[Αποψη] Η φορολογία της φτώχειας

Ο τεκμαρτός τρόπος προσδιορισμού του φορολογητέου εισοδήματος των πολιτών έχει θεσπισθεί από το 1955 με την εισαγωγή στη χώρα μας της προσωπικής προοδευτικής φορολογίας. Παρά ταύτα οι διατάξεις του σχετικού νόμου (ΝΔ 3323) οι οποίες αναφέρονταν στον τεκμαρτό προσδιορισμό του εισοδήματος βρίσκονταν επί χρόνια ουσιαστικά στην αδράνεια, αφού οι φορολογικές Αρχές σπάνια τις εφάρμοζαν. Ενδελεχής μεθοδολογία για τον τεκμαρτό προσδιορισμό του εισοδήματος εισήχθη το 1978 με τον Ν. 820. Ο νόμος αυτός προέβλεπε δύο ομάδες τεκμηρίων: τα τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, τα οποία λειτουργούν ήδη με βάση πραγματικές δαπάνες του φορολογουμένου (π.χ. αγορά ακινήτου ή Ι.Χ. επιβατικού αυτοκινήτου κ.ο.κ.), και τα τεκμήρια δαπανών διαβίωσης του φορολογουμένου, η λειτουργία των οποίων βασιζόταν σε υποτιθέμενες, τεκμαιρόμενες δαπάνες.

Δικαιολογητικός λόγος θέσπισης των τεκμηρίων διαβίωσης υπήρξε το γεγονός ότι σε πολλές περιπτώσεις ο τρόπος διαβίωσης του φορολογουμένου είναι τέτοιος ώστε να μαρτυρεί την ύπαρξη πηγής από την οποία προκύπτει εισόδημα το οποίο δεν δηλώνεται για να φορολογηθεί, αποκρύπτεται. Τα τεκμήρια διαβίωσης απέβλεπαν δηλαδή στο να συλληφθούν τα αποκρυπτόμενα από τους έχοντες εισοδήματα, όταν ο τρόπος διαβίωσής τους βρίσκεται σε αναντιστοιχία με το δηλούμενο από αυτούς εισόδημα. Τα τεκμήρια διαβίωσης υπήρξαν μια έμμεση, ανορθόδοξη ίσως, μεθοδολογία περιορισμού της φοροδιαφυγής με όχι και εξαιρετικά αποτελέσματα. Ωστόσο εφαρμόζονταν όταν με βάση νομοθετημένη ένδειξη προέκυπτε υπόνοια απόκρυψης εισοδήματος.

Από 1.1.2010 τα τεκμήρια διαβίωσης αντικαταστάθηκαν με μια άλλη μεθοδολογία, η οποία δεν αποβλέπει στη σύλληψη της φοροδιαφυγής και του αποκρυπτόμενου πλούτου, αλλά στη φορολογία με αντικειμενικό μα ισοπεδωτικό και οριζόντιο τρόπο όλων των πολιτών, χωρίς καμία εξαίρεση. Με τη νέα μεθοδολογία φορολογούνται τεκμαρτώς οι συνταξιούχοι, οι μισθωτοί, οι αγρότες, οι ελεύθεροι επαγγελματίες, πλούσιοι και φτωχοί, φοροφυγάδες και μη, ακόμη και αυτοί που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Στην εναγώνια προσπάθειά της να αντλήσει με κάθε τρόπο έσοδα η Πολιτεία έχει διαβεί τα όρια της αναλγησίας. Εδώ και δύο χρόνια, ενώ η φοροδιαφυγή παραμένει ασύλληπτη στην Ελλάδα, φορολογείται και η φτώχεια• και αυτή η νέα φορολογία από εφέτος θα γίνει πιο οδυνηρή, κυρίως για τους μη έχοντες.