Σχεδίασε έναν θρύλο

H θρυλική Porsche 911, ένα από τα πιο επιτυχημένα μοντέλα όλων των εποχών, έχασε προχθές τον «πατέρα» της. Ο Φέρντιναντ Αλεξάντερ Πόρσε πέθανε σε ηλικία 76 ετών αφήνοντας παρακαταθήκη το σύμβολο των σπορ αυτοκινήτων, ένα μοντέλο το οποίο διατηρήθηκε στον πυρήνα του αναλλοίωτο για πενήντα χρόνια και εξακολουθεί να κυκλοφορεί με αμείωτη επιτυχία η… έβδομη γενιά του. Ο γιος τού Φέρι Πόρσε, ιδρυτή της γερμανικής μάρκας με το υψηλό κύρος και τις αναρίθμητες επιτυχίες στα μηχανοκίνητα σπορ, γεννήθηκε το 1935 στη Στουτγάρδη, μετακόμισε το 1943 στην Αυστρία μαζί με την οικογένειά του και επέστρεψε το 1950 στη γενέτειρα πόλη του για να ξεκινήσει, λίγο αργότερα, τις σπουδές του ως σχεδιαστής στο Πολυτεχνείο της κοντινής πόλης Ουλμ. Ο μικρός Μπούτσι, όπως ονομάζεται χαϊδευτικά από τους φίλους του, ανακατεύεται από την παιδική του ηλικία στα πόδια του πατέρα του και του θρυλικού παππού του Φέρντιναντ Πόρσε, ο οποίος εξέλιξε τον Σκαραβαίο για λογαριασμό του Τρίτου Ράιχ. Το κέντρο εξέλιξης και σχεδιασμού στο Τσουφενχάουζεν αποτελεί για αυτόν έναν ονειρεμένο παιδότοπο.

Ο πατέρας του Φέρι Πόρσε εντάσσεται στο κλαμπ των αυτοκινητοκατασκευαστών με… μαγιά την Porsche 956, ο Φέρντιναντ Αλεξάντερ αναλαμβάνει από το 1958 το τμήμα σχεδιασμού και λίγο αργότερα δραστηριοποιείται στην οικογενειακή επιχείρηση και ο πρώτος του εξάδελφος Φέρντιναντ Πιχ (ο σημερινός πανίσχυρος πρόεδρος του ομίλου Volkswagen). Το 1962 παρουσιάζεται η Porsche 901 προκαλώντας πάταγο σε παγκόσμιο επίπεδο και οι πωλήσεις της ξεκινούν το 1963, αφού μετονομάζεται σε 911, επειδή κατείχε η Peugeot τα δικαιώματα του ονόματος 901. Σχεδιαστής του μοντέλου που έμελλε να γράψει ιστορία με το κλασικό σχήμα του, τον αερόψυκτο κινητήρα και την πίσω κίνηση, είναι ο Φ.Α. Πόρσε, ενώ υπεύθυνος για το μοτέρ της υπογράφει ο Πιχ. Το γερμανικό κουπέ 2+2 θέσεων με τους χαρακτηριστικούς στρογγυλούς προβολείς κρατά ουσιαστικά μόνο του επί δεκαετίες την Porsche στη ζωή και το συνοδεύει η φήμη ότι ακόμη και σήμερα παραμένουν ετοιμοπόλεμα όλα τα μοντέλα τα οποία εγκατέλειψαν στο εργοστάσιο του Τσουφενχάουζεν, με εξαίρεση όσα καταστράφηκαν σε τροχαία δυστυχήματα! Η τοποθέτηση της κλειδαριάς της μίζας αριστερά και όχι δεξιά από το τιμόνι, η κυριαρχία του τεράστιου στροφόμετρου απέναντι στο σαφώς μικρότερων διαστάσεων ταχύμετρο γίνονται σήμα κατατεθέν για το διασημότερο μοντέλο της Porsche και οφείλονται στην ιδιοφυΐα του Φέρντιναντ Αλεξάντερ Πόρσε. Τη χαρακτηριστική καμπούρα του πίσω τμήματος της 911 τη χρωστάμε πάντως στην επιμονή του πατέρα Φέρι, αφού ο γιος Μπούτσι δεν ήταν ιδιαίτερα ενθουσιασμένος με αυτή τη σχεδιαστική άποψη!

Ο εμπνευσμένος σχεδιαστής δηλώνει φανατικός λάτρης του λειτουργικού ντιζάιν, το οποίο εξυπηρετεί τις ανάγκες τού καταναλωτή και δεν αποπροσανατολίζει από την ουσία του προϊόντος• ένας κανόνας τον οποίο τηρεί απαρέγκλιτα σε όλη του τη ζωή και συμπυκνώνεται στο αγαπημένο του σλόγκαν «Το καλό ντιζάιν οφείλει να είναι έντιμο». Δεν θυσιάζει πάντως το συναίσθημα, κάποια στιγμή παρομοιάζει μάλιστα την 911 με το σώμα μιας γυναίκας το οποίο μπορείς να αγγίξεις.

Το 1972 παραιτείται ο Φέρντιναντ Αλεξάντερ – μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας Πόρσε – από κάθε εκτελεστική αρμοδιότητα και εγκαινιάζει στη Στουτγάρδη ένα στούντιο σχεδιασμού στο οποίο δημιουργεί ανδρικά αξεσουάρ, όπως ρολόγια, γυαλιά ηλίου και πένες, αλλά και εντελώς διαφορετικά προϊόντα (π.χ. βαγόνια του τραμ) με σήμα κατατεθέν το Porsche Design.

Η φιλοσοφία του για το ντιζάιν χαρακτηρίζει και την ίδια του τη ζωή. Απεχθανόταν τις κοσμικότητες, λάτρευε τις ταινίες γουέστερν και του άρεσε να επισκέπτεται παλιά κάστρα και παλάτια μαζί με τη γυναίκα του, την οποία γνώρισε στην τρυφερή ηλικία των 15 ετών και την παντρεύτηκε επτά χρόνια αργότερα. Από τον γάμο προέκυψαν τρεις γιοι, ο μεγαλύτερος από τους οποίους – ο Φέρντιναντ Ολιβερ – τον διαδέχθηκε το 2005 στο εποπτικό συμβούλιο της Porsche, όπου ο εκλιπών κατείχε τον τίτλο του επίτιμου προέδρου έως το τέλος της ζωής του. Η κηδεία του θα γίνει σε στενό οικογενειακό κύκλο και αργότερα προβλέπεται μια επίσημη τελετή στη Στουτγάρδη. Ισως ο καλύτερος επικήδειος να είναι τα λόγια του πρώην διευθύνοντος συμβούλου της Porsche Βέντελιν Βίντεκινγκ σε ανύποπτο χρόνο: «Ο Φέρντιναντ Αλεξάντερ Πόρσε σχεδίασε οτιδήποτε είναι σημαντικό για έναν άνδρα».