Ο παράδεισος και η χωματερή του Σαρωνικού

Μόλις δυο-τρία μίλια από τις ακτές της Αττικής, τα νερά του Σαρωνικού κρύβουν καλά, χρόνια τώρα, τα «μυστικά» τους. Από τη μια πλευρά του, στο νοτιοανατολικό άκρο του Λεκανοπεδίου, σε μικρά βάθη, διάσπαρτα ναυάγια πλοίων, έως και βυθισμένα αεροσκάφη, έχουν μετατραπεί σε ιδανικό πεδίο υποβρύχιων εξορμήσεων για τους λάτρεις των καταδύσεων. Από την άλλη, ωστόσο, στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του Πειραιά, σαπισμένα κρουαζιερόπλοια, δεξαμενόπλοια ώς κι αντιτορπιλικά, παραμένουν ξεχασμένα για δεκαετίες ολόκληρες. Ακουμπούν στον βυθό ή ξεχωρίζουν ημιβυθισμένα.

Πόλος έλξης. Χειμώνα-καλοκαίρι δεν χάνουν ευκαιρία να τα επισκεφθούν. Μία και μόνο κατεβασιά σ’ ένα από τα δεκάδες κουφάρια πλοίων αρκεί, λένε οι φίλοι του βυθού, για να «κολλήσει» κανείς μια και καλή με το ξεχωριστό αυτό υποθαλάσσιο σκηνικό, με τη γοητεία τού μέχρι πρότινος ανεξερεύνητου. «Τα ναυάγια πλοίων συνιστούν πόλο έλξης γιατί στην ουσία είναι κάτι το ασυνήθιστο. Πέρα από το όμορφο περιβάλλον που συναντάς εκεί κάτω, πέρα από την απέραντη ησυχία και την αίσθηση ελευθερίας που νιώθεις μέσα στο νερό, αντικρίζοντάς τα χορταίνει και το μάτι σου! Μιλάμε για εντελώς διαφορετικές παραστάσεις, ουσιαστικά για έναν άλλον κόσμο, πολύ πιο εντυπωσιακό από τον έξω, τον πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Με μια κουβέντα, για όποιον καταδυθεί σ’ ένα ναυάγιο, η βουτιά αυτή είναι ακριβώς ό,τι πρέπει για να ξεφύγει, έστω και λίγο, από την καθημερινότητα», λέει στα «ΝΕΑ» ο δύτης Κώστας Θωκταρίδης, υπεύθυνος λειτουργίας, από το 2008, καταδυτικού κέντρου, στο Λαύριο.

Ο ίδιος εκπαιδεύει αλλά και συνοδεύει δύτες σε 55 σημεία καταδύσεων στην Αττική, ανάμεσά τους και σε επιλεγμένα ναυάγια.

«Ειδικά για όποιον έχει μελετήσει κιόλας, έστω ελάχιστα, τον εκάστοτε καταδυτικό προορισμό που επισκέπτεται κι έχει επίγνωση της ιστορίας του πλοίου που έχει βυθισμένο μπροστά του, το ταξίδι του αυτό στον χρόνο γίνεται ακόμα πιο συναρπαστικό. Συχνά, μάλιστα, θα διαπιστώσει ότι τα κατά τόπους ναυάγια έχουν μεταμορφωθεί σε υφάλους, έχουν προσαρμοστεί δηλαδή και αυτά στο συγκεκριμένο οικοσύστημα. Δένουν, έτσι, άριστα μαζί του, δημιουργούν ένα μοναδικό σκηνικό, με φανταστικές αποχρώσεις και εικόνες. Εκεί κάτω πια δεν είναι απλώς ένα παροπλισμένο καράβι που κατέληξε στον βυθό, αλλά ένα ναυάγιο-ζωντανός ύφαλος, με ψάρια κι άλλους θαλάσσιους οργανισμούς τριγύρω του», περιγράφει.

Καταδυτικός τουρισμός. Εδώ και λίγα χρόνια, τα αθηναϊκά ναυάγια έχουν αρχίσει να αξιοποιούνται πλέον και τουριστικά, επισημαίνει ο κ. Θωκταρίδης. «Ελληνες και ειδικά ξένοι δύτες που επισκέπτονται τη χώρα μας ζητούν να καταδυθούν σ’ αυτά. Τα ναυάγια αυτά – κι όχι τα ψάρια μας – είναι η υποθαλάσσια τουριστική υπεροχή μας, συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές χώρες καταδυτικούς προορισμούς. Φανταστείτε ότι στη Μάλτα βυθίζουν σκόπιμα πλοία τους μόνο και μόνο για να τα χρησιμοποιήσουν ως καταδυτικούς προορισμούς και να προσελκύσουν τουρίστες. Εδώ στην Ελλάδα, πάντως, ακόμα δεν έχουμε εκμεταλλευτεί στο έπακρο αυτή την τουριστική δυναμική των ναυαγίων. Μόνο τώρα τελευταία, από το 2006 και μετά που νομιμοποιήθηκαν οι καταδύσεις και η ελληνική νομοθεσία εναρμονίστηκε με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, κάτι άρχισε να κινείται. Ο καταδυτικός κλάδος ανεβαίνει σιγά-σιγά χάρη στο μεράκι των ιδιωτών, που αντιλαμβάνονται ακριβώς την τουριστική αξία αυτών των ναυαγίων. Ειδικά τώρα, εν μέσω κρίσης, μπορούμε να πιαστούμε και από τα ναυάγια αυτά…», υποστηρίζει.

Τα απαραίτητα. Στην πράξη, ο ενδιαφερόμενος να εκπαιδευτεί στη ναυαγιοκατάδυση, σε μέσο βάθος 10-30 μέτρων με χρήση αναπνευστικής συσκευής, δεν έχει παρά να απευθυνθεί σ’ ένα από τα 35 καταδυτικά κέντρα που λειτουργούν στην Αττική ή και στα αντίστοιχα πανελλαδικά. «Η πλειονότητα όσων προσέρχονται για τον σκοπό αυτό είναι ηλικίας 30-40 ετών, το 30% γυναίκες. Προτού καταδυθούν σε ναυάγια, οι περισσότεροι έχουν ασχοληθεί για τουλάχιστον 7 χρόνια με την κατάδυση. Μπορεί, ωστόσο, να δοκιμάσει κι ένας αρχάριος, αφού περάσει από σχετική εκπαίδευση. Το βασικό στάδιό της διαρκεί συνήθως έναν μήνα, κατά τα Σαββατοκύριακα, οπότε και πραγματοποιούνται τουλάχιστον 6 καταδύσεις και ισάριθμα θεωρητικά μαθήματα. Το μέσο κόστος γι’ αυτή τη στοιχειώδη εκπαίδευση ανέρχεται στα 350-400 ευρώ», σημειώνει ο κ. Θωκταρίδης.