Γολγοθάς η εξαγωγή προϊόντων από την Ελλάδα

Είκοσι ημέρες για την έκδοση όλων κι όλων πέντε εγγράφων και κόστος γύρω στα 1.000 ευρώ χρειάστηκε επιχειρηματίας από τον χώρο των αγροτικών προϊόντων προκειμένου να εξάγει από τον Πειραιά ένα και μόνο κοντέινερ συσκευασμένου ελαιολάδου!

Αφού ετοίμασε τη φορτωτική και το τιμολόγιο, έπρεπε να περιμένει δύο εβδομάδες για την προετοιμασία του πιστοποιητικού προέλευσης, τη λεγόμενη τελωνειακή διασάφηση, και το έγγραφο των τεχνικών – ποιοτικών ελέγχων. Εν συνεχεία, πέρασαν δύο ημέρες για τη διαχείριση του φορτίου στο λιμάνι και τον τερματικό σταθμό, δύο επιπλέον ημέρες για τον εκτελωνισμό και τον οριστικό τελωνειακό έλεγχο και άλλες δύο για την τελωνειακή διαμετακόμιση και διαχείριση.

Το δε συνολικό κόστος απ’ όλες αυτές τις διαδικασίες έφτασε στα 950 ευρώ! Και όλα αυτά για την εξαγωγή ενός απλού κοντέινερ χωρίς το περιεχόμενο του φορτίου να είναι επικίνδυνο, να χρειάζεται να βρίσκεται στο ψυγείο ή να συνοδεύεται από κάποια άλλα ειδικά πιστοποιητικά. Αν όλοι αυτοί οι χρόνοι μειώνονταν στα μέσα ευρωπαϊκά επίπεδα, το πολύ δηλαδή ένα 10ήμερο, τότε οι εξαγωγές στην Ελλάδα θα αυξάνονταν κατά 10%, όπως πρόσφατα επισήμανε ο επικεφαλής της Task Force, Χορστ Ράιχενμπαχ.

Σε άλλη πάλι περίπτωση, στις αρχές Μαρτίου νεοσύστατη εταιρεία εμπορίας ειδών διατροφής (ελαιόλαδο, τυροκομικά, κρασί) ζήτησε να μάθει από τις υπηρεσίες της Περιφέρειας Αττικής και των υπουργείων Αγροτικής Ανάπτυξης και Ανάπτυξης για τη διαδικασία εξαγωγής παραδοσιακών ελληνικών προϊόντων στη Βρετανία. Τι απάντηση πήρε; Αλλη υπηρεσία απάντησε πως «δεν απαιτείται κανένα πιστοποιητικό, πέραν της φορτωτικής και του τιμολογίου» και άλλη πως «χρειάζεται να προσκομίσετε πιστοποιητικά προέλευσης, καταλληλότητας και φυτοϋγείας των προϊόντων σας». «Αν αποδειχθούν τόσο δαιδαλώδεις οι διαδικασίες στην Ελλάδα, θα συστήσουμε εταιρεία εισαγωγής ελληνικών προϊόντων στο Λονδίνο, όπου η ίδρυση επιχείρησης ολοκληρώνεται σε μια μέρα» λέει o επιχειρηματίας Μ. Σ. στα «ΝΕΑ» που θέλει να διατηρήσει την ανωνυμία του.

84η η Ελλάδα. Τα παραπάνω παραδείγματα δεν είναι τα μοναδικά. Εκατοντάδες είναι οι περιπτώσεις επιχειρήσεων που βιώνουν τις δαπανηρές και χρονοβόρες διαδικασίες κατά την εξαγωγή των προϊόντων τους. Σύμφωνα με την έκθεση Doing Business της Παγκόσμιας Τράπεζας, που βασίστηκε σε πραγματικό παράδειγμα εξαγωγής ξηρού φορτίου σε κοντέινερ 20 ποδών διά θαλάσσης από εταιρεία περιορισμένης ευθύνης που έχει έδρα στην Αττική, απαιτήθηκαν 20 ολόκληρες ημέρες για να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες και κόστος 1.153 δολαρίων, όταν ο μέσος χρόνος που απαιτείται για τις χώρες του ΟΟΣΑ είναι ο μισός, δηλαδή 10 ημέρες και το κόστος 1.032 δολάρια. Δεν είναι επομένως τυχαίο το γιατί η Ελλάδα στον τομέα των τελωνειακών διαδικασιών κατατάσσεται στην 84η θέση μεταξύ 134 χωρών, σημειώνοντας άνοδο μόλις δύο θέσεων (από την 86η θέση το 2010).

«Οι δηλώσεις του κ. Ράιχενμπαχ για το υψηλό κόστος εκτελωνισμού στην Ελλάδα είναι ενδεικτικές του πόσο αναχρονιστικό είναι το πλαίσιο στο οποίο καλούνται να λειτουργήσουν οι εξωστρεφείς ελληνικές επιχειρήσεις» αναφέρει από την πλευρά της η πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων Χρ. Σακελλαρίδη.

Εχει υπολογιστεί ότι στην εξαγωγική διαδικασία εμπλέκονται 7 υπουργεία, 28 διαφορετικές υπηρεσίες και οργανισμοί ενώ κατά περίπτωση απαιτούνται μέχρι και 30 διαφορετικά πιστοποιητικά και εγκρίσεις. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με έρευνα του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων, είναι επιβάρυνση του κόστους παραγωγής των εξαγώγιμων ελληνικών προϊόντων κατά 15% επί της τελικής αξίας τους. Μόνο το κόστος του εκτελωνισμού υπολογίζεται ότι ξεπερνάει το 5% επί της αξίας του εμπορεύματος, χωρίς να εκπίπτει, όπως συμβαίνει αλλού, ως δαπάνη από τη φορολόγηση της επιχείρησης, παρότι αποτελεί λειτουργικό της έξοδο. Καθυστερήσεις και επιβαρύνσεις, άρα κόστος, συνεπάγεται και το ωράριο λειτουργίας των Τελωνείων κατά τα Σαββατοκύριακα.

Λύση στο πρόβλημα θα έδινε η δημιουργία της υπηρεσίας μιας στάσης (το λεγόμενο Single Window for Exports) για την οποία σχετική ρύθμιση περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης για την άρση των εμποδίων στην επιχειρηματικότητα. Μέσω του Πληροφορικού Συστήματος SWE θα διεκπεραιώνονται οι γραφειοκρατικές διαδικασίες για τις εμπορικές εξαγωγές, όμως για τη λειτουργία του εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν ακόμη δύο χρόνια. Το έργο, ύψους 1,09 εκατ. ευρώ, θα ανατεθεί μέσω μειοδοτικού διαγωνισμού και ο χρόνος παράδοσης από τη στιγμή της ανάθεσής του ανέρχεται σε 18 μήνες. Μόλις πρόσφατα τέθηκαν σε διαβούλευση τα τεύχη δημοπράτησης…