ΙΟΒΕ: σήμα κινδύνου για τις υψηλές τιμές

Οι μισθοί στην Ελλάδα έχουν μειωθεί δραστικά, η οικονομία βουλιάζει για πέμπτο συνεχόμενο έτος στην ύφεση αλλά οι τιμές των περισσότερων καταναλωτικών αγαθών αντιστέκονται στα υψηλά – προ της κρίσης επίπεδα – και αποτελούν νάρκη για την ελληνική οικονομία.

Το παράδοξο αυτό φαινόμενο προκαλεί μεγάλη ανησυχία όχι μόνο στους καταναλωτές, το εισόδημα των οποίων έχει συρρικνωθεί δραματικά από τις μειώσεις σε μισθούς, συντάξεις και αυξήσεις φόρων, αλλά και στο Ινστιτούτο Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), ενώ ανάλογες επισημάνσεις έκανε πρόσφατα και η τρόικα.

Χθες κατά την παρουσίαση της τριμηνιαίας έκθεσης του ΙΟΒΕ για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, ο γενικός διευθυντής του Ινστιτούτου καθηγητής Γιάννης Στουρνάρας διατύπωσε την άποψη πως οι αντοχές που δείχνουν οι τιμές οφείλονται στο γεγονός ότι δεν υπάρχει επαρκές ανταγωνιστικό πλαίσιο στην ελληνική αγορά, η οποία εξακολουθεί να μην έχει απελευθερωθεί πλήρως και σε όλα τα επίπεδά της.

Ο κ. Στουρνάρας ανέφερε στα «ΝΕΑ» το παράδειγμα της Ιρλανδίας, όπου τα τελευταία χρόνια οι τιμές έχουν πέσει κατά 4%. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος έλλειψης ανταγωνισμού στην ελληνική αγορά προτείνει «να αφαιρεθούν όλα τα εμπόδια στην είσοδο νέων παικτών σε όλες τις αγορές, τα επαγγέλματα, τις υπηρεσίες και την εφοδιαστική αλυσίδα».

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, φέτος η ελληνική οικονομία θα καταγράψει ύφεση 5%, ενώ για το 2013 προβλέπεται υπό ορισμένες προϋποθέσεις να εμφανιστούν σημεία ανάκαμψης. Για να μπορέσει όμως η οικονομία να σηκώσει κεφάλι πρέπει να «απελευθερωθεί» το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων για να ανοίξει και ο δρόμος της απορρόφησης των 14 δισ. ευρώ των διαθέσιμων κοινοτικών πόρων. Η διάθεση των πόρων αυτών πρέπει να είναι στοχευμένη σε επιλεγμένα έργα, τα οποία είναι σε θέση να ενισχύσουν τους όρους και τις συνθήκες ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Ετσι θα παταχθεί και η ανεργία, η οποία με 21% είναι η δεύτερη μεγαλύτερη της ευρωζώνης.

Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, οι αργοί ρυθμοί δεν χαρακτηρίζουν μόνο την πορεία των μεταρρυθμίσεων που έχει ανάγκη η χώρα αλλά και την πορεία των αποκρατικοποιήσεων. Για τον λόγο αυτό το ΙΟΒΕ προτείνει ένα σχέδιο το οποίο μπορεί να φέρει άμεσα σημαντικά κεφάλαια, τα οποία θα διατεθούν εξ ολοκλήρου για την αποπληρωμή του δημόσιου χρέους της χώρας. Το σχέδιο αυτό προβλέπει τη μεταβίβαση της προς πώληση δημόσιας περιουσίας σε έναν, κατά προτίμηση χρηματοπιστωτικό φορέα, της Ευρωπαϊκής Ενωσης – π.χ. την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων – ο οποίος σε συνεργασία με το ελληνικό Ταμείο Αποκρατικοποιήσεων θα προχωρήσει στις ιδιωτικοποιήσεις, μετοχοποιήσεις και παραχωρήσεις που προβλέπονται από το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων. Προηγουμένως θα έχει γίνει εκτίμηση από ανεξάρτητους ξένους οίκους του συνόλου της προς ιδιωτικοποίηση ακίνητης και κινητής δημόσιας περιουσίας και το αντίτιμο θα δοθεί εξ ολοκλήρου στο ελληνικό Δημόσιο.

ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ. Το ΙΟΒΕ δεν έκρυψε πάντως και τις ανησυχίες του για την επίτευξη των στόχων που προβλέπουν τα μέτρα του δεύτερου Μνημονίου, εκτιμώντας ως εμπόδια τόσο τη συνεχιζόμενη ύφεση της ελληνικής οικονομίας όσο και την επιδείνωση του διεθνούς οικονομικού κλίματος (π.χ., πτώση των ρυθμών ανάπτυξης της Κίνας). Επιπλέον ανησυχία προκαλεί και το ενδεχόμενο το αποτέλεσμα των επικείμενων εκλογών να δυσκολέψει τον σχηματισμό βιώσιμου κυβερνητικού σχήματος.

Για να αποκτήσει δυναμική ανάπτυξης η ελληνική οικονομία, το ΙΟΒΕ προτείνει μεταξύ των άλλων, εκτός από την απελευθέρωση όλων των αγορών (επαγγέλματα, προϊόντα, υπηρεσίες, εργασία,) και την άρση της πληθώρας των εμποδίων στις ιδιωτικές επενδύσεις και την επιχειρηματική δραστηριότητα.

ΑΝΟΙΓΜΑ ΑΓΟΡΩΝ. Το ΙΟΒΕ εκτιμά το μακροπρόθεσμο όφελος από το άνοιγμα όλων των αγορών και την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις και την επιχειρηματικότητα στο 17% του ΑΕΠ. Σημειώνεται ότι από τα 250 εμπόδια στις επενδύσεις και την επιχειρηματικότητα που έχει εντοπίσει ο ΣΕΒ, λιγότερο από το 10% έχει αντιμετωπιστεί. Το πρόγραμμα των ιδιωτικοποιήσεων μπορεί να γίνει αναπτυξιακός μοχλός κυρίως μέσω της προσέλκυσης άμεσων ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα. Αναμένεται ότι η αξιοποίηση του Ελληνικού (περιοχή πρώην αεροδρομίου Αθήνας) θα προσθέσει 0,3% του ΑΕΠ στους ρυθμούς ανάπτυξης της χώρας, για κάθε έτος της διάρκειας κατασκευών.