Ο Mόντι εφαρμόζει λιτότητα με ευελιξία

Φαίνεται ότι η ευελιξία ταιριάζει στον Μάριο Μόντι. Ο τεχνοκράτης Πρωθυπουργός της Ιταλίας ανέλαβε τα ηνία της χώρας τον περασμένο Νοέμβριο σχηματίζοντας ένα ολιγάριθμο, ευέλικτο σχήμα αποτελούμενο από 18 υπουργούς μεταξύ των οποίων και ο ίδιος (ως υπουργός Οικονομικών). Τότε έμοιαζε ένας άτεγκτος τραπεζίτης που θα προωθούσε τα πιο σκληρά αντιλαϊκά μέτρα ή την πιο ακραία νεοφιλελεύθερη οικονομική πολιτική. Ομως η σύντομη πορεία της κυβέρνησης Μόντι δείχνει ότι ακόμα και μια κυβέρνηση μη εκλεγμένων πολιτικών μπορεί να λυγίσει έστω και λίγο μπροστά στις κοινωνικές αντιδράσεις. Το μεταρρυθμιστικό έργο του Μόντι ασφαλώς δεν ανακόπηκε, όμως η τελευταία δέσμη μέτρων για την απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων προχωρά με ορισμένες αναθεωρήσεις επί των αρχικών σχεδιασμών. Ηδη ακούγονται φωνές (εξ αριστερών!) εντός του ιταλικού Κοινοβουλίου που εγκαλούν τον ιταλό ηγέτη για υποχωρητικότητα έναντι των αντιδράσεων από οργανωμένες επαγγελματικές ομάδες όπως οι οδηγοί ταξί και οι φαρμακοποιοί. Ταυτόχρονα συνεχίζεται ο διάλογος των κοινωνικών εταίρων για την «ευελιξία στην αγορά εργασίας» που αποτελεί τον επόμενο μεταρρυθμιστικό στόχο της κυβέρνησης. Εκεί όμως δεν χωρούν «ευελιξίες». Ο «Προφεσόρε» (όπως αποκαλούν τον Πρωθυπουργό τους οι Ιταλοί λόγω της ακαδημαϊκής του καριέρας) έχει τονίσει ότι το νομικό πλαίσιο που διέπει την απασχόληση «θα αλλάξει με ή χωρίς τη συγκατάθεση των κοινωνικών εταίρων». Από τις πρώτες ημέρες της εγκατάστασής του στο Παλάτσο Τσίγκι ο 69χρονος ηγέτης διεμήνυσε ότι «δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη χωρίς λιτότητα». Η κυβέρνηση του προκατόχου του, Σίλβιο Μπερλουσκόνι, είχε βέβαια υιοθετήσει αλλεπάλληλα μέτρα λιτότητας συνολικού ύψους άνω των 60 δισ. ευρώ. Εκτός όμως από την ηθική απονομιμοποίηση του Καβαλιέρε στα μάτια των ψηφοφόρων του, η κυβέρνησή του είχε απαξιωθεί πολιτικά από τους ευρωπαίους εταίρους λόγω της αδυναμίας να εφαρμόσει όσα υποσχόταν. Μέσα στις πρώτες εκατό ημέρες της διακυβέρνησής του ο Μόντι βάλθηκε να τα αλλάξει όλα.

Και χρησιμοποίησε ως το πλέον οικείο και απτό παράδειγμα προς αποφυγή την Ελλάδα. Χωρίς την εφαρμογή των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων «η Ιταλία οδεύει προς μια κατάσταση παρόμοια με αυτή στην Ελλάδα» δήλωνε ο ίδιος τον περασμένο Δεκέμβριο.

Η αύξηση των φόρων εισοδήματος, ακίνητης περιουσίας και κατοχής ειδών πολυτελείας (όπως σκάφη, αεροπλάνα ή ακριβά αυτοκίνητα), ο νέος τρόπος υπολογισμού των συντάξεων με την ταυτόχρονη επιμήκυνση του εργασιακού βίου πέραν των 40 ετών υπολογίζεται ότι θα αποφέρει εξοικονόμηση τουλάχιστον 20 δισ. ευρώ μέχρι το 2014. Επιπλέον 20 δισ. ευρώ θα εξοικονομηθούν από την εφαρμογή των μέτρων αναπτυξιακής κατεύθυνσης, όπως οι διαρθρωτικές αλλαγές στην αγορά εργασίας. Στις πρώτες μέρες του 2012 η βαρύτητα μετατοπίστηκε στο σχέδιο «απελευθέρωσης της οικονομίας». Η προαναγγελία της κατάργησης περιορισμών για μια σειρά από επαγγέλματα όπως οι συμβολαιογράφοι, οι μηχανικοί, οι αρχιτέκτονες, οι οδηγοί λεωφορείων, φορτηγών και ταξί καθώς και οι φαρμακοποιοί, έδωσε το έναυσμα για τις έντονες και πολυήμερες κινητοποιήσεις των αντίστοιχων επαγγελματικών ενώσεων. Οι οδηγοί ταξί περικύκλωσαν ακόμα και το πρωθυπουργικό μέγαρο στη Ρώμη, οι οδηγοί λεωφορείων απέκλεισαν κεντρικές οδικές αρτηρίες, ενώ οι βενζινοπώλες κατέβασαν ρολά στα πρατήρια. Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε παρά τις αντιδράσεις. Βέβαια η αδειοδότηση των οδηγών ταξί περνά στη δικαιοδοσία των δημάρχων, ενώ αποσύρθηκε διάταξη που έπληττε τους αρχιτέκτονες και τους δικηγόρους.