσια αποτελέσματα του 2011, στα οποία περιλαμβάνονται οι ζημιές από το κούρεμα των ομολόγων. Την προηγούμενη ημέρα αναμένεται να συνεδριάσει το Υπουργικό Συμβούλιο προκειμένου να εγκρίνει την υπουργική απόφαση με την οποία θα καθορίζονται οι όροι της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών. Παράλληλα, εντός των ερχόμενων εβδομάδων θα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα της έκθεσης της BlackRock, συμπληρώνοντας έτσι το παζλ της εικόνας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Η διαδικασία της ανακεφαλαιοποίησης ανοίγει τον δρόμο για νέα σχήματα στο τραπεζικό τοπίο είτε μέσω συγχωνεύσεων είτε μέσω εξαγορών. Στη διαδικασία αυτή επιχειρούν να πάρουν μέρος ρωσικά κεφάλαια. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ρώσος ολιγάρχης Ντμίτρι Ριμπολόβλεφ βρέθηκε ουκ ολίγες φορές στην Ελλάδα τις τελευταίες εβδομάδες για να βολιδοσκοπήσει την εγχώρια αγορά, έχοντας συναντήσεις με τους επικεφαλής δύο μεγάλων ελληνικών τραπεζών. Παράλληλα, οι συζητήσεις φουντώνουν και μεταξύ των εγχώριων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, καθώς ένας ενδεχόμενος γάμος μπορεί να λύσει τον γόρδιο δεσμό των χαμηλών κεφαλαιοποιήσεων και την ανάγκη εξεύρεσης τεράστιων ποσών για την ανάκαμψη των οικονομικών στοιχείων των τραπεζών.

Μετά το «διαζύγιο» ανάμεσα στην Alpha Bank και στη Eurobank το πεδίο είναι εκ νέου ανοικτό και πολλοί κάνουν λόγο για ενδεχόμενες εξελίξεις ακόμη και μέσα στο καλοκαίρι, καθώς θα «τρέχουν» οι αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου. Μάλιστα, οι ίδιες οι αυξήσεις αυτές αποτελούν «διαβατήριο» για την είσοδο επενδυτών, καθώς θα πραγματοποιηθούν – όπως όλα δείχνουν – σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές.

Ενα άλλο σενάριο κάνει λόγο για αναγκαστικές συγχωνεύσεις υπό την πίεση της τρόικας, η οποία θέλει μείωση του αριθμού των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και των εργαζομένων τους.

Παράλληλα, μεγάλο στοίχημα για τις διοικήσεις των ελληνικών τραπεζών είναι το πώς θα χειριστούν τις θυγατρικές τους στα Βαλκάνια, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Πρόκειται για το μεγαλύτερο «ασημικό» τους, το βασικό περιουσιακό στοιχείο που τους έχει απομείνει από την περίοδο 2003-2008, όταν έκαναν μαζική «έφοδο» στην περιοχή. Μια σειρά από εγχώρια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν πλέον ουσιαστικό, αν όχι κυρίαρχο, ρόλο σε κάποιες από αυτές τις χώρες. Η Εθνική, η Alpha Bank, η Eurobank και η Πειραιώς αθροιστικά έχουν καθοριστική παρουσία στις τραπεζικές αγορές της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Αλβανίας, της Σερβίας και των Σκοπίων, ενώ ειδικά για την Τουρκία η Finansbank είναι η πιο ισχυρή θυγατρική της Εθνικής Τράπεζας.

Προκειμένου να αποκτήσουν ηγετική παρουσία στα Βαλκάνια οι ελληνικές τράπεζες τότε είχαν ανταγωνιστεί με ιταλικά και αυστριακά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τα οποία σήμερα βρίσκονται σε πολύ καλύτερη κατάσταση από τα ελληνικά. Ετσι, οι κεντροευρωπαϊκές τράπεζες είναι έτοιμες να «πάρουν εκδίκηση» για τις απώλειες που υπέστησαν στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας εξαγοράζοντας (ιδανικά σε χαμηλή τιμή) τις ελληνικές κτήσεις στην περιοχή. Στον αντίποδα, αρκετοί είναι οι αναλυτές που φρονούν ότι τα Βαλκάνια θα μπορέσουν να αποτελέσουν την «ατμομηχανή» της ανάπτυξης για τα εγχώρια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Και αυτό γιατί προβλέπουν ότι οι οικονομίες των γειτονικών χωρών θα ανακάμψουν γρηγορότερα από την ελληνική. Με αυτά τα δεδομένα οι διοικήσεις των ελληνικών τραπεζών έχουν κάθε λόγο να κρατήσουν τον έλεγχο στην περιοχή και δίνουν σφοδρή μάχη προκειμένου να μην αναγκαστούν να αποχωριστούν κάποιες από τις βασικές τους δραστηριότητες.

«Αν βρεθεί όμως κάποια καλή προσφορά, ώστε να μπορούμε να βελτιώσουμε τα μεγέθη μας, δεν θα πούμε όχι», αναφέρει χαρακτηριστικά υψηλόβαθμος τραπεζίτης επιβεβαιώνοντας ότι υπό τις κατάλληλες συνθήκες οι τράπεζες είναι διατεθειμένες να προχωρήσουν σε πώληση ή στρατηγική συμφωνία για κάποιες από τις κτήσεις τους.