[Αποψη] Οι μετοχές και οι… βάρβαροι

Από το 1987, όταν η άρση των περιορισμών στην εξαγωγή συναλλάγματος οδήγησε στη δειλή άφιξη των πρώτων ξένων του ελληνικού Χρηματιστηρίου, ώς σήμερα έχουν αλλάξει πολλά πράγματα στα εγχώρια χρηματιστηριακά δρώμενα. Τα μεγέθη εξάλλου ήταν κάποτε πολύ διαφορετικά. Το 1983, λ.χ., η συνολική κεφαλαιοποίηση των εισηγμένων εταιρειών κυμαινόταν στα 278,7 εκατ. ευρώ, ενώ το 1989, αν στα παραδοσιακά blue chips η κεφαλαιοποίηση κυμαινόταν στα 120-150 εκατ. ευρώ, η «περιφέρεια» βρισκόταν στις 800.000 ευρώ.

Εως τον Μάρτιο του 1998 οι ξένοι επενδυτές είχαν μια διακριτική παρουσία, η οποία αυξήθηκε ραγδαία μετά την υποτίμηση της δραχμής και την είσοδο της Ελλάδας στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών. Ετσι σημείωσαν υπερκέρδη κατά τη φούσκα του 1999, πουλώντας όσες μετοχές μπόρεσαν σε πάνω από 1,5 εκατομμύριο έλληνες μικροεπενδυτές που αναρωτιούνταν τελικά τι πραγματικά είχαν αγοράσει.

Στις 30/5/2001, όταν το ΧΑ εισήλθε στους δείκτες ανεπτυγμένων αγορών της ΜSCΙ, οι ξένοι κατείχαν το 13,1% της αγοράς και ώς το 2003 το 17,24%. Μετά την πραγματοποίηση των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας τοποθέτησαν όμως επιθετικά περί τα 25 δισ. ευρώ, οδηγώντας το μερίδιό τους πάνω από το 52%.

Υστερα ήλθε η παγκόσμια κρίση του 2008 και η εποχή της «Μεγάλης Απομόχλευσης» (μείωσης των δανεικών) και οι ξένοι «ανακάλυψαν» πως τα ελληνικά ομόλογα δεν είναι ασφαλή, φέρνοντας έτσι πιο κοντά την αποπομπή της Ελλάδας από τις αγορές, το Μνημόνιο και την τρόικα. Ως αποτέλεσμα η οικονομία και το Χρηματιστήριο κατέρρευσαν, την ώρα που το τραπεζικό λόμπι IIF υπολόγισε το κόστος μιας ελληνικής χρεοκοπίας σε πάνω από ένα τρισ. ευρώ. Για τους ξένους επενδυτές, με το δεύτερο Μνημόνιο η Ελλάδα κερδίζει χρόνο, αλλά καθώς το σενάριο της εξόδου από το ευρώ – για ορισμένους μάλιστα το 2013 – βρίσκεται πάνω στο τραπέζι, παραμένουν στο περιθώριο των συναλλαγών.

Το ΧΑ όμως αποτελεί μια αγορά εξαρτώμενη από τα ξένα κεφάλαια, καθώς οι εγχώριοι θεσμικοί και οι μικροεπενδυτές είναι στο… κανναβάτσο, ενώ τα εγχώρια ασφαλιστικά ταμεία παλινωδούν εδώ και χρόνια μεταξύ των κακών διοικήσεων και της έλλειψης στρατηγικής. Ετσι, η όποια νέα (διατηρήσιμη) άνοδος του ελληνικού Χρηματιστηρίου (όποτε και αν έρθει) δεν μπορεί να συμβεί χωρίς την ισχυρή παρουσία και πάλι των ξένων… βαρβάρων.