Το πορνό της νοικοκυράς

Η ερωτική νουβέλα της χαρακτηρίστηκε «πορνό της μαμάς» και φαίνεται να έχει συναρπάσει εκατομμύρια γυναίκες στις ΗΠΑ, στην Αυστραλία και τη Βρετανία οι οποίες μιλούν για τα τρία βιβλία της σειράς και την επίδραση που είχε στη σεξουαλική τους ζωή σε συναντήσεις γονέων – καθηγητών, σε κομμωτήρια, γυμναστήρια, γραφεία και φυσικά στο facebook.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ. Η πρωταγωνίστρια του βιβλίου, λέγεται Αναστάζια Στιλ, είναι όμορφη, αθώα και φοιτήτρια και συναντά τυχαία τον πάμπλουτο Κρίστιαν Γκρέι (εξ ου και το λογοπαίγνιο με τις αποχρώσεις του γκρίζου). Υπάρχει έντονη ερωτική χημεία μεταξύ τους όμως εκείνος την προειδοποιεί να μείνει μακριά του, εκείνη δεν μπορεί καθώς γοητεύεται όλο και περισσότερο και μέχρι εδώ θα παρακολουθούσαμε απλά τα κλισέ και την εξέλιξη ενός παλιού βίπερ Νόρα εάν στην υπόθεση δεν έμπαινε πολύ (μα πάρα πολύ) σαδομαζοχιστικό σεξ. Εκείνος είναι ο αφέντης και εκείνη η σκλάβα και πριν ακόμα ξεκινήσουν τη σχέση ο Γκρέι τής δίνει να υπογράψει ένα συμβόλαιο με το οποίο η νεαρά τού παραχωρεί τον έλεγχο της ζωής της: από το τι τρώει και τι φορά έως το πόσες ώρες θα κοιμάται. Η Αναστάζια θα πρέπει να συμμορφώνεται με τις εντολές του χωρίς κανένα δισταγμό. Δεν μπορεί ούτε καν να τον κοιτάξει εάν δεν της το επιτρέψει. Οταν η όμορφη αθώα παραβαίνει οποιονδήποτε από αυτούς τους κανόνες ο Κρίστιαν έχει το δικαίωμα να την «τιμωρήσει» με κάποιο από τα εργαλεία πόνου (μαστίγια, ζώνες και μπαστούνια) που διαθέτει εν αφθονία. Αυτό είναι λίγο πολύ το στόρι των τριών βιβλίων της Ε. Λ. Τζέιμς, όπου όπως μπορείτε να φανταστείτε η Αναστάζια πέφτει κάθε 3-4 σελίδες σε λάθη και ο Κρίστιαν την τιμωρεί.

Το γεγονός ότι μια εκδοχή των βιβλίων κυκλοφόρησε κατ’ αρχήν στο Διαδίκτυο συνέβαλε απρόσμενα στην επιτυχία τους. Οι γυναίκες μπορούσαν άνετα να το διαβάζουν σε δημόσιους χώρους στο Kindle ή στο iPad τους χωρίς να αισθάνονται αμηχανία, όπως εάν κρατούσαν ένα βιβλίο πορνογραφικού περιεχομένου. Και έτσι ο εθισμός στις λεπτομερέστατες περιγραφές της Τζέιμς μεταδόθηκε από στόμα σε στόμα. Σε μια εποχή διεκδίκησης τόσων δικαιωμάτων η προτίμηση σε μαστίγια, αλυσίδες, φίμωτρα και χειροπέδες χρειάζεται να προστεθεί στον κατάλογο ή αποτελεί μια καθαρά προσωπική υπόθεση;

Η 43χρονη Ε.Λ. (επίτηδες δεν αποκαλύπτει όλο το όνομά της) ζει στο Δυτικό Λονδίνο με τον σύζυγο και τα δύο παιδιά τους. Μέχρι τις αρχές του χρόνου εργαζόταν ως τηλεοπτική παραγωγός αλλά εγκατέλειψε τη δουλειά αυτή για να αφοσιωθεί στο γράψιμο. «Γράφω μια παράγραφο, στέλνω ένα tweet, γράφω μια άλλη, παίρνω τηλέφωνο, στέλνω tweet και πάλι», περιγράφει. Η δημιουργική διαδικασία δεν είναι ιδιαίτερα ασκητική αλλά και το αποτέλεσμα δεν είναι το «Πόλεμος και Ειρήνη».

Οι αναγνώστες της την ρωτούν συχνά από που εμπνεύστηκε το σαδομαζοχιστικό περιεχόμενο του βιβλίου της. «Γοητεύομαι από το BDSM», απαντά. «Με γοητεύει ο ήρωάς μου. Πρόσφατα γνώρισα κάποιον σαν κι αυτόν… εεε… δεν θα πω άλλα αλλά ήταν πολύ μπλεγμένος μέσα του. Την ώρα που του μιλούσα σκέφτηκα: “Εχω γράψει για σένα”. Με συναρπάζουν όμως γενικά οι κυριαρχικοί: πώς συμπεριφέρονται, πόσο ελέγχουν, πώς μπορείς να τους παραδοθείς και να μην σκέφτεσαι τίποτε άλλο πέραν από αυτούς…». Αφήνεται, λέει, να την παρασύρουν οι ήρωές της. Είχε άλλο τέλος στο μυαλό της όμως η Αναστάζια πήρε την πρωτοβουλία ξαφνικά να ζητήσει από τον Κρις να την χτυπήσει με τη ζώνη του και τότε τινάχθηκε όλος ο προγραμματισμός στον αέρα! Λίγο παραπάνω ξύλο (από το πολύ που περιέχει το βιβλίο) πάντως δεν τη δυσκόλεψε. Εκείνο που αποδείχθηκε τεράστια πρόκληση ήταν το πώς να κάνει το σεξ (το πολύ που περιέχει το βιβλίο) διαφορετικό κάθε φορά. Δεν πήρε το θέμα αψήφιστα. «Εκανα πολλή έρευνα», εκμυστηρεύεται, αρνείται όμως να μας διαφωτίσει περαιτέρω. Κατανοούμε πάντως ότι για τρία βιβλία επί 200 σελίδες έκαστο, επί τόσες σκηνές σεξ και S/M, η έρευνα δεν ήταν απλή. Ελπίζουμε τουλάχιστον να ήταν ικανοποιητική.

«Οι γυναίκες αισθάνονται άνετα να διαβάζουν αυτό το βιβλίο», έγραψε μια ρεπόρτερ των «New York Times» αφότου μίλησε με πολλές αναγνώστριες. «Είναι ταμπού για τις γυναίκες να παραδέχονται ότι απολαμβάνουν πορνογραφικό υλικό, αλλά για κάποιον λόγο είναι πιο εύκολο να παραδεχθούν ότι τους άρεσε αυτό το βιβλίο. Αισθάνονται απενοχοποιημένες». Παρατηρούνται όμως και παράπλευρα οφέλη: «Νομίζω ότι με έκανε να νιώθω και πάλι σέξι», παρατήρησε μια αναγνώστρια. «Τα βιβλία αυτά κάνουν τους παντρεμένους να θέλουν ξανά να κάνουν σεξ».

Ενα email του Κρίστιαν στην Αννα επικαλούνται όσοι θέλουν να δώσουν και μια ψυχαναλυτική διάσταση στο επίπονο αυτό ρομάντζο: «Στις σχέσεις κυρίαρχου/υποτακτικού, αυτός που υποτάσσεται έχει τη δύναμη. Εσύ, δηλαδή», γράφει ο Κρις. «Το επαναλαμβάνω – εσύ είσαι εκείνη που έχει την δύναμη. Οχι εγώ. Δεν μπορώ να σε ακουμπήσω εάν πεις όχι, γι’ αυτό έχουμε υπογράψει το συμβόλαιο. Για το τι θα κάνεις και τι δεν θα κάνεις. Εκείνος δηλαδή που αποδέχεται ότι έχει ελάχιστο έλεγχο έχει ουσιαστικά τον περισσότερο».

Τα βιβλία και τα e-books της Τζέιμς βρίσκονται πρώτα στη λίστα των μπεστ σέλερ των «New York Times» ξεπερνώντας ακόμα και τα έργα του Στιγκ Λάρσον. Νικητής στον πόλεμο των προσφορών που της έγιναν ήταν ο εκδοτικός οίκος Vintage ενώ τώρα σφάζονται στην ποδιά της και τα παλικάρια του Χόλιγουντ για το ποιος θα εξασφαλίσει τα δικαιώματα στην κινηματογραφική μεταφορά των βιβλίων. Το «Fifty Shades of Grey» είχε και έναν αναπάντεχο αντίκτυπο στον κόσμο της μόδας. Χάρη στο εξώφυλλο του πρώτου βιβλίου της σειράς όπου φιγουράριζε μια γκρι γραβάτα, οι γκρίζες γραβάτες μετατράπηκαν σε αντικείμενο πόθου και υποδήλωσης ανομολόγητων παθών και έγιναν ανάρπαστες από τα καταστήματα της Νέας Υόρκης.

Η ΚΡΙΤΙΚΗ. Οι βιβλιοκριτικοί δεν βρίσκουν καμία λογοτεχνική αξία στα δημιουργήματα της Τζέιμς, κάποιοι τα χαρακτήρισαν σκουπίδια, παραδέχονται όμως πως η απήχησή τους αποτελεί κοινωνικό φαινόμενο προς μελέτη. Είναι μια διέξοδος στον καιρό της οικονομικής κρίσης, ένα στάδιο στην εξέλιξη της γυναικείας σεξουαλικότητας, ένα φαινόμενο της διαδικτυακής ενηλικίωσης, μια όλο και πιο έντονη τάση στις σχέσεις των δύο φύλων ή μια βουτιά στην άβυσσο των ανθρώπινων ενστίκτων; Η Αναστάζια Στιλ θα είχε πολλά να πει, αλλά αυτή τη στιγμή δεν μπορεί. Δέχεται φιμωμένη την τιμωρία του Κρίστιαν…