Η βαριά βιομηχανία της ελληνικής υπαίθρου

Οι περισσότεροι Ελληνες βάζουν σχεδόν καθημερινά στο τραπέζι τους το ελαιόλαδο. Το χρησιμοποιούν κατά βάση σε όλα τα φαγητά τους, με εξαίρεση συνήθως τα γλυκά και το κολατσιό τους. Το προτιμούν καθώς αναγνωρίζουν πως, πέρα από γευστικό, είναι και υγιεινό. Γι’ αυτό και φροντίζουν να αναζητούν το έξτρα παρθένο ή το παρθένο ελαιόλαδο, τυποποιημένο ή και χύμα…

Μάλιστα σύμφωνα με τους παγκόσμιους στατιστικούς δείκτες ο κάθε Ελληνας, κατά μέσο όρο, καταναλώνει 18 κιλά ελαιολάδου ετησίως, την ώρα που οι Ιταλοί και οι Ισπανοί φτάνουν μόνο τα 10-12 κιλά, ενώ οι Ρώσοι μετά βίας τα 200 γραμμάρια και οι Κινέζοι μόλις τα 20 γραμμάρια ο καθένας τους κάθε χρόνο!

Τα παραπάνω στοιχεία δείχνουν ότι ενώ οι μεσογειακές χώρες αναγνωρίζουν τη διατροφική αξία του ελαιολάδου, μεγάλες αγορές παγκοσμίως ίσα που έχουν… δοκιμάσει. Αυτό ακριβώς σημαίνει ότι υπάρχουν πολύ μεγάλα περιθώρια βελτίωσης των ελληνικών εξαγωγών σε νέες και δυναμικές αγορές. Οι εξαγωγικές προοπτικές, πάντως, μπορούν να γίνουν ακόμα καλύτερες ακριβώς χάρη στη δυναμική τού ελληνικού ελαιολάδου, συμφωνούν οι άνθρωποι του ελαιοκομικού χώρου. «Από τους 10.000 τόνους τυποποιημένου επώνυμου προϊόντος που εξήχθη το 2005, σήμερα φθάσαμε τους 25.000 τόνους, αύξηση 150%. Πέραν αυτού, πιο σημαντικό είναι ότι το ελληνικό ελαιόλαδο δεν διακινείται πλέον μόνο από τα παραδοσιακά καταστήματα της ομογένειας αλλά ήδη διατίθεται σε πολλές αλυσίδες και μοντέρνα δίκτυα διανομών. Η προσπάθεια αυτή θα συνεχιστεί αμείωτα από πλευράς μας, με στόχο την επόμενη πενταετία να διπλασιάσουμε τις ποσότητες του επώνυμου ελαιολάδου που εξάγεται…» λέει ο πρόεδρος του ΣΕΒΙΤΕΛ Γρηγόρης Αντωνιάδης.

Πρόσφατη έρευνα που διενήργησε η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ελαιολάδου και Ελιάς (σε 330 νοικοκυριά σε Αθήνα – Θεσσαλονίκη) επιβεβαιώνει την παραδοσιακά υψηλή θέση – σταθερή αξία του ελαιολάδου στις ελληνικές διατροφικές συνήθειες. Πέρα όμως από τα ποσοτικά αυτά στάνταρ, και γευστικά το ελληνικό παρθένο ελαιόλαδο είναι φημισμένο για τα ποιοτικά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του. Η υπεροχή του αυτή, έναντι των άλλων ανταγωνιστικών μεσογειακών, έγκειται στο κλίμα, το έδαφος και την ποικιλία της ελιάς, παράγοντες που ευνοούν την παραγωγή εξαιρετικών παρθένων ελαιολάδων, όπως εξηγούν οι ειδικοί. «Στην Ελλάδα υπάρχει ό,τι ακριβώς χρειάζεται η ελιά όσον αφορά το τοπίο (πολλοί λόφοι που κοιτάζουν σε πεδιάδα ή είναι κοντά στη θάλασσα, μεγάλη ακτογραμμή, λίγες επίπεδες περιοχές), τα εδάφη (λίγα εύφορα, πολλά ασβεστολιθικά) και το κλίμα (μεγάλη ηλιοφάνεια, παρατεταμένα καλοκαίρια, χειμώνες με θερμοκρασίες συνήθως όχι κάτω από -4°C, ετήσια βροχόπτωση 450-650 mm). Γι’ αυτό και στη χώρα μας παράγονται υψηλής ποιότητας παρθένα ελαιόλαδα: η κυρίαρχη, π.χ., ελληνική ποικιλία, η κορωνέικη, ξεχωρίζει για τα ευχάριστα στην όσφρηση και τη γεύση χαρακτηριστικά της που της προσδίδουν έντονη φρεσκάδα και θαυμάσια αρμονία μεταξύ πικάντικου και πικρού. Δεν πρέπει, βέβαια, να υποτιμώνται και τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά άλλων ελληνικών ποικιλιών, όπως αθηνολιά, μανάκι ή κολοβή…» λέει η Εφη Χριστοπούλου, χημικός εμπειρογνώμονας στην ΕΕ, με υπηρεσία 35 ετών στις χημικές αναλύσεις του ελαιολάδου.

Το ζητούμενο, θεωρεί, είναι το κατά πόσον όλοι οι εμπλεκόμενοι στα διάφορα στάδια της παραγωγής, τυποποίησης και διακίνησης του ελαιολάδου τηρούν τις ορθές πρακτικές ώστε το προϊόν τους να διατηρεί πλήρως μέχρι και την ημερομηνία λήξης του τις ευεργετικές ιδιότητές του. «Εκτός του ότι κατά τη διάρκεια ζωής του υπόκειται σε πολλές μεταβολές που οδηγούν στην υποβάθμιση της ποιότητάς του, το παρθένο ελαιόλαδο γίνεται και αντικείμενο νοθείας, με σκοπό το εύκολο κέρδος. Η νοθεία του αυτή, ειδικότερα, τελείται με την προσθήκη είτε ραφιναρισμένου ελαιολάδου είτε πυρηνέλαιου είτε άλλων φυτικών ελαίων (ηλιέλαιο, σογιέλαιο, αραβοσιτέλαιο, βαμβακέλαιο, φουντουκέλαιο, σησαμέλαιο κ.λπ.)» διευκρινίζει.

«Το τυποποιημένο επώνυμο ελαιόλαδο, αυτό που ο καταναλωτής βρίσκει σε μεγάλη ποικιλία και εύρος τιμών στα ράφια, είναι το μόνο που τον διασφαλίζει έναντι των ποιοτικά υποβαθμισμένων ή και νοθευμένων ελαιολάδων» λέει ο Γρηγόρης Αντωνιάδης, πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τυποποίησης Ελαιολάδου (ΣΕΒΙΤΕΛ) που εκπροσωπεί πάνω από το 90% του τυποποιημένου ελαιολάδου που πωλείται εγχώρια, καθώς και το 80% των εξαγωγών. «Οι συνεχείς έλεγχοι από την Πολιτεία και η διασφάλιση της φήμης της μάρκας για την οποία έχουν επενδυθεί πολλά εκατομμύρια από τους τυποποιητές είναι οι ικανές και αναγκαίες δικλίδες διασφάλισης της ποιότητας για τον καταναλωτή. Καμία σοβαρή εταιρεία δεν θα έβαζε σε κίνδυνο το όνομά της προσφέροντας προϊόν που δεν θα τηρούσε στο ακέραιο τις εξαιρετικά αυστηρές προδιαγραφές ποιότητάς του» υποστηρίζει.